27 oktober 2016

Ccoba presenteert: ‘De Winterkraaien’ van Aar van de Werfhorst

Categorie: Bibliotheek Ommen, Ccoba (Cult.comm.bibliotheek).    1.090 keer gelezen.

Ccoba, de culturele commissie bibliotheek activiteiten, organiseert op dinsdag 8 november in de bibliotheek aan de Chevalleraustraat een avond over ‘De Winterkraaien’ van Aar van der Werfhorst.

ccoba.JPGHet was november eind 19e eeuw toen zeven mannen met zware stobben turf om de hals verdronken in de donkere vaart bij Beerzerveld. Veenknechten wiens levens waren verbonden met de aarde tussen Sibculo en de Lemelerberg. Aar van de Werfhorst (1907-1994) hoorde het waargebeurde verhaal van zijn grootmoeder en schreef er een roman over. Oud streektaalconsulent en docent Gerrit Kraa heeft zich in het werk van van der Werfhorst verdiept, heeft hem zelf gekend en gaat in deze lezing in op het werk van de schrijver en zijn betekenis voor de streek.

De avond begint om 20.00 uur en de entree bedraagt € 7,00. Vrienden van Ccoba betalen € 3,00, bibliotheekleden € 5,00. Dat is inclusief koffie/thee. Kaarten zijn tijdens de openingsuren verkrijgbaar bij de klantenservice van de Bibliotheek Ommen. Ook op de avond zelf is er kaartverkoop. Openingstijden van de klantenservice: maandag 14.00-20.00 uur, dinsdag en donderdag 14.00 – 18.00 uur, woensdag en vrijdag: 14.00 – 20.00 uur en zaterdag 10.00 – 12.00 uur. Tel. 0529-452158. Reserveren kan via de website van de Bibliotheek www.bibliotheekommen.nl. Deze informatie is ook te vinden op de website www.ccobavanommen.blogspot.com.

Bron: Bibliotheek Ommen – 27 oktober 2016

Reageren »

18 oktober 2016

De bijzondere, onbekende geschiedenis van Veenhuizen tot leven gewekt

Categorie: Informatiebronnen, Monumenten, Ommerschans.    902 keer gelezen.

De kinderkolonie – ‘Tot een werkzaam leven opgeleid’: De wezenopvang in Veenhuizen (1824-1859), Wil Schackmann.

 Het boek De kinderkolonie – ‘Tot een werkzaam leven opgeleid’: De wezenopvang in Veenhuizen (1824-1859), Wil Schackmann.
Afb.: Wil Schackmann

In 1824 arriveren de eerste ‘weezen, vondelingen en verlaten kinderen’ in het kinderetablissement Veenhuizen. Hier moeten ’s lands meest kansarme kinderen worden opgevoed tot nijvere landarbeiders. Er wonen er uiteindelijk in totaal zo’n 8600; steeds met z’n tachtigen op zalen van elk 4,7 bij 30 meter.

Het ‘landbouwend weeshuis’ is een initiatief van Johannes van den Bosch en de Maatschappij van Weldadigheid. Met veldwerk en fabrieksarbeid zullen de kinderen hun onderhoud en onderwijs bekostigen. Een waterdicht plan – althans, in theorie. De werkelijkheid pakt anders uit: gemeenten zijn er niet happig op hun wezen naar Veenhuizen te sturen; armoede, ziekte en sterfte grijpen om zich heen en de kosten rijzen de pan uit. In 1859 wordt het kindergesticht overgenomen door het rijk en uiteindelijk omgevormd tot de beruchte strafinrichting.

In De kinderkolonie beschrijft Wil Schackmann de wezen, hun opzieners en de bestuurders. Op basis van uitgebreid onderzoek in het rijke Kolonie-archief wekt hij deze bijzondere geschiedenis tot leven.

