микрозаймы

30 oktober 2015

Monument Erve Volkerink in Beerze wordt opgeknapt

Categorie: Gebouwen.    2.284 keer gelezen.

BEERZE – Met de renovatie van Erve Volkerink wordt de Ommer buurtschap Beerze nog mooier. Het Rijksmonument aan de Beerzerweg 27 wordt flink onderhanden genomen.

 Erve Volkerink in de steigers
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album: “Beerzerweg 27 (Erve Volkerink)”.

Daarmee blijft de monumentale boerderij bewaard voor toekomstige generaties. Vanwege het authentieke karakter werd Beerze in 1992 van rijkswege als beschermd dorpsgezicht aangemerkt. Hier staan de gebouwen nog op hun oorspronkelijke plek, ingebed in een oeroud boerenlandschap. Aan de Beerzerweg liggen maar liefst negen monumentale boerderijen op rij. Veel panden dateren nog van vóór 1800. Diverse opstallen bevatten nog wanden met strovlechtwerk.

Rijksmonument
Sinds 12 oktober 2012 mogen Jenne en Ingrid van der Velde zich eigenaar noemen van de oude boerderij en gingen er toen met hun gezin wonen. Er werd een boomgaard aangelegd met oude Hollandse appel- en perenbomen. Verder werden plannen gemaakt hoe de boerderij na een renovatie en restauratie er uit zou kunnen zien. Bepalend daarbij was uiteraard het Rijksmonument. Samen met een architect, een bouwbegeleider, de gemeente Ommen, het Oversticht, de Rijkdienst voor Cultureel Erfgoed en aannemer Dijkhuis uit Hardenberg is drie jaar lang aan deze plannen gewerkt en getekend. Het geheel kreeg uiteindelijk vorm en – nog belangrijker – uitvoering. Wat het bijzonder maakt is dat het project ook als leer-werkervaring is opgezet. De provincie Overijssel onderschrijft het belang van behoud van het culturele erfgoed. Het project Erve Volkerink mocht dan ook een bedrag van 95.134,35 euro subsidie tegemoet zien voor de renovatie. Voorwaarde was wel dat voor tenminste één leerling in de restauratiebouw een werkplek werd gerealiseerd om de toekomst van vakmensen voor restauraties te waarborgen. Op 2 oktober 2015 was het zover dat na drie jaar voorbereiding een officiële start gemaakt kon worden met de bouwwerkzaamheden. Gedeputeerde van de provincie Overijssel Hester Maij onthulde samen met Ingrid van der Velde, RIBO-leerling Jorian en oud-bewoner Henk Schuurman het bouwbord.

Oorsprong
Aangenomen wordt dat Erve Volkerink oorspronkelijk behoorde tot het bezit van de edellieden van huis Beerze. Dit huis, een havezate annex waterburcht stond ooit kort aan de Vecht, aan het begin van de huidige Marsdijk. De bewoner van huis Beerze, Warner van Beerze, was betrokken bij het Bisschoppelijk leger en sneuvelde in de slag bij Ane in 1227. Reeds in 1457 worden op een bedelijst van de bisschop 8 erven en het huis Beerze vermeld. Ook in geschriften van 1513 wordt Volkerink genoemd. Daaruit blijkt dat de toenmalige landheer niet alleen geld en goed toekwam maar ook een bijdrage geleverd moest worden aan diens toekomstige zaligheid. Beerze werd toen als Beerse met een s geschreven: “ Het is op “Sint. Bartolomeusavont des Hilligen apostels” (24 aug.) van het jaar 1513, dat Johan van Voorst (van huis Beerse), Johanna zijn huisvrouw en Johanna van Voorst, zijn zuster, overdragen op het Convent te Sibbekelo, 25 gouden Rijnse guldens, welk hun broeder Herman van Voorst aan het Convent had vermaakt tot zaligheid zijner ziel en een eeuwige memorie in het Convent, in de vorm van twee mud rogge jaarrente uit hun erve en goed Volkerink in de buurtschap Beerse, te betalen op St. Maarten.” Het Volkerink moet vroeger een kapitale hoeve zijn geweest, want in 1582 moet dit erve 22 mud rogge en 2 mud boekweit opbrengen. In 1669 wordt een zekere Herman Schaep vermeld als bezitter van de havezate. In het jaar 1714 is Carel Philips Craft van Huffel van Nijenwendick eigenaar van het huis Beerze. Ruim een halve eeuw later (1770) komt het toe aan Adolf Warner baron van Pallandt. Deze familie, die zelf op Eerde woonde, liet het gebouw leegstaan en verwaarlozen. Eind 1700 werd huis Beerze afgebroken.

