7 november 2021

Ommen, zakelijke adressen uit 1935

Categorie: Harry Woertink.    177 keer gelezen.

Firma Joh. van der Kolk, Ommen, horlogemaker.
Het eerste huis, dat men in Ommen over de Vechtbrug komende ziet is dat, waarin de horlogerie van den heer Joh. van der Kolk is gevestigd. De heer Van der Kolk is een gediplomeerd horlogemaker, die zijn vak uitstekend verstaat. Bestellingen bij hem gedaan worden steeds zoo uitgevoerd, dat de klant niet anders dan tevreden kan zijn over de bediening. Tevens handel in goud- en zilverwaren, Oud-Hollandsch schepwerk en luxe artikelen van verschillenden aard. Voorts is de heer Vander Kolk als opticien bekend in Ommen.

Het pand van bakker Stevens in de jaren dertig, met de prachtige gevelsteen met het alliantiewapen Friesendorp-Walraven.
Foto: OudOmmen

Fotohuis C. Terra, Ommen.
De fotohandel van den heer Terra te Ommen levert fotokaarten en snapshots van de mooie omgeving der stad in uitgebreide sorteering. Alle soorten en merken camera’s, films, platen, kino’s, enz. Amateurs vinden hier een eerste-klas inrichting voor het laten afdrukken en ontwikkelen van hun opnamen. Omlijsting van foto’s en platen geschiedt bij deze firma op artistieke wijze. Tevens ruime voorraad van foto- en plaatwerken, foto-albums en foto-literatuur.

G. J. Stevens, Brugstraat 8, Ommen, Brood- en Banketbakkerij, Kruidenierswaren, Comestibles.
Deze zaak bestaat reeds tachtig jaar, waarvan ze veertig jaar lang door de familie Stevens gedreven werd. De firma Stevens stond steeds zeer gunstig bekend om haar prima brood, beschuit, koek en banket, niet alleen in de stad, maar ook in de omgeving van Ommen. Vooral Stevens’ Janhagel is een delicatesse en een bijzondere specialiteit van deze firma.

Coöp. Zuivelfabriek „De Vechtstreek”, Ommen.
Deze Zuivelfabriek gelegen aan den Hammerweg te Ommen ineen mooie boschrijke omgeving bestaat reeds vele jaren. Toen in 1921 de heer Hulst directeur werd was het bedrijf nog betrekkelijk klein. Er werd toen circa 3 miljoen K.G. melk verwerkt. De fabriek is echter gestadig gegroeid en verwerkt thans een kwantum van circa 8 millioen K.G. melk per jaar. Het hoofdproduct is boter en verder de bijproducten als melkpoeder en room. De producten zijn vele malen bekroon.

Radio-Centrale „Ommen”, exploitant J. C. Schouten Jzn., Zeesserweg, Ommen.
Drie jaar geleden werd de toen bestaande Radio-centrale te Ommen, overgenomen door den heer Schouten. Sedert dien is het aantal aansluitingen verdubbeld en nog steeds stijgende. De kwaliteit van het geluid laat niets te wenschen over en er worden kosten noch moeiten gespaard om radiostoringen tot een minimum te beperken.

Lees meer »

Reageren »

3 november 2021

In memoriam Dieks Horsman (1930 – 2021)

Categorie: Bekende personen, Harry Woertink.    523 keer gelezen.

Tot op het laatst actief, maar dinsdagmorgen 2 november 2021 kwam plotseling een einde aan het leven van de 91-jarige Dieks Horsman uit Dalmsholte.

 Archieffoto uit 2020 van Dieks Horsman toen hij 90 jaar werd.
Foto: Harry Woertink

Dieks was een bekend persoon als het gaat om de kennis van de historie van Ommen. Geschiedenis was een grote liefhebberij van Horsman die er dan ook regelmatig over schreef in het Ommer historisch tijdschrift De Darde Klokke.

