микрозаймы

28 juni 2007

HKO reeks: Ommen historisch belicht (14) Ommer Bissingh eeuwenoude jaarmarkt

Categorie: Historische Kring Ommen.    7.476 keer gelezen.

Ommen staat dinsdag 10 juli van 9.00 tot 15.00 uur in het teken van de jaarmarkt. Kooplieden komen dan van heinde en verre om hun handelswaar in het bruisende Ommen te slijten. Ook is er altijd handel in paarden en kleinvee.
 Ommer Bissingh: jaarmarkt met kermis, 1906
Foto: OudOmmen
Zie voor meer foto’s het album “Ommer Bissingh”.

De paardenmarkt begint eigenlijk al veel vroeger. Bij het krieken van de dag komen de eerste handelaren al opdraven. De meeste viervoeters gaan in de loop van de dag over in verschillende handen. De jaarmarkt trekt al eeuwen lang duizenden bezoekers naar de Bissinghstad. (Oud)-inwoners, bij elkaar op bezoek komende familieleden, toeristen en mensen uit de hele regio zullende traditionele tweede dinsdag in juli weer acte de présence geven. De jaarmarkt is meer dan een markt. Het is ook een plaats waar men (oude) vrienden ontmoet, waar veel gepraat wordt over vroeger en nu en waar ook onder het genot van een drankje en hapje vriendschap wordt gesloten. De Ommer Bissingh is een begrip. Al eeuwen lang.

Uit de geschiedschrijving blijkt dat in 1567 al sprake is van de jaarmarkt op de tweede dinsdag in juli. De Bissingh voorzag stad Ommen en omliggende platteland van goederen en diensten. Ook de wekelijkse markten waren van groot belang. Er woonden immers een groot aantal winkeliers en kramers in ommen en bovendien was er elke dinsdag een veemarkt.

In de 19e eeuw was de Ommer Bissingh een van de drukst bezochte markten van de provincie. “De toevloed van menschen is voor zulk een kleine plaats verbazend groot, komende koopers en verkoopers uit zeer afgelegen gewesten hier te samen. De meeste huizen zijn als dan in herbergen herschapen omdat de gewone logementen op lange na niet kunnen toereiken tot verblijf voor de menige vreemdelingen”, zo valt te lezen in een beschrijving over Ommen anno 1830.

De Bissingh begon op zondagavond na kerktijd al op gang te komen: de herbergen op de markt liepen vol. Op maandag luidde het klokje op het stadhuis om 11 uur de Bissingh in, waarna de standplaatsen van de markt werden verloot. Eerst de jaarmarkt op dinsdag, maar vanwege de veemarkt werd ook de woensdag er aan vast geknoopt. Alle soorten van landbouwgereedschappen, linnen, lapjes, vaatwerk, aardwerk en goud en zilverwerk werden te koop aangeboden, terwijl kermisattracties de markt nog aantrekkelijker maakten.

Op de Bissingh in 1669 werd de Zwolse secretaris Jacobus Vriesen door Jonkheer Herman Schaap van Beerze duchtig afgerammeld.Uit archiefstukken blijkt dat er vaker vechtpartijen tijdens de Bissingh waren. De stadswillekeur bevatte in het verleden speciale voorschriften waaraan de burgers zich ten opzichte van de vreemdelingen of gasten moesten houden tijdens de Bissingh. De jaarmarkten in Ommen zijn sinds mensenheugenis belangrijke bronnen van inkomsten geweest voor de plaatselijke bevolking. In de 19e eeuw was het aantal bezoekers van heinde en verre zo groot, dat bijna elke ingezetene tijdens de Bissingh gasten in huis had.

Jaarmarkt en kermis gaan vaak hand in hand. Natuurlijk ontbreekt ook een natje en een droogje op een dergelijke dag niet. Toch bezorgden de attracties en het herbergbezoek de Ommer Bissingh vroeger een slechte naam in kerkelijke kring. In 1897 moesten enkele jongelui voor de kerkenraad van de gereformeerde kerk verschijnen, omdat zij tot laat in de avond op straat hadden gelopen en in een herberg waren geweest. Ruim 20 jaar later,in 1918, vroeg de hervormde kerkenraad aan de gemeente om geen publieke vermakelijkheden meer toe te staan. In verband met de ernstige tijdsomstandigheden besloot de gemeenteraad op dit verzoek in te gaan. Hiermee kwam een eind aan een lange traditie. De jaarmarkt bleef weliswaar bestaan en het bleef jaarlijks drie dagen lang druk in Ommen, maar zonder kermisspektakel.