Wil Schackmann (1951) publiceerde drie romans, was co-auteur bij de tv-serie Medisch Centrum West en won in 2000 de ANV-Visser Neerlandiaprijs voor het scenario van het toneelstuk Het leven sta je steeds weer van te kijken. In 2006 verscheen De proefkolonie, het veelgeprezen boek over Frederiksoord dat negen keer werd herdrukt. In 2013 verscheen De bedelaarskolonie over het bedelaarsgesticht Ommerschans. Voor meer informatie over het boek http://www.atlascontact.nl/boek/de-kinderkolonie/.

Bron: Wil Schackmann – 18 oktober 2016

Reageren »

16 oktober 2016

Kerkklokken luiden in Ommen niet alleen op zondag

Categorie: Harry Woertink, Oude gebruiken & tradities.    1.323 keer gelezen.

Dagelijks is het te horen. Het geluid van de klok van de Hervormde kerk in Ommen. Van maandag tot en zaterdag om 12.00 uur en ’s avonds om 21.00 uur.

 Het klokkenhuis met de twee bronzen luidklokken aan de Brugstraat.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer afbeeldingen bij dit artikel.

Verder op zondag bij de aanvang van de kerkdienst en ook bij begrafenissen. Dan luiden er zelfs twee kerkklokken. Soms ook als iemand is overleden. Het ‘verluiden’ gebeurt tegenwoordig om 13.00 uur en alleen op verzoek van de familie. Vroeger werd er verluid om 11.00 uur voor iemand die overleden was uit de stad en om 13.00 uur voor wie in het buitengebied woonde. Het dagelijks klokgelui om 21.00 uur dateert uit de periode dat de stadspoorten werden gesloten. Omdat men dan nog een bord pap at voordat de bedstee werd opgezocht, wordt dit klokluiden ook wel de pap- of breiklok genoemd.

Klokkenhuis
Het klokkenhuis met de twee bronzen luidklokken aan de Brugstraat is eigendom van de burgerlijke gemeente Ommen. Deze eigendom komt voort uit de Franse Tijd (1795-1813). Kerktorens of gebouwen met luidklokken kwamen toe aan burgerlijke gemeenten. Bij geval van nood konden deze ingezet worden. De bouw van de kerktoren is overigens van latere tijd. Toren en de kerk zelf zijn eigendom van de Hervormde Gemeente. De toren dateert uit 1860. In 1871 werd de toren door bliksem getroffen en toen zijn de vier-zijtorentjes lager gemaakt. De toren is evenals de kerk in 1968/1969 totaal gerestaureerd in de huidige toestand. Daardoor werden de baksteen, de ijzeroerblokken en de hier en daar verwerkte Bentheimer steen en tufsteen weer zichtbaar. Het torenuurwerk is ook eigendom van de gemeente Ommen. Een vroeger torenuurwerk uit de kerk daterend uit ongeveer 1700 is te bezichtigen in het Ommer Streekmuseum.

Klokluiden
Vroeger trokken de Ommenaren zelf aan de touwen die met de luidklokken verbonden waren. Maar met de komst op 28 oktober 1985 van een mechanisch luidsysteem is het nu een kwestie van het omzetten van een schakelaar. Johannes Willem (Hans) Visscher was jarenlang klokkenluider in dienst van de gemeente Ommen, een baantje die hij van zijn vader had overgenomen. Lees meer »

Reageren »

15 oktober 2016

Extra filmavond Streekmuseum Ommen

Categorie: Harry Woertink, Oude gebruiken & tradities.    854 keer gelezen.

 OMMEN – In verband met de grote belangstelling heeft het Streekmuseum in Ommen een extra filmavond ingelast voor donderdag 3 november.

Snapshot uit film van 1962: Trein Bartels bij bakker Makkinga.
Afb.: OudOmmen

Er worden dan zwart-wit films vertoond die destijds gemaakt zijn van het dagelijks leven in Ommen en opgenomen in 1950 en in 1962.