Geboortehuis
Geboren als Fredrikus Horsman op 31 maart 1930 woonde Dieks met zijn vrouw in zijn geboortehuis aan de Dalmsholterweg. Hij trouwde op 16 april 1964 met Diene Endeman. Het echtpaar kreeg zeven kinderen. Toen Horsman in 1998 stopte met zijn boerenbedrijf was stil zitten niks voor hem. Hij werd actief bij de historische vereniging in Ommen en had zitting in de werkgroep die zich bezig hield met het inventariseren van boerderijen en veldnamen. Met name zijn kennis over de geschiedenis van Ommen en de buurtschappen had zijn grote interesse. Vanachter zijn laptop schrijft Horsman die geschiedenis op. Heel wat verhalen zijn van zijn hand verschenen in De Darde Klokke. Ook in het nog uit te komen en juist gedrukte nieuwste nummer van De Darde Klokke is nog een bijdrage van zijn hand over de buurtschap Ommerkanaal.

Kennis van geschiedenis
Zijn kennis van de geschiedenis is ook bij anderen niet onopgemerkt gebleven. Dieks mocht regelmatig samen met zijn vrouw op pad voor een diapresentatie over historische boerderijen. In de loop van de jaren werden in de regio ruim 100 bijeenkomsten bezocht. Ook was Horsman regelmatig in het Streekmuseum om rondleidingen te geven. “De interesse in de geschiedenis zat er bij mij al heel vroeg in zonder dat ik dat zelf in de gaten had. Als we als schoolkinderen naar de lagere school over de Lemelerberg liepen was ik bezig met gedichten of met het vertellen van verhaaltjes. Het schrijven, vertellen en lezen is altijd gebleven”, vertelde hij ooit. Op late leeftijd schafte Horsman zich nog een laptop en een printer aan. Eerder schreef hij alles met de hand, maar dan moesten anderen het weer overtypen. Lees meer »

Reageren »

30 oktober 2021

Historisch orgel in RK kerk Ommen gerestaureerd

Categorie: Harry Woertink.    224 keer gelezen.

Het Adema orgel in de rooms-katholieke kerk “Sint Brigitta” in Ommen is dit jaar qua klank en uiterlijk grondig gerestaureerd.

 Het gerestaureerde orgel in de R.K. kerk in Ommen.
Foto: Harry Woertink

Het gaat om een uit 1878 daterende instrument dat eigenhandig gerestaureerd en uitgebreid is met een paar registers door Klaas Herman Hagels en zijn zoon Arjen van Hagels en Zonen Muziek uit Dedemsvaart. Ze deden dat samen met vrijwilligers van de kerk Ton Hoogenboom en Henk Geerts. Ton zorgde voor de timmeren van de orgelkas en Henk voor het mooie schilderwerk. De bruin-rode kleur van de orgelkas is vervangen door fris wit en geel, de pauselijke kleuren.

Engeltjes met een bazuin
Hagels en Zonen maakte een nieuwe speeltafel en restaureerde de pedaal- en de orgelbank. Het binnenwerk werd zorgvuldig gereinigd. Alle pijpen zijn losgehaald, schoongemaakt en gerestaureerd. De frontpijpen die het aanzien vormen van het instrument zijn gepolijst en van bladgoud voorzien. Boven op het orgel stond een harp als versiering, maar die is vervangen door een engel met een viool. Aan weerszijden staan nu engeltjes met een bazuin.

Vondst inscriptie
Bij de restauratie kwamen geen grote gebreken aan het licht, maar wel een historische verrassing. Op de achterzijde van de grootste frontpijp vond Hagels een inscriptie met deze tekst: ‘Deze eerste pijp is gezet door de Zeer Eerw. Heer A.J. Teubner R-C-P en pastoor – Stichter van het orgel Ommen 11 Augustus 1878’. De afkorting R-C-P staat hier voor ‘rooms catholiek priester’. A.J. Teubner was pastoor van de Brigittakerk van 1876 tot 1879.

