микрозаймы

11 april 2014

Tentoonstelling “Laarbrug” een geschiedenis in beeld

Categorie: Harry Woertink.    2.459 keer gelezen.

VILSTEREN – Landgoedcentrum Erve Borrink op Landgoed Vilsteren staat van 2 mei tot en met 26 september 2014 in het teken van de historie van Laarbrug. De geschiedenis van Laarbrug wordt dan met een bijzondere tentoonstelling belicht.

 Thema van de expo is dan ook: “Laarbrug, een geschiedenis beeld”. Daarbij gaat het van NAD-kamp tot camping. Deze geschiedenis is ook al eerder uitgebreid beschreven op de website www.oudommen.nl. Het Landgoedcentrum is te vinden aan de Vilsterse Allee 1D in Vilsteren.

Woonoord Laarbrug
De officiële opening van de thema-tentoonstelling is op 2 mei en gaat gepaard met zang en muziek opgevoerd door Zuidoost Molukkers uit Zwolle. Deze bevolkingsgroep heeft op Laarbrug ‘gebivakkeerd’ tussen 1951 en 1966. Op 12 mei 1951 kreeg burgemeester C.P. van Reeuwijk bericht dat binnen enkele dagen de aankomst van het schip de Asturias werd verwacht en dat de (Zuidoost) Molukse passagiers van dit schip onder meer in het voormalige werkverschaffingskamp Laarbrug aan de Vilsterseweg in Ommen ondergebracht moesten worden. De (Zuidoost) Molukse opvarenden hadden als militairen in het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger (KNIL) gediend. Zij kwamen naar Nederland omdat de terugkeer naar de eilanden op de Zuidoost Molukken niet mogelijk was. Het opvangkamp Laarbrug, later woonoord Laarbrug genoemd, bestond uit houten, tochtige en vochtige barakken. Een jaar later werd ook nog een groep Molukkers in het afgelegen barakkenkamp op landgoed Eerde ondergebracht. De Zuidoost-Molukse mensen werden bewust op afstand gehouden van de wooncentra; de bedoeling hiervan was de integratie van de mensen in de Nederlandse samenleving te voorkomen. Hierdoor zou de terugkeer naar Indonesië niet al te veel problemen opleveren, was de gedachte, ze zijn hier toch maar voor drie maanden. Inmiddels zijn die maanden verstreken en verblijven zij al meer dan 62 jaar in Nederland. Ondanks de barre leefomstandigheden in de barakkenkampen hebben zij op eigen kracht hun draai in de Nederlandse samenleving gevonden.

Camping
Barakkenkamp Laarbrug is momenteel omgetoverd tot een camping. Deze camping met ook de naam Laarbrug ademt nog gedeeltelijk de sfeer van het opvangkamp van weleer. De basalten toegangsweg, de voormalige beheerderswoning annex kraamkliniek, het toiletgebouw, het waslokaaltje en enkele woonbarakken herinneren nog aan de tijd dat op deze locatie Zudoost-Molukken uit het verre Indië gehuisvest waren. Als dankbaarheid voor de eigen ouders die alles in het werk stelden om te overleven, maar ook voor de goede contacten met Ommen werd op 29 september 2012 een herdenkingsmonument bij de ingang van camping Laarbrug onthult. Initiatiefnemers waren de kinderen van ouders van de Zuidoost Molukse bevolkingsgroep afkomstig van de eilanden Kei, Tanimbar en Kiasr (Dobo). Zij zijn op kamp Laarbrug geboren en/of opgegroeid. Het monument bestaat uit een oude meerpaal waar meer dan zestig jaar geleden de boten uit de Zuidoost Molukken afmeerden. Daarop een spiegel die de oceaan weergeeft en een nautische voorstelling in de vorm van een marmeren schelp.

