микрозаймы

11 juni 2008

HKO reeks – 100 jaar Ommer Nieuws: Onder de hoede van de koeherder (10)

Categorie: Historische Kring Ommen.    1.435 keer gelezen.

Dit is de Julianastraat, dezelfde straat waar men nu het grote vracht- en landbouwverkeer trachten te weren omdat dit niet meer te combineren is met het overige drukke verkeer.

ON08061101b--.jpgEen boer heeft zijn koeien opgehaald en loopt door de Julianastraat om ze in alle rust naar een andere weide te brengen.

In de verte zijn nog de huizen op Den Oord te zien. De boer op de foto heeft zijn koeien opgehaald om ze te ‘verweiden’. In alle rust gaan ze over deze straat naar een andere weide, waar een nieuwe voorraad mals en jong gras wacht. Heel vroeger had men geen afgepaalde weiden waar men koeien liet grazen, maar liet men ze onder de hoede van een koeherder op de gezamenlijke gronden weiden. Tegen de avond kwam dan, hopelijk voldaan, het hele spul terug. Niet overal had men deze herderlijke gewoonte met het gehoornde vee.

Dit las ik in de Oprechte Ommer Courant van 27 februari 1915, met daarbij als extra nog het recept voor een zeer speciale pannenkoek: ‘In Drenthe, onze provincie met de alleroudste overblijfselen, zeden en gewoonten, bestaan nog een drietal boo-en met daarbij behoorende booheeren. Dat zijn koeschuren met koe-herdersverblijven. Naar de boo-en worden de koeien gedreven van Lichtmis (2 februari) tot Kerstmis, en gedurende dien tijd neemt de boo-heer -even over de grens ‘boe-mann’ genoemd- de zorg voor het vee waar. De instelling moet wel zeer oud wezen, want de woordvorm boo (uit te spreken als boe) vindt men in het oud-Hoogduits, oud-Saksisch en Angelsaksch terug als ‘bu’ en in het Sanskriet als ‘bhu’ voor het begrip woning. Tegen Kerstmis werd in vroegere jaren de boo door de booheer met zijn kudde tijdelijk verlaten en gingen zij naar huis. Dit ging met eenige feestelijkheid gepaard, wat ‘fooien’ genoemd werd. De veehouder ging met paard en wagen met zijn knechten en de jeugd mee, om het beddengoed en gereedschap van den booheer op te halen. In de boo werd men dan op zeer stevige kost, zoogenaamden ‘fooi-pannekoek’ onthaald. Daartoe werd ‘van huis’ meel, boter, spek en een gerookte worst meegenomen. De booheer maakte beslag van boekweitemeel en melk. Dit kwam in een groote gesmeed ijzeren koekepan -vier vinger-breed diep- waarin eerst een kluit boter ter grootte van een vuist werd gedaan.

De pan werd, nadat de boter gesmolten was, gevuld met het beslag, waaraan verder ‘harsen’ (reepen) spek en de aan schijfjes gesneden worst werden toegevoegd. Na het ‘omleggen’ van de koek werd er een opening in geboord en hierin nog eens een even groote kluit boter aangebracht, die daarin later kokend opborrelde! Was de reuzenkoek gaar, dan werd hij op een houten schotel opgediend op de driepootige schamel, waarop ieder, met een zakmes gewapend, om de beurt zich naar genoegen er van bediende! Als dessert kon men zich daarna nog te goed doen aan boekweitebrij, waarbij allen om de beurt uit den ijzeren pot met dienzelf-den houten lepel konden eten.’ Tot zover het artikel uit de krant van 1915, met het originele recept dat waarschijnlijk nog veel ouder is. Dat het eten uit één pan hartstikke leuk en gezellig is weet ik nog uit mijn jeugd. Wij zaten als kinderen rond de tafel bij onze opa en daar stond ook een éénpansgerecht op tafel zonder borden. Gewapend met een vork probeerden we om zoveel mogelijk eten uit de pan te krijgen. Niet omdat we hongerig waren of thuis niet genoeg te eten kregen, maar we vonden dit zo anders en apart, het werd daardoor ook meteen een eetwedstrijd. Misschien een idee voor slechte eters?

Foto’s en nieuwtjes
De foto’s in deze rubriek komen uit het archief van de tienjarige Historische Kring Ommen. In samenhang met deze foto’s zullen we proberen ook een nieuwsfeit(je) te halen uit het grote krantenarchief van het honderdjarige Ommernieuws.

Bron: Ommer Nieuws – 11 juni 2008


Meer afleveringen uit: “HKO reeks – 100 jaar Ommer Nieuws

Reageren »

• • •

Geen reacties »

Nog geen reacties.

Voeg een reactie toe

*
Voer het hiernaast afgebeelde woord in. Klik op de afbeelding om het woord af te luisteren.
Anti-spam image