Schokland
Het orgel is gebouwd door Carolus Borromeus Adema en Zonen uit Leeuwarden en later enkele keren uitgebreid. Net als de vele andere kerkinstrumenten die zijn gemaakt door deze grote familie van orgelbouwers, staat ook dit ‘Adema-orgel’ bekend om zijn warme diepe klank. In 1878 werd het orgel geplaatst in kerk van de Ommer Sint Brigitta parochie, die afkomstig was van het eiland Schokland. De kerk op het door overstroming bedreigde Schokland werd in 1860 afgebroken en naar Ommen gebracht en herbouwd. Op 15 december 1861 werd de herbouwde kerk in Ommen in gebruik genomen. Lees meer »

Reageren »

27 oktober 2021

‘Maak kennis met Ommen in het oude Sallandsche land. Laat zijn vrede en rust diep, heel diep, in U binnendringen. Gij zult er geen spijt van hebben’

Categorie: Harry Woertink.    184 keer gelezen.

We schrijven 25 maart 1937. Ommen mag zich profileren in de krant “De Nederlander”.

 ‘Coöp. Stoomzuivelfabriek De Vechtstreek te Ommen. Prima Kwaliteit Roomboter. Voorzien van Rijksmerk. Meerdere malen bekroond.’
Afb.: OudOmmen

Het zijn burgemeester Nering Bögel en VVV-secretaris E. de Levie die de vulpen oppakken en Ommen omschrijven als een ideaal (vakantie)oord. De burgemeester heeft er lange zinnen voor nodig en voegt er zelfs een Engels gedicht aan toe over rust en vrede. De VVV steekt een pluim op de hoed van het gemeentelijke energiebedrijf en de zuivelfabriek. Het levert de krant enkele advertenties op.

“Ommen”, door C.E.W. Nering Bögel, burgemeester
“Als met terugkomt na een heerlijke wandeling door besneeuwde dennenboschen en over witbepoederde heide, langs oude boerenhofsteden, welke met hun witbesneeuwde stroodaken, omringd door schuren en schaapskooien, zoo knus, warm liggen te droomen, wanneer men de winterlucht heeft zien weerspiegelen in de watervlakten, welke de overstroomde Vecht en Regge aan het landschap iets wijds en onwezenlijks geven en men wordt gevraagd om iets te schrijven over Ommen, zijn mooie omgeving en het drukke vreemdelingenbezoek, dan moet men even zijn hersens een soort omwenteling laten verrichten, om zich in te denken hoe het straks zal zijn in de zomer, als de roggevelden golven over een wijde esch, terwijl grootte witte wolken zeilen door een diep-blauwe Juni lucht. Maar als men het liefelijke land, dat Salland is genaamd en dat daar ligt in het oude Oversticht, waar Vecht en Regge samenstroomen, kent en lief heeft, in alle jaargetijden en onder alle weersomstandigheden, och, dan kan men het zich wel weer gauw indenken, hoe het over eenige maanden zal zijn, als velen die dit land kennen of willen leeren kennen, voor een korte of langere poos, het jachtige leven van de steden den rug toe hebben gedraaid, om hier heen te komen en te genieten met volle teugen. In zich te laten bezinken de rust en de vrede, twee woorden welke men in het woordenboek van dezen tijd zoo moeilijk kan vinden.

En toch gij en ik, lezer, wij allen hebben daar ieder op zijn tijd en ieder op zijn wijze, zulk een groote behoefte aan, want……. Lees meer »

Reageren »

21 oktober 2021

De Ommerschans krijgt bezoekersinformatiecentrum

Categorie: Harry Woertink, Ommerschans.    312 keer gelezen.

OMMEN – Als de gemeenteraad van Ommen akkoord gaat krijgt de vereniging De Ommerschans een eigen bezoekersinformatiecentrum op het terrein van het voormalig bedelaarsgesticht.