Pas in 1954, na verzoeken van kermisexploitanten, ANWB, VVV en de vereniging van Neringdoenden, besloot de gemeenteraad weer in beperkte mate kermisvermakelijkheden toe te laten. Altijd al heeft de Ommer Bissingh veel jeugd “getrokken”. In 1939 bevatte het verslag van de Commissie tot Wering van het Schoolverzuim in Nieuwleusen 42 gevallen van schoolverzuim. Als oorzaak werd genoemd “marktbezoek’, waaronder de befaamde Ommer Bissingh

De discussie over de betekenis van het woord Bissingh laait elk jaar weer op. Ingewijden beweren dat de Bissingh een voorrecht is dat Ommen gekregen heeft van de Bisschop van Utrecht. De dag waarop de jaarmarkt gehouden werd, had daarom de naam “Bisschopsdag”.In de loop der jaren zou dit verbasterd zijn tot “Bissingh”. Latere uitleg van de naam is dat Bissingh niets te maken heeft met Bisschopsdag, maar dat het woord te maken heeft met drukte en jaarmarkt (Van Dale’s Woordenboek der Nederlandse Taal).

Aan de Ommer Bissingh zijn tegenwoordig een aantal feestdagen ‘gehangen’ verdeeld over een aantal woensdagen tot eind augustus. In de zeventiger jaren van de vorige eeuw was dat eerst een feestweek. Om niet afhankelijk te zijn van het weer en ook om de vele toeristen iets te kunnen bieden zijn z’n twintig jaar geleden de feesten verdeeld over zes of zeven woensdagen. Traditioneel als Ommen is wordt aan de vooravond van de jaarmarkt zelf, op de maandag er voor de officiële openingshandeling gehouden met het luiden van de eeuwenoude bissinghbel.

Eerder ging de opening gepaard met het zingen van het Ommer Bissinghlied. Enkele Ommenaren willen dat dit lied ook bij de komende opening op maandag 9 juli weer wordt gezongen. Bij de opening van de Ommer Bissingh zal streektaalzanger Aalt Westerman uit Nieuwleusen het Ommer Bissinghlied zingen. Hij wordt begeleid door muziek van de muzikanten van SDG uit Ommen.

Het Ommer Bissinglied
Als straks de bissinghklok weer voor ons luiden gaat,
Het is de jaarmarkt die voor onze deuren staat
Dan zijn wij Ommer druk en stevig in de weer
En komen kooplui uit het land getrouwe weer
Die tweede dinsdag, elke juli moet het zijn
Vieren wij jaarmarkt en die is voor groot en klein.

Refrein:
Oh Ommer Bissingh – Oh Ommer Bissingh
Een feest van drukte, koopjes en van reuze gein
Oh Ommer Bissingh – Oh Ommer Bissingh
De grote jaarmarkt waar wij allen trots op zijn

Mijn Ommer stadje wel te vree daar aan de Vecht
Daar vind je nog gezelligheid en die is echt
Hier leven mensen voor hun dagelijks bestaan
Met rust en ruimte die toeristen wel verstaan
Omgeven door de bossen en de paarse hei
Zuig je nog zuurstof op van luchtvervuiling vrij

Daar prijzen kooplui kersen, kaas de mensen aan
En vinden ook de standwerkers een goed bestaan
Zo vind je in de binnenstad een reuze sfeer
Die je toch nergens aantreft, iedere dinsdag weer
Als wij dan na een week voldaan naar huis toegaan
Denkt iedere Ommer dit mag zeker nooit vergaan

Bron: Harry Woertink – 28 juni 2007


Eerdere afleveringen uit de HKO reeks: Ommen historisch belicht

1 Reactie »

• • •

1 reactie »