3 mei 2006

Plaquette en zitbank ter herinnering aan kamp Erika

Categorie: Harry Woertink.    6.451 keer gelezen.

3 MEI 2006 – OMMEN – door HARRY WOERTINK
De gedenksteen op de Besthemerberg voor kamp Erika wordt uitgebreid met een herinneringsplaquette en een zitbank. De officiële onthulling wordt morgen verricht door oud-gevangenen en burgemeester Arend ten Oever.

logohko.GIF

De uitbreiding van de gedenksteen is een initiatief van de Historische Kring Ommen. Op de steen staat ‘Nederland gedenk. Ter nagedachtenis aan hen die deze weg gingen naar het concentratiekamp Erika, waar tussen ’42 – ’45 talloze Nederlanders zijn vernederd, gemarteld en vermoord’. De slachtoffers van het kamp worden verder in herinnering gehouden met een een houten kruis.

Op 4 mei wordt een informatiepaneel met de volgende tekst onthuld: Herdenkingsmonument Kamp Erika. Het gevangenenkamp Erika was van 1941 – 1945 een plek van ontberingen, pijn, vernedering en heel veel leed.

Erika bestond al vóór de Tweede Wereldoorlog, maar dan als Sterkamp van de theosofische beweging Orde van de Ster met Krishnamurti als spreker. In 1940 viel het kamp in Duitse handen en deed het eerst dienst als gevangenenkamp. Na de oorlog werd de naam Erica (dus met een c) en deed het dienst als bewaringskamp voor gearresteerde Nederlanders. Op 31 december 1946 werd het kamp gesloten.

Erika werd in 1942 in gebruik genomen als justitieel strafkamp om de overvolle gevangenissen te ontlasten. De gevangenen waren veelal zwarthandelaren en illegale slachters. De bewakers waren voornamelijk Amsterdamse werklozen, aangevuld met SS’ers die in Ommen een opleiding kregen tot kampbewaker. Mede door de afgelegen ligging van het kamp konden de bewakers ongehinderd hun gang gaan. Dwangarbeid, ziektes, ondervoeding, mishandeling en moord kostten veel levens. Hoeveel slachtoffers het kamp eiste is onbekend. Wel dat dit aantal in combinatie met strafkampen in Duitsland tussen de 170 en 200 ligt. Acht joden kwamen in dit kamp terecht, maar zij hadden het nog zwaarder dan de rest. Volgens een van hen, die ook de concentratiekampen in Duitsland overleefde, was Erika het ellendigste kamp: ‘Nergens anders ben ik zo systematisch lichamelijk mishandeld’.

In 1943 werd Erika een opvoedingskamp, een Arbeitserziehungslager voor landlopers en bedelaars, maar ook voor mensen die zich hadden onttrokken aan de arbeidsplicht in Duitsland. De bewakers traden nu iets minder hard op, hoewel er nog steeds werd geslagen en geschopt. In het najaar van 1944 werd Erika weer een strafkamp, deze keer bewaakt door de Ordnungspolizei, de SS en de Sicherheitsdienst. Hiertoe behoorde ook Herbertus Bikker. Hij maakte deel uit van de vaste knokploeg van kamp Erika, die nietsontziend jacht maakte op onderduikers en verzetsmensen. Tijdens deze moorddadige expedities verwierf hij zijn bijnaam: de Beul van Ommen.

Tijdens de laatste acht maanden van de oorlog telde Erika hooguit vijfhonderd gevangenen. Er werden zeker negen mensen doodgeschoten. Hieronder was verzetsman Jan Houtman, die door Bikker werd geëxecuteerd.

Bron: Harry Woertink

6 Reacties »

• • •

6 reacties »