 Gidsen zorgen voor rondleidingen op en rond de Ommerschans.
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “Ommerschans

Het is al lang een gekoesterde wens van de vereniging om een eigen onderkomen. Overigens is het ook een voorwaarde nu de Ommerschans, gelegen tussen Witharen en Balkbrug onlangs het predicaat Europees erfgoedlabel is toegekend. Het is de vereniging De Ommerschans gelukt om een schuur aan de Balkerweg 80a te huren en deze als infocentrum in te richten. Eerdere pogingen om de Veldzichthoeve voor dit doel te gebruiken bleken niet haalbaar. De gemeente Ommen trekt voor eerst een bedrag uit van 75.000 euro. In samenspraak met gemeente Hardenberg en Provincie Overijssel wordt verder gezocht naar aanvullende bijdragen in de investeringskosten. Voor de huur van de schuur is de gemeente Ommen bereid jaarlijks 5.000 euro bij te dragen.

Verhaal
De afgelopen jaren is door de Ommerschans via meerdere sporen gezocht naar de mogelijkheid om een bezoekersof informatiecentrum te realiseren, zodat het ‘verhaal’ van de Ommerschans een plek zou krijgen en waar op een kwalitatief en goed geoutilleerd niveau kennis- en informatieoverdracht kan plaatsvinden. “Een dergelijke voorziening is wat ons betreft een belangrijke randvoorwaarde voor de continuïteit van het werk van de vereniging”, aldus het bestuur van de vereniging De Ommerschans.

Locatie
Als locatie is in beeld Balkerweg 80 A. Op deze locatie staat een opslagschuur van het rietdekkersbedrijf van Arend-Jan Slager. Slager is door de vereniging benaderd om te onderzoeken of zijn locatie in beeld zou kunnen komen voor het voornoemde centrum, waarbij de opslagschuur, na een verbouwing, geschikt gemaakt zou worden als informatiecentrum. Daarmee heeft Slager ingestemd. In de afgelopen weken is het hier bedoelde traject in een stroomversnelling gekomen. Er ligt nu een ontwerpschets voor, met een kostenberaming en financieringsvraagstuk. Lees meer »

Reageren »

20 oktober 2021

Canon van de Ommer – Willem Stappenbelt (18)

Categorie: Canon van de Ommer, Harry Woertink.    214 keer gelezen.

Dit is aflevering 18 van de reeks ‘Canon van de Ommer’, waarin Ommer en Ommenaren centraal staan. Het gaat om personen die op een of andere wijze veel hebben betekend voor de Ommer samenleving.

Willem Stappenbelt in de reeks ‘Canon van de Ommer’.
Zie ook het album “18. Willem Stappenbelt”, de verzamelplek voor alles over Willem Stappenbelt.

Willem Stappenbelt (8-1-1923/26-10-2007) is een geboren Ommer en stak zijn liefde voor Ommen niet onder stoelen en banken. Ooit schreef Stappenbelt eens: “Ik ben nergens liever dan in Ommen. Ga graag weg, maar ben ook blij als ik weer thuiskom.” Gedurende zijn leven was Stappenbelt sterk betrokken bij tal van plaatselijke activiteiten. Zo was hij jarenlang actief bij het kerkenwerk van de Hervormde kerk; als diaken, ouderling en jarenlang voorzitter van de ouderencommissie van de kerk. Bekendheid kreeg Willem Stappenbelt met het schrijven van het historisch boek “Ommen onder Kroon en Kruis” over de oorlogsjaren.

Gemeente Dalfsen
Tot aan zijn pensionering was Stappenbelt werkzaam op de secretarie van de gemeente Dalfsen als hoofd Interne zaken en chef Kabinet van de burgemeester. Vooral daarna legde Stappenbelt zich helemaal toe op de geschiedenis rond de Tweede Wereldoorlog. Deels kon hij dat doen uit eigen ervaringen uit die tijd, maar ook door het bezoeken van archieven en optekenen van verhalen van mensen die de oorlog hadden meegemaakt.

Ommen onder Kroon en Kruis
Het spitwerk in de archieven resulteerde dat in 1995 een uitgebreid kroniekmatig overzicht “Ommen onder Kroon en Kruis” kon worden uitgebracht door de oud-gemeenteambtenaar. In zijn historische boekwerk in twee delen beschrijft Stappenbelt het gewone alle daagse leven in Ommen tijdens de Duitse bezetting. Niet alleen gebeurtenissen, maar ook beelden van de samenleving, van maand tot maand. Ook werkte Stappenbelt mee aan een uitgave over de geschiedenis van de synagoge in Dalfsen.

