микрозаймы

31 januari 2007

HKO reeks: Ommen historisch belicht (9) Zonder transport staat alles stil

Categorie: Historische Kring Ommen, Oude gebruiken & tradities.    7.236 keer gelezen.

“Zonder transport staat alles stil” – Wat nu zo simpel gaat was vroeger anders. Het transport van goederen – zoals dat nu door koeriers en andere bodediensten over de weg wordt verricht – ging vroeger grotendeels per boot.


De Stad Ommen

Zolang het Ommerkanaal er was, zolang ook had Ommen een haven, het tegenwoordige Haven Oost en Haven West. Een bekende schippersfamilie in Ommen is Van Elburg. Vanaf 1756 is er sprake van een schipper van Elburg. De Van Elburgs waren beurtschippers en onderhielden een geregelde dienst tussen Ommen en Zwolle. Zo werd in 1905 door Van Elburg een zeilschip aangeschaft nadat de Snikke (een jaagschuit) was afgedankt. Men zeilde of trok met behulp van een paard de routes over het Ommerkanaal, de Dedemsvaart via de Lichtmis en Berkum naar Zwolle. Op dondermorgen om drie uur bijvoorbeeld vertrok de boot om bij goede weersomstandigheden donderdagmiddag om een uur of drie in Zwolle aan te komen. Op vrijdagmorgen ging de reis weer terug.

Was er geen wind dat moest de boot getrokken worden door een paard, langs het zogenaamd jaagpad en rollepalen langs de oevers. Soms moest de schipper zelf trekken met behulp van lange lijnen. In 1926 schaften de van Elburg’s voor hun beurtdiensten de motorboot ‘Stad Ommen’ aan. Hendrik en Frans van Elburg namen toen ook zaak over van hun vader. Meestal werd tweemaal per week naar Zwolle gevaren. Ook waren er wel eens andere vaartochten. In 1944/1945 was de ‘Stad Ommen’ met de ‘Twee Gebroeders’ de enige verbinding met Zwolle. Er werd dan vaak in de nacht gevaren, in konvooi om niet beschoten te worden door vliegtuigen.

Direct na de oorlog waren er weer zoveel ex-legervrachtwagens in gebruik, dat vervoer per schip uit de gratie raakte. In Ommen waren Steen en Stegeman met autodiensten begonnen. Van Elburg dreigde zijn vrachtvervoer kwijt te raken aan snellere bezorgdiensten. Daarom maakte de ‘Stad Ommen’ plaats voor vrachtvervoer over de weg: Van Elburg kocht een T-Ford. De ‘Stad Ommen’ werd verkocht aan een visserman uit Genemuiden. Er kwam een zwaardere motor in en een boeiing van een meter hoog maakte het schip geschikt voor hogere (zee)golven. Onlangs dook de boot als plezierkottertje weer op in de Wadden bij Terschelling, zij het onder een andere naam. Maar in de meetbrief staat nog steeds Stad Ommen. Voor de familie Van Elburg was de boot bijna onherkenbaar.

Door een sanering van de autodiensten op Zwolle in de zestiger jaren reed Stegeman twee keer in de week en Jan Steen drie keer in de week naar Zwolle.Van Gend & Loos (Pots) en Van Elburg hadden een vergunning voor alle dagen. De vrachtrijders reden echter (te) vaak met lege auto’s naar Zwolle. De verdiensten waren dan ook slecht. Ook al omdat er in Ommen praktisch geen industrie was die vracht te vervoeren had. Maar de dienst op Zwolle moest doorgaan of er lading was of niet. Uiteindelijk verkocht Van Elburg de autodienstonderneming aan Jan Steen aan de Markt, die ook de vergunning van Van Gend & Loos overnam. Dit alles betekende niet dat Hendrikus van Elburg zijn vrachtwagens aan de kant deed. Hij bleef rijden voor de Coöperatie en de wegenbouw. Zijn garage aan het Vrijthof werd te klein. Aan de Haven Oost kwam een nieuw onderkomen. In 1960 werd de zaak over gedaan aan Herman Runhard maar bleef Hendrik van de Schipper tot zijn pensionering in 1967 rijden in dienst van Houthandel van Dijk.

De Haven van het Ommerkanaal in Ommen
De Haven van het Ommerkanaal in Ommen

De Stad Ommen legt aan
De stad Ommen legt aan

Meer dan 80 jaar later na de bouw is de Stad Ommen nog steeds in gebruik, nu als plezierkottertje op de Waddenzee
Meer dan 80 jaar later na de bouw is de Stad Ommen nog steeds in gebruik

tekst: Harry Woertink; foto’s: fam. van Elburg en anderen

Bron: HKO97.nl


Aanvulling webredactie OudOmmen.nl:


Op de voorgrond de “Stad Ommen”. De man op de wagen is Gerrit van Elburg (opa van de inzender van de foto: Fred Lunenborg)


Briefkaart van de “Gebr. van Elburg – Beurtschippers – Ommen-Zwolle” uit 1913

Andere afleveringen uit de reeks “Ommen historisch belicht”:

7 Reacties »

• • •

7 reacties »