4 februari 2015

Hoe de camera in 1962 Ommen en zijn bewoners op film heeft gezet

Categorie: Algemeen.    3.128 keer gelezen.

Op OudOmmen.nl zijn zwart-wit fotootjes te bewonderen van oude opnames in Ommen. Veel (oud)Ommenaren zullen zichzelf of andere herkennen.

  Links: Met pienemuts cameraman Kuypers en rechts van hem Johan Adolfs.
Rechts: Het VW busje zoals deze ook in Ommen is gebruikt voor opnames.

Foto’s: Harry Woertink

Het gaat om schermopnames (print screens) van een zwart-wit film uit 1962. Deze film is gemaakt door Johan Adolfs uit Enschede, die bijna heel Nederland op de film heeft gezet. De filmmaker benaderde hiervoor personen die ter plaatse bekend waren. Zo werd voor Ommen mevrouw Sara Bloem-Graadt van Roggen, wonende aan de Markt in Ommen, contactpersoon. Mevrouw Bloem legde de contacten met de scholen en verenigingen om te mogen filmen en vergezelde de filmmaker in zijn VW-busje door Ommen. Toen de film klaar was werd het enkele malen voor Ommer publiek vertoond in de Ommer bioscoop in het voormalig Koetshuis van Hotel De Zon aan de Voorbrug in Ommen. Muziekvereniging Crescendo had hierbij de organisatie.

Stad en land
Het doel van het maken van de films was eigenlijk reclame maken voor de muziekverenigingen in alle Nederlandse dorpen en kleine steden. De Enschedese zakenman Johan Willem Lambertus Adolfs (1917-1977) struinde stad en land af om opnames te maken. Totaal zijn in 1500 steden en dorpen “Dorpsfilms” gemaakt. De film over Ommen en zijn bewoners is gelijk aan de films over andere steden en dorpen: bedrijven (die hiervoor een kleine bijdrage doneerden), scholen, verenigingen en beelden zo maar op straat. Zo werd de muziekvereniging de straat op gestuurd en spelende kinderen op het schoolplein bezocht. Zelf herinner ik me het bezoek van de filmploeg aan de Dr. A.C. van Raalteschool in Ommen nog en ken mij bij het zien van de filmbeelden goed terug. De juf had de komst in de klas al aangekondigd. Het was exact twaalf uur dat wij als schoolkinderen werden verzocht om allemaal het schoolplein te verlaten richting uitgang Dr. A.C. van Raaltestraat. Daar stond Adolfs met zijn zwarte pienemutsje met zijn handcamera te filmen. In zijn kielzog mevrouw Bloem.


Snapshots (screenprints) van de film uit 1962 over Ommen – Afbeeldingen: Arie van Tongeren
Zie voor meer screenprints met veel namen het album “Snapshots uit film van 1962 over Ommen“.

Ook het onderwijzend personeel volgden de leerlingen en ontkwamen niet aan een shotje. In het klassenlokaal waar de kinderen tussen de middag overbleven om hun broodje om te kunnen eten werd ook gefilmd. De leerlingen van de Julianaschool met meester Ab Jolink draaiden op volle toeren op het schoolplein om op de film te komen. Het creatieve uurtje van de leden van de Katholieke Vrouwenbond werd onder anderen bezocht en ook de plaatselijke afdeling van de Plattelandsvrouwen. Daan en Jeanne Damman aan de Van Brakelstraat kregen bezoek van de filmer om de juist geboren eerste dochter Jeanne te filmen. Ook de optocht van het Oranjefeest in 1962 werd opgenomen. En zo meer tafereeltjes in Ommen. De filmmaker paste het principe – zoals dat vanaf het begin van de vorige eeuw al gold dat iedereen zichzelf wel eens op film wilde terugzien – met veel succes toe. Om een maximum aantal toeschouwers te trekken tijdens de vertoningen van de “Gemeentefilm”, werden er zoveel mogelijk plaatselijke verenigingen en bewoners op film vastgelegd. Men maakte elkaar dan nieuwsgierig genoeg om naar de vertoning op het witte doek te komen. Deze filmactie, waarbij het eigenlijke doel was reclame te maken voor de muziekverenigingen in alle Nederlandse dorpen en kleine steden, was uitgedacht door de Enschedese zakenman Johan Willem Lambertus Adolfs (1917-1977).

Vermaak
1895 is het jaartal dat officieel aangehouden wordt als het jaar dat de film uitgevonden is. In eerste instantie was de film vooral een kermisattractie waarmee het publiek vermaakt werd. Kermisexploitanten gingen in de weken voor de kermis naar de stad en maakte opnames op locaties waar een heleboel mensen kwamen. Deze mensen werden gefilmd en men werd op de hoogte gebracht van de aanstaande voorstellingen. De filmzalen zaten altijd vol, want iedereen wou zich zelf wel eens op film terug zien. De films van Johan Adolfs zijn inmiddels een onschatbare bron voor historici van het Nederlandse plattelandsleven tussen 1948 en 1970, een platteland dat in deze naoorlogse jaren grote veranderingen onderging, onder invloed van industrialisatie, urbanisatie en schaalvergroting. De filmcamera registreerde onbedoeld veranderend Nederland.

Bron: Harry Woertink – 4 februari 2015

2 Reacties »

• • •

2 reacties »