Telegram
Als jonge jongen had Stappenbelt ook zelf een rol in de oorlog. Niet alleen ooggetuige maar tot op zekere hoogte ook lotgenoot van de weggevoerde joden. Toen wonend bij zijn ouders aan de Brugstraat in het winkelpand met de naam “Bakoven” bracht hij een telegram bij Ommer Joodse medeburgers waaruit bleek wat hen te wachten stond zodat ze snel nog konden onderduiken. Zijn handelswijze zorgde ervoor dat hij door de Duitsers werd gearresteerd en opgesloten. Gelukkig kwam hij na een pleidooi van de burgemeester van Ommen na korte tijd weer vrij. Als historicus hield Stappenbelt zich volop bezig met het oorlogsverleden. In het strafproces tegen oorlogsmisdadiger Bikker werd hij door de rechtbank als getuige gehoord op grond van door Stappenbelt zelf verzamelde informatie.

Ommer Mannenkoor
In 1969 was Stappenbelt een van de oprichters van het Ommer Mannenkoor, waarvan hij 22 jaar voorzitter is geweest. Sinds de oprichting van het koor zijn er contacten met het mannenkoor Liederkranz 1842 in het Duitse Gedern. Als eerste voorzitter heeft Stappenbelt veel betekend voor de verbintenissen tussen Gedern en Ommen. In de strijd om het behoud van een zelfstandig Ommen eind negentig van de vorige eeuw leverde ook Stappenbelt op zijn eigen wijze een bijdrage. Hij reikte de voorzitter en de leden van de Vaste Kamercommissie bij hun bezoek aan Ommen een boekje uit met eigen opgetekende historische feiten waarom Ommen zelfstandig moest blijven. “Ik had nog nooit gedemonstreerd, maar voor de zelfstandigheid van ‘mijn’ stad Ommen ging ik graag de straat op”, liet Stappenbelt toen aantekenen.

De ongetrouwde Stappenbelt heeft jarenlang samen met zijn moeder gewoond aan de Schammelte. Na het overlijden van zijn moeder woonde Stappenbelt alleen, totdat het niet meer ging en hij intrek nam in het verzorgingscentrum Oldenhaghen in Ommen. Daar is hij vrijdag 26 oktober 2007 op 84-jarige leeftijd overleden. Stappenbelt was drager van de eremedaille verbonden aan de Orde van de Oranje-Nassau.

Bron: Harry Woertink – 20 oktober 2021

Dit is voor dit jaar de laatste aflevering van de Canon van de Ommer. Vanaf voorjaar 2022 pakken we de draad weer op. Voor tips over de Canon van de Ommer: info@oudOmmen.nl

Reageren »

17 oktober 2021

Basisschool CNS Ommerkanaal 90 jaar jong

Categorie: Harry Woertink, Jubilea.    217 keer gelezen.

De Christelijke Nationale School (CNS) Ommerkanaal viert dit jaar het 90-jarig bestaan.

 Schoolfoto van de Christelijke-school Ommerkanaal in 1948 of 1949.
Foto: OudOmmen
Zie ook het album “Basisschool CNS Ommerkanaal

De CNS is een zelfstandige kleinschalige christelijke basisschool aan het Ommerkanaal tussen Ommen en Dedemvaart in het Arriërveld en werd vroeger ook met deze laatste naam aangeduid. Nadat er in 1931 een paar wijze mannen uit het Arriërveld hun koppen bij elkaar hadden gestoken, werd besloten tot het bouwen van een nieuwe christelijke school aan het Ommerkanaal.