De filmavond begint om 20.00 uur en is onderdeel van de thema-avonden die het museum organiseert. De entree is vier euro persoon inclusief koffie in de pauze.

Reserveringen via email: info@museum-ommen.nl of telefonisch: 0529-453487.

Bron: Harry Woertink – 15 oktober 2016

Reageren »

10 oktober 2016

Lezing: Dagelijks leven in bedelaarsgesticht Ommerschans

Categorie: Boeken & Tijdschriften, Ommerschans.    1.219 keer gelezen.

De Vereniging Ommerschans organiseert, samen met de Reestkerk, op donderdag 10 november een lezing over de geschiedenis van de Ommerschans.

 In het boek De bedelaarskolonie beschrijft Wil Schackmann hoe het bedelaarsgesticht tot stand kwam, wat voor mensen daar kwamen en hoe die werden behandeld.
Afb.: Vereniging de Ommerschans

Tijdens deze avond is Wil Schackmann, auteur van het boek De Bedelaarskolonie, aanwezig om te vertellen over het dagelijks leven in het bedelaarsgesticht. Er werd gelachten, gehuild en er werden kinderen geboren. Helmuth Rijnhart laat zien hoe men kan onderzoeken of men afstammeling is van een van deze paupers. Zij zullen dit op een boeiende en interactieve wijze aan ons presenteren. De lezing begint om 20.00 uur (inloop 19.45 uur) en vindt plaats in de Reestkerk in Oud Avereest.

Stukje bij beetje wordt de geschiedenis van de kolonie Ommerschans (1819-1859) ontrafeld. Er is steeds meer duidelijk welke mensen er geleefd hebben en hoe ze daar leefden. Dat inzicht delen met belangstellenden is de bedoeling van de Vereniging de Ommerschans.

In het boek De bedelaarskolonie beschrijft Wil Schackmann hoe het bedelaarsgesticht tot stand kwam, wat voor mensen daar kwamen en hoe die werden behandeld. Doorspekt met vermakelijke anekdotes over het dagelijkse leven in het etablissement, komt men er achter waar de warme maaltijd uit bestond, welk werk de bedelaars verrichtten en hoe ze werden gestraft voor overtredingen van het tuchtreglement. De verrassende conclusie van het boek is dat 60% van de ‘bedelaars’ een lichamelijke of geestelijke beperking had en daarom schreef het Historisch Nieuwsblad: ‘Wie op zoek wil naar de oorsprong van de Nederlandse verzorgingsstaat moet deze studie van Wil Schackmann lezen.’ Het boek is deze avond te koop voor 15 euro en kan gesigneerd worden.

Helmuth Rijnhart verzamelt gegevens over de bewoners en publiceert deze op internet. Hij heeft in kaart gebracht wie de eerste bewoners waren van de grote hoeves op het terrein rond de eigenlijke schans. Veel tegenwoordige inwoners van het gebied blijken familie-banden te hebben met deze ‘hoevenaars’. De eerste paar duizend bedelaars staan al op www.bonmama.nl en ook daar zitten er bij die in Avereest en omgeving een groot nageslacht hebben nagelaten. Lees meer »

Reageren »

9 oktober 2016

Vertoning oude films over Ommen in Streekmuseum

Categorie: Harry Woertink, Oude gebruiken & tradities.    1.043 keer gelezen.

 OMMEN – In het Streekmuseum in Ommen worden donderdagavond 20 oktober historische filmbeelden vertoond.

Snapshot uit film van 1962: Trein Bartels bij bakker Makkinga.
Afb.: OudOmmen

Het gaat om zwart-wit films die destijds gemaakt zijn van het dagelijks leven in Ommen en opgenomen in 1950 en in 1962. Ook worden oude filmbeelden gedraaid van enkele bijzondere evenementen. De filmavond begint om 20.00 uur en is onderdeel van de thema-avonden die het museum organiseert.