Erve
Boerenhoeven werden in de regel vernoemd naar zijn bewoners met de toevoeging “Erve”. Bij de volkstelling van 1748 blijkt dat het Volkerink dan wordt bewoond door weduwnaar Hendrik Volkerink, met zijn beide dochters Aaltje en Geesje. Beide nog onder de 10 jaar. Als inwonende wordt genoemd Derkje Hendriks, “in de 80 jaren oud”. Ook het inwonend personeel werd toen geteld en bestond uit: de knecht Roelof Jansen, de twee meisjes Janna Everts en Jennigje Hendriks, plus nog de schaapherder Hendrik Willems. Het vuurstedenregister van 1752 vermeldt als eigenaresse van het Volkerink: de Douairière van Rechteren tot Mennigeshave (bij Den Ham). Voordat sprake was van Beerzerweg werd uitgegaan van de Esch als situering van de boerderij. De laatste (ver)bouw van de boerderij moet zijn uit 1855. Dit valt op te maken uit de muurankers die met dit jaartal gedateerd zijn. De boerderij bestond uit een rieten schilddak met onderschoer. Schuifvensters in de voorgevel met roedenverdeling, luiken en natuurstenen onderdorpels. Bij de huidige restauratiewerkzaamheden is een poer van Bentheimer zandsteen terug gevonden.

Schuurman
Hoelang de stam Volkerink nog op het erve van die naam heeft gewoond is niet goed na te gaan. Volgens het in 1832 ingestelde Kadaster blijkt dat vanaf toen als eigenaren worden aangemerkt: Marten Snel, molenaar te Marienberg, Daarna Wilhelm Loos en echtgenote Gerritdina Snel, vervolgens Berend van Dorth en tot 1907 Gerrit Jan Willems uit Beerze. Op 12 maart 1907 koopt Hendrik Schuurman Erve Volkerink van Gerrit Jan Willems voor 850 guldens. Toen kreeg hij in bezit een huis en erf met bouw- en grasland en heidegrond, samen groot een hectare, twee en zeventig are en tachtig centiare. Van het oorspronkelijk tot Erve Volkerink behorend landbouwareaal was toen nog slechts een fractie overgebleven, waardoor ook het aantal “reppels” (standplaatsen voor het rundvee) aanmerkelijk was geslonken. De nieuwe eigenaar van de boerderij moest de kost dan ook voornamelijk verdienen met turfgraven. ’s Morgens – al voor het licht was – toog hij te voet naar zijn werk in Sibculo en stevende tegen het donker, als zijn dagtaak was beëindigd, gepakt en beladen met turven over beide schouders naar het Volkerink in Beerze terug. Later kreeg hij werk bij baron Bentinck in Beerze. Erve Volkerink is vanaf 1907 tot 2012 drie generaties lang bewoond geweest door de familie Schuurman. Een van de laatsten was Henk Schuurman, die nu aan de overkant woont. Erve Volkerink is in 1970 geschikt gemaakt voor bewoning door twee gezinnen. Omstreeks 1943 werd de boerderij op naam gezet van Jan Hendrik Schuurman (1900-1991). In 1975 werd Jan Schuurman (1940-1993) eigenaar en van 1993 tot 2012 zijn weduwe Hendrikje Spoelman.

Bron: Harry Woertink m.m.v Henk Schuurman 30 oktober – 2015

1 Reactie »

• • •

1 reactie »