Begin jaren
Aangezien het Ommerkanaal al een openbare lagere school had, was de komst van een school voor christelijk onderwijs niet vanzelfsprekend. Maar de aanvragers konden aan het gemeentebestuur van Ommen een lijst met 55 namen overleggen van leerlingen die de nieuw te bouwen christelijke school zouden bezoeken. Van de op de bijgevoegde lijsten vermelde leerlingen kwamen er 3 uit Avereest. Verder 13 leerlingen uit de kom van Ommen die daar op school zaten, maar binnen een afstand van 4 kilometer afstand van de school zouden komen te wonen. Bij de behandeling van het voorstel eind oktober 1930 in de gemeenteraad was er nog enige twijfel of de openbare school wel genoeg leerlingen zou overhouden. Echter, de burgemeester wist dat er voor de openbare school aan het Ommerkanaal nog 36 leerlingen behouden zouden blijven. Voor de gemeenteraad voldoende aanleiding om de benodigde 15.000 guldens voor de nieuwbouw beschikbaar te stellen.
Korte tijd daarop kon het gemeentebestuur samen met het bestuur van de schoolvereniging via een advertentie een oproep doen om een offerte uit te brengen voor het bouwen van een school met 2 lokalen en het bouwen van een hoofdonderwijzerswoning op een vrij terrein in het Arriërveld.

Officiële opening
Toen de nieuwe school op 1 augustus 1931 geopend werd was M. Korff reeds benoemd als hoofdonderwijzer, na eerst als onderwijzer aan de hervormde school met den bijbel in Kamerik verbonden te zijn geweest. Juffrouw Berghorst uit Oldebroek was de eerste onderwijzeres aan de Christelijke Nationale School Ommerkanaal. De krant maakte destijds het volgende verslag van de officiële opening: “Zaterdag 1 Augustus 1931 werd de nieuwgebouwde school te Ommerkanaal, gem. Ommen, uitgaande van de Chr. Nat. Schoolvereeniging aldaar, officieel in gebruik genomen. Behalve de ouders der kinderen waren vele afgevaardigden van andere scholen in de omgeving aanwezig, alsmede B. en W, de Secretaris en de Opzichter der gemeente Ommen. Lees meer »

Reageren »

15 oktober 2021

Scheuer-orgel zorgt al 200 jaar lang voor muziek in de Hervormde kerk in Ommen

Categorie: Harry Woertink.    657 keer gelezen.

Het is dit jaar 200 jaar geleden dat de orgelbouwer Johann Christoff Scheuer in de Hervormde kerk in Ommen het huidige orgel plaatste voor de begeleiding van de samenzang.

Vanaf de oost galerij zicht op het interieur van de kerk met op de achtergrond het 200 jaar oude Scheuer-orgel.
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “Interieur NH-Kerk

Het orgel is dan ook beter bekend als “Scheuer-orgel”. Het orgel is in de loop van de jaren diverse malen uitgebreid en gemoderniseerd en is nog steeds een waardevol monument in een prachtige eeuwenoude kerk. In 1821 kreeg de in Coevorden wonende Duitse orgelbouwer Scheuer opdracht om in de veel oudere kerk op het Kerkplein een orgel te bouwen. Johann Christoff Scheuer (1776-1854) was één van de bekendste orgelbouwers in die tijd. De kerk had eerder wel een orgel, maar die was in verval geraakt en is daarom in 1719 opgeruimd en verkocht. Meer dan een eeuw heeft de kerk het toen dus zonder orgel moeten doen.

Veelbewogen geschiedenis
Het Scheuer-orgel heeft een veelbewogen geschiedenis. Het had eerst één klavier en geen zelfstandige pedaal. In de loop van de jaren onderging het orgel diverse restauraties en uitbreidingen. In 1850 werd het orgel schoongemaakt door de broers Jan Eise Scheuer en Georg Ernst August Scheuer. In 1856 werd de orgelkast afgebroken om het dak in de kerk te verlagen. Een jaar later, augustus 1857 werd het orgel herbouwd door dezelfde gebroeders Scheuer uit Zwolle.