Op 7 maart 2017 gaat het over de geschiedenis van Landgoed Eerde en op 11 april 2017 over de Joodse bevolking in Ommen. Gezien de grote belangstelling voor deze avonden is tijdige opgave gewenst. De entree is vier euro persoon inclusief koffie in de pauze. Reserveringen via email: info@museum-ommen.nl of telefonisch: 0529-453487.

Bron: Harry Woertink – 9 oktober 2016

Reageren »

6 oktober 2016

Geschiedenis Joods Ommen (3)

Categorie: Harry Woertink, Oorlog en Bevrijding.    1.529 keer gelezen.

In de eerste helft van de achttiende eeuw vestigden zich de eerste Joden in Ommen. Vanaf ongeveer 1813 werden er sabbatsvieringen gehouden.

 In de Synagoge werd in 1935 het huwelijk voltrokken tussen Betje de Levie en H. van Bergen.
Foto: Fotoarchief Gemeente Ommen
Zie voor meer afbeeldingen het album “Synagoge – Jodenkerkje“.

Hiervoor was een huissynagoge ingericht in het woonhuis van Meijer Mozes de Haas. Het aantal Joodse inwoners groeide doordat verschillende Joden zich in Ommen vestigden en omstreeks 1830 kon men in Ommen spreken van een ‘minjan’. Het betekende erkenning voor Ommen als Joodse Gemeente. Jarenlang werden de sabbatvieringen bij de Joodse mensen thuis gehouden. Bij een volkstelling in 1840 blijkt dat er totaal 35 Joden in Ommen wonen, verdeeld over 7 gezinnen. Daarvan zijn 12 mannelijke personen boven de 12 jaar. Bij twee gezinnen is het beroep van de man vleeshouwer (slager). De overige gezinshoofden zijn werkzaam in de handel, met uitzondering van Mozes Polak. Hij is dan godsdienstonderwijzer.

Synagoge
Naarmate het aantal Joodse inwoners toenam, groeide ook de behoefte naar een synagoge. In 1848 werd om die reden alvast een stuk grond aangekocht op de hoek van de Varsenerpoort en de Middenstraat. De bouw liet echter nog op zich wachten. In de jaren daarna werden de bouwplannen wel verder ontwikkeld en kreeg het plan steeds meer gestalte. Hoewel er nog geen sjoel was volgde in 1853 de constituering van de Joodse gemeente in Ommen. In dat jaar werd Ommen erkend als ‘Bijkerk’ van de te Zwolle gevestigde Hoofdsynagoge. Kort daarop, het aantal Joodse inwoners was inmiddels gestegen tot boven de vijftig, werd door de plaatselijke aannemer Roelof Brinkhuis begonnen met de bouw van een sjoel (synagoge) en tevens een gebouw dat kon worden gebruikt voor activiteiten van de Joodse Gemeente. In 1855 was het zover. Boven de ingang van de synagoge was een gevelsteen geplaatst met de tekst in het Hebreeuws: van rechts naar links: ‘Hoe ontzagwekkend is deze plaats. Dit is niet anders dan een huis God en dit is de poort des hemels.

Heilige ark
Hoewel de synagoge (Sjoel) niet groot was, had het alles wat een sjoel behoorde te hebben. Op de op het oostengelegen muur stond de heilige ark. In het Hebreeuws de ‘aron ha-kodesj’ genoemd. In deze kast werden de Thora-rollen bewaard. De kast was afgeschermd met een blauw kleed, het parochet. De plek van de heilige ark tegen de oostmuur was niet zomaar gekozen. Het oosten was immers richting Jeruzalem, de stad waar eens de grote tempel had gestaan. Voor de heilige ark stond de ‘amoed’, de lessenaar waar de voorganger. Ook was er een ‘almenner’, ook wel ‘almemmer’ of ‘bisma’ genoemd. Lees meer »

3 Reacties »

3 oktober 2016

Blijvende herinnering aan Joodse slachtoffers werkkamp Arriën

Categorie: Harry Woertink, Oorlog en Bevrijding.    895 keer gelezen.