NAD kamp
Voor de komst van de Zuidoost Molukkers bood Laarbrug in 1949 tijdelijk onderdak aan gezinnen. Daarvoor was er nog even een militaire sportschool gevestigd en deed kamp Laarbrug direct na de Tweede Wereldoorlog enkele maanden dienst als Interneringskamp. Het houten barakkenkamp is in 1942 opgericht als afdeling van de Nederlandse Arbeidsdienst (NAD). “Ick dien eigen land en volk”. Met dit devies werden jonge mannen in de bezettingsjaren 1940-1945 verplicht een half jaar deel uit te maken van de Nederlandse Arbeidsdienst NAD. Aanvankelijk bestond de NAD uit vrijwilligers, maar op 1 april 1942 werd hij verplicht gesteld voor alle mannen van 18 tot 23 jaar. De NAD telde in totaal 64 kampen voor het merendeel in het oostelijk deel van Nederland. De bezigheden in de NAD bestonden uit exercitie (met de schop als hulpmiddel), lichamelijke oefening, zang en vorming. Deze vorming droeg een semi-politiek karakter. De eigenlijke arbeidsdiensten bestonden uit ontginning werk, aanleg van sloten, dijken, paden, grasvelden en moestuinen en incidentele oogsthulp. De werkzaamheden ‘beperkten’ zich echter tot het ontginnen van heidegebieden en het rooien van aardappels ten behoeve van de voedselvoorziening. Later moest er worden gewerkt voor de Duitsers. Veel jongeren kozen voor de Arbeidsdienst, niet alleen om daarmee de kans op uitzending naar Duitsland te ontlopen, maar vooral ook om een gevulde maag te hebben.

Een standaard NAD kamp had vier woonbarakken rond een appèlplaats. Deze woonbarakken hadden ieder drie kamers voor 16 personen. Een groep van 16 was een ploeg, de 48 inwoners van een woonbarak vormden samen een groep. Alle woonbarakken bij elkaar was een afdeling. Er was een afdelingscommandant, twaalf ploegcommandanten en vier groepscommandanten. Deze waren apart van de manschappen gehuisvest. Naast de woonbarakken was er een keuken- annex kantinebarak, een fietsenbarak, een werkplaats, een stalbarak en een waterpomp. Alle voorzieningen waren gebouwd van geïmporteerd lariks- of Douglas hout. De kolenberging was van steen en met pannen gedekt.

Het dagprogramma was officieel als volgt:
05.30 uur reveille
06.40 uur vlaggenparade
06.45-07.45 uur vorming
07.45-16.00 uur afmars, werktijd
10.00-10.20 uur ontbijt
13.00-13.45 uur koffiedrinken
16.00 uur terug in kamp
16.00-17.30 uur reiniging kleding en wassen
16.30-17.30 uur verplichte bedrust
17.30-18.30 uur vorming
18.30 uur warme maaltijd

De Duitse bezetter zette flink wat propaganda in om Hollandse jongens voor de Arbeidsdienst te werven. Het fiere gezicht van Koenraad van de Arbeidsdienst, zoals hij werd genoemd, werd bekend van affiches en striptekeningen. Koenraad werd daarin afgebeeld als de ideale oppassende jongeman die overloopt van hulpvaardigheid en burgerzin. Direct na de oorlog werd de NAD opgeheven.


    Afbeeldingen: Harry Woertink
Linksboven: Het schip de Asturias
Middenboven (l): Aan boord van het schip
Middenboven (r): Aankomst in de haven van Rotterdam
Rechtsboven: Met bussen werden de (Zuidoost) Molukse passagiers over het land verspreid
Linksonder: Spitten door de leden van de NAD
Middenonder (l): “Uw plaats is in den Nederlandschen Arbeidsdienst”
Middenonder (r): Koenraad propagandeert lid te worden van de NAD
Rechtsonder: Plattegrond met Woonoord Laarbrug

Bron: Harry Woertink – 11 april 2014

Zie ook:
Geschiedenis van de parken Reggewold en Uniek, en camping Laarbrug – Deel 1
Geschiedenis van de parken Reggewold en Uniek, en camping Laarbrug – Deel 2

Reageren »

• • •

Geen reacties »

Nog geen reacties.

Voeg een reactie toe

*
Voer het hiernaast afgebeelde woord in. Klik op de afbeelding om het woord af te luisteren.
Anti-spam image