Een brand in de toren als gevolg van blikseminslag in 1871 heeft flinke schade aangericht, waardoor ook een aantal orgelpijpen gesmolten zijn. In 1874 is het orgel gerepareerd door de Zuthpense orgelmaker Poestkooke en in 1907 werd het orgel door de firma Dekker uit Goes gemoderniseerd. In 1923 opnieuw. Het was voorheen versierd met twee in gips uitgevoerde bazuin blazende engelen, die bij de verbouwing in 1933 spoorloos zijn verdwenen. In 1952 was het de firma Sanders die het orgel moderniseerde. Het kreeg een elektrische luchtaandrijving, het klavier werd naar voren geplaatst en er kwam een tweede klavier. De organist werd afgeschermd door een gordijn. In de kerk was er een opstelling van banken aan de zijkant met midden in het looppad een mooi zich op het orgel.

Lees meer »

2 Reacties »

12 oktober 2021

“In steppe, die onze cultuur schept, blijft Eerde bij Ommen een groene oase”

Categorie: Harry Woertink, Landgoederen.    283 keer gelezen.

Een krantenkop uit het Algemeen Handelsblad van 1949 over landgoed Eerde en zijn bewoner(s).

 Eerder Achterbroek, met de mooie houtwallen van hoog opgaand loofhout, is door de Vereniging tot Behoud van Natuurmonumenten aangekocht van baron van Pallandt van Eerde. De foto is anno 2021 gemaakt op de Eerder Achterbroekweg.
Foto: Harry Woertink

Kasteel Eerde, landgoed Eerde en Philip Dirk baron van Pallandt van Eerde waren geliefde onderwerpen in de Nederlandse bladen. “Baron van Pallandt zocht en vond een bestemming voor zijn landgoed zonder dat het in karakterloze brokken uiteenviel” en “Oord van mooie bomen” kopt de krant verder. De roemrijke geschiedenis van Eerde wordt als volgt beschreven.

“Stormen zijn over Eerde heengegaan. Tweemaal kleurden kasteelbranden de lucht boven de bossen heiden rood. In 1377 brandde het kasteel volgens de overlevering een achtereen. In 1500 ging het kasteel in vlammen op. Het zag zijn feodale bezitters gaan en komen. In 1705 kwam het in bezit van een Van Pallandt en in 1715 werd het nieuwe kasteel gebouwd, dat niet langer een martiaal karakter droeg. Kostbare gobelins sierden de kamers, uit de grote ruiten zag men op tuinen, gazons en waterpartijen. Maar wellicht is er nooit méér geschiedenis geschreven in en rondom Eerde als in de afgelopen dertig, veertig jaar.

Een van de mooiste landgoederen in het oosten van het land
Het begon omstreeks 37 jaar geleden. De jeugdige Philip D. baron van Pallandt uit Wassenaar logeerde bij zijn neef op kasteel Eerde, daar midden tussen het hoog opgaande loofhout en de twee eeuwen oude coniferen. De neef vatte een grote bewondering op voor de jongeman, die een volleerd schutter was. De neef zelf trouwens wist ook het geweer te hanteren. Zo had hij in 1908 het wereldkampioenschap duivenschieten behaald. In 1913 overleed de neef plotseling, 43 jaar oud. Toen het testament werd geopend, bleek dat het enige weken tevoren was gewijzigd. De jeugdige Philip van Pallandt kwam in het bezit van een van de mooiste landgoederen in het oosten des lands, een bezit van niet minder dan 1700 hectare, de driehoek tussen Regge en Vecht beslaand ten zuiden van Ommen. Hij werd de bewoner van Eerde, een huls, dat beroemd was om zijn hangende trap — de enige die thans nog in Nederland bestaat. Op de bezittingen van Eerde was een prachtige wildstand. De reeën droegen er zwaardere geweien dan elders, en baron Van Pallandt heeft er prijzen mee kunnen behalen. Maar na 1919 heeft hij geen schot meer gelost, het jagen louter om het genot van het doden van wild boezemde hem weerzin in. Wanneer hij dat nu vertelt, in de kleine woning met een open haard, naar Zweeds voorbeeld in de hoek, die hij voor zich liet bouwen op het landgoed, voegt hij eraan toe, dat hij geen bezwaar heeft de konijnen te vervolgen. Er waren er 5000 op het landgoed, zoveel, dat ze alles bij de boeren opaten, zodat sommigen hunner van de pacht moesten worden vrijgesteld. Gevolg van verstoord evenwicht. Vos, das, bunzing, hermelijn en wezel zijn òf zeldzaam geworden, òf — zoals bij de dassen het geval is, — geheel verdwenen. Lees meer »