ARRIEN – Op de plek van het voormalige Joodse werkkamp Arriën is maandag 3 oktober 2016 onder grote belangstelling een herdenkingspaneel onthuld.

 Luuk Vogelzang, behalve initiatiefnemer van het herdenkingspaneel ook bewoner van het kamp in de begin jaren ‘50.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer afbeeldingen het album “Werkkamp Arriën

Het moet de aandacht vestigen op het lot van veel Joodse inwoners van Ommen in de Tweede Wereldoorlog. Het verhaal van de werkkampen is volgens de initiatiefnemers lange tijd een onderbelicht onderdeel van de Tweede Wereldoorlog gebleven. In het werkkamp aan de Brinkweg woonden 96 Joodse mannen. Zij moesten gedwongen ontginningswerkzaamheden in het Arrïerveld verrichten. Via kamp Westerbork zijn ze later gedeporteerd naar vernietigingskampen. Slechts twee van hebben de oorlog overleefd. Luuk Vogelzang, initiatiefnemer van het herdenkingspaneel mocht de officiele onthulling verrichten. Hij deed dat met het weghalen van een doek. Burgemeester Marc Boumans merkte tijdens de onthulling op dat het goed is dat de geschiedenis van het kamp in herinnering wordt gehouden. Ook om deze door te vertellen aan de volgende generaties.

Geschiedenis
Op het paneel zijn onder meer foto’s van mensen en een luchtfoto van het kamp te zien. “De geschiedenis van het kamp hebben we in het bord terug proberen te laten komen“, zegt Luuk Vogelzang, één van de initiatiefnemers. Het opschrift vermeldt dat het ‘onbekende werkkamp’ zo de aandacht krijgt ‘die het verdient’. Naast Arriën waren er meer dan veertig werkverruimingskampen in Noord- en Oost-Nederland. Het kamp in Arriën bestond uit een aantal woonbarakken en enkele bijgebouwen. Het is na het vertrek van de Joden in en na de oorlog gebruikt voor verschillende doeleinden. In 1969 zijn de laatste gebouwen afgebroken.

Herdenkingsreis
Het grootste deel van de joden uit Ommen is vermoord in Auschwitz. Op 3 oktober 2017 is het 75 jaar geleden dat de eerste Joden naar kamp Westerbork werden gebracht. De Stichting Herdenking Joods Ommen zal dan een herdenkingsreis naar Auschwitz organiseren.

Bron: Harry Woertink – 3 oktober 2016

Reageren »

2 oktober 2016

Geschiedenis Joods Ommen (2)

Categorie: Harry Woertink, Oorlog en Bevrijding.    1.168 keer gelezen.

De Joodse begraafplaats aan de Dr. A.C. van Raaltestraat/hoek Den Lagen Oordt in Ommen dateert van voor het einde van de achttiende eeuw.

 De Joodse begraafplaats aan de Dr. A.C. van Raaltestraat/hoek Den Lagen Oordt in Ommen.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s bij dit artikel.

De eerste nog aanwezige grafsteen is van Meijer de Haas, die op 18 juni 1825 overleed. Totaal staan er dertig grafstenen, maar er liggen meer mensen begraven. Dat de oudste steen pas uit 1825 dateert komt omdat in de achttiende- en ook nog in de negentiende eeuw veelal gebruik werd gemaakt van houten grafmonumenten. Die zijn in de loop der tijd vergaan en verdwenen. Het plaatsen van een zogenaamd grafbord was aanzienlijk goedkoper dan een grafsteen. Meijer de Haas was een succesvol zakenman en zijn familie kon zich veroorloven om een steen op zijn graf te plaatsen. Er zijn dus veel meer graven in de aarde van de Joodse begraafplaats geborgen dat de dertig grafstenen doen vermoeden. Het gaat hier om opgerichte, staande stenen. Dat wordt niet door alle Joden gedaan, maar door de Joden die hun wortels in Oost Europa hebben. De opgerichte steen op een graf is een teken van een verbond. Het gebruik gaat terug naar aartsvader Jacob. De opgerichte steen was de getuige van een overeenkomst.

Dat een Joodse begraafplaats buiten de stad ligt heeft als reden dat het lijk van een overledene onrein is en daarom niet in de stad begraven mocht worden. Joodse begraafplaatsen kennen een eeuwigdurende grafrust. De ingang van de Joodse begraafplaats was oorspronkelijk aan de Dr. A.C. van Raaltestraat. Men kon de begraafplaats betreden door een gietijzeren poort. Daarboven stond te lezen: “De kleine en de grote is daar; en de knecht vrij van zijn heer”. Het waren deze woorden van Job die iedereen die door de poort de begraafplaats betrad er aan herinnerde dat iedereen, klein o groot, knecht of heer, gelijk was voor God.

Jodenbergje
Vanuit het perspectief van de voormalige ingang is te zien dat de begraafplaats uit twee delen bestaat. Het voorste, vlakke gedeelte dateert van na 1861. Het achterste gedeelte is dus het oudste; in het gazon is een glooiing zichtbaar. In geschriften staat: “Zijn oog viel op de begraafplaats daar op de heuvel”. Dit is mogelijk het uitgangspunt voor de Joodse traditie om hun doden te begraven op een heuvel of een verhoging in het landschap. Lees meer »

Reageren »

30 september 2016

Gemeentelijke herindeling leeft nog steeds in Ommen

Categorie: Harry Woertink, Oude gebruiken & tradities.    804 keer gelezen.

OMMEN – In het Streekmuseum in Ommen vertelde Bernard Kobes donderdagavond 29 september 2016 over de gemeentelijke herindeling in de periode 1998 en 2000 toen hij in Ommen burgemeester was.

 Flyer ‘Laat Ommen zelfstandig en uniek’.
Afb.: Harry Woertink

De tegenwoordig in Enter wonende oud-burgemeester wist een volle zaal op zijn bekende wijze te boeien. Veel bezoekers waren aanwezig die op een of andere wijze de ‘herindelingsstrijd’ aan den lijve hebben meegemaakt.

Toen Kobes op 1 februari 1998 tot burgemeester van Ommen werd benoemd, was de gemeente al verwikkeld in een voorgenomen herindeling. Kobes was onvermoeibaar om de Tweede Kamer af te helpen van een herindeling van Ommen, zo bleek uit zijn betoog. Maar dit alles met veel plezier, vooral omdat Kobes kon rekenen op de volle steun van college, gemeenteraad en die van de eigen inwoners. Meest opvallende actie die Ommen is bijgebleven was de komst van een delegatie van Tweede Kamerleden. Ze werden in Ommen opgevangen door een heuse olifant, om aan te geven dat Ommen niet een mammoetgemeente wilde.

Kobes gaf aan de hand van verschillende anekdotes aan hoe voor hem op het Haagse Binnenhof de deuren opengingen die voor zijn buurcollega’s-burgemeesters gesloten bleven. Niets was Kobes te gek om Ommen als zelfstandige gemeente voort te laten bestaan. Ommen wist uiteindelijk dankzij Kobes haar zelfstandigheid te behouden. Aan de hand van onlangs verschenen rapporten die zich uitspreken tegen herindeling van gemeenten, liet Kobes doorschemeren dat het gevoerde verzet tegen herindeling de juiste was. De lezing van Kobes was de eerste lezing van het nieuwe seizoen die het museum organiseerde. De volgende lezing is op donderdag 20 oktober, aanvang 20.00 uur. Dan gaat het over Ommen aan de hand van oude filmbeelden. Gezien de grote belangstelling voor deze avonden is tijdige opgave gewenst.

Bron: Harry Woertink – 30 september 2016

Reageren »

Pagina 40 van 265« Eerste...102030...3839404142...506070...Laatste »