Reageren »

7 oktober 2021

Verhalenwagon Paltehof spoor van verleden en heden – 30 oktober officiële ingebruikname

Categorie: Dalfsen, Harry Woertink, Musea.    346 keer gelezen.

Museum Palthehof in Nieuwleusen neemt op zaterdag 30 oktober 2021 officieel een gerestaureerde tramwagon in gebruik.

 Goederenwagon uit 1907 van de vroegere Dedemsvaartse Stoomtramweg Maatschappij (DSM)
Foto’s: Museum Palthehof

Het gaat om een goederenwagon uit 1907 van de vroegere Dedemsvaartse Stoomtramweg Maatschappij (DSM) van het type E en het nummer 33 die nu op het museumterrein staat opgesteld en dienst gaat doen als “Verhalenwagon”. De wagon bij het museum staat symbool voor het verleden en het heden. Op 12 oktober 1886 reed de eerste tram van de “N.V. Dedemsvaartsche Stoomtramweg Maatschappij” van Dedemsvaart-dorp langs het kanaal de Dedemsvaart en langs het dorp Den Hulst naar het station Dedemsvaart-Staatsspoor. Dat station lag daar waar nu de weg N377 met een viaduct de spoorlijn Zwolle-Meppel passeert. Wat volgde was ‘de vermeerdering van bloei en welvaart’. De laatste stoomtram reed op 31 maart 1947.

Uit de tuin getakeld
Op 13 mei 2017 werd een oude vermolmde en verroeste goederenwagon uit een tuin aan de Backxlaan getakeld. Deze werd geschonken aan de vereniging. De restauratiewerkgroep heeft deze wagon weer helemaal in de oorspronkelijke staat hersteld. Velen zijn bij deze restauraties betrokken geweest en hebben daar een bijdrage aan geleverd. De E33 staat nu te pronken op de rails! In de wagon kunnen nu de verhalen van toen worden gedeeld. Een subsidie van de gemeente Dalfsen uit het project DNA was een belangrijke stimulans en vrijwilligers hebben talloze uren vrije tijd erin gestoken om dit project te kunnen realiseren. Zij werden gesteund door velen: bedrijven en particulieren uit Nieuwleusen, maar ook van elders.

Rollecate van Dedem
Behalve de officiële ingebruikname van de wagon wordt ook de gerestaureerde “Kaart Rollecate van Dedem” onthuld. De plattegrond van het landgoed Rollecate, zoals het er omstreeks 1850 uitzag, hing vele jaren ingelijst in de gang van het gemeentehuis van Nieuwleusen. Op een gegeven moment is ter bescherming van deze tekening plakfolie over deze unieke en kwetsbare papieren plattegrond geplakt. In de loop van de tijd ging dat de tekening aantasten en verkleuringen veroorzaken. KOP Papierrestauraties te Elst heeft deze tekening gerestaureerd dankzij de opbrengst van de actie RaboClubSupport , een ruime DNA-subsidie van de gemeente Dalfsen en een eigen bijdrage uit de reserve van de vereniging. In het museum Palthehof loopt nog de thematentoonstelling over Indiëgangers uit Nieuwleusen. Ook de unieke Union-collectie is zeker de moeite waard. Achter het museum vindt op dit moment de bouw van de uitbreiding plaats in de vorm van een hooiberg. Deze komt in een rechtstreekse verbinding met het museum te staan en zal onder andere een vergader- en expositieruimte worden van de historische vereniging “Ni’jluusn van vrogger”.

Bron: Harry Woertink – 7 oktober 2021

Reageren »