4 januari 1955

Gebeurtenis(sen) op 4 januari 1955

Categorie: Archief Jan Lucas.    734 keer gelezen.

  • Appie Visscher wordt op zijn zilveren jubileum als stadsklokkenluider een nieuwe “panne” aangeboden door de “Gemienschop Oll’Ommer in overleg met het gemeentebestuur. Dit voorwerp werd vervaardigd door stadsgenoot Henny Kruithof.
  • Nachtwacht ging op oudejaarsavond rond.
    Sinds enige jaren trekt bij de jaarwisseling de nachtwacht met zijn ratel door Ommen. Eenmaal per jaar wordt deze, vroeger zo belangrijke figuur, weer in het leven geroepen om den volke kond te doen, dat de klok half twaalf heit. Ook op oudejaarsavond was dat weer het geval. De taak van de vroegere nachtwacht beperkte zich echter niet tot het aanzeggen van de tijd, maar was veel omvangrijker. Wij vinden deze o.m. als volgt omschreven: “Alle moetwilligers, straatschenders, schreeuwers, oproerkraaiers, bedrijvers van baldadig- en ongeregeldheden van de straat te weren”. Wanneer de nachtwacht dergelijke lieden op straat ontmoette, gelastte hij hen stil en vredig te zijn. Indien zij niet luisterden, noodzaakte hij hen daartoe door slagen. Wanneer hij hulp nodig had, klopte hij de naaste bewoners uit hun huizen. Deze waren verplicht dan hulp te verlenen. Voorts moest hij ook nog zijn ogen de kost geven aan eventueel brandgevaar. Er is ook een tijd geweest, dat er twee nachtwachten waren, de ratelman en de toeter. Uit dit alles blijkt, dat de nachtwacht of ratelman inderdaad een man van gewicht was, die heel wat in de melk te brokkelen had. Vooral op de jeugd in die jaren maakte deze functionaris een diepe indruk en vervulde hij vaak de rol van de tegenwoordige zwarte piet. Omstreeks 1914 maakte de officiële nachtwacht in Ommen zijn laatste ronde. Het was de Gemienschop Oll’Ommer die er naar streefde oude gebruiken weer in ere te herstellen, en op de gedachte kwam om bij de jaarwisseling de nachtwacht een ronde te laten maken, evenals in Gramsbergen gebeurt.

    “Het Zwarte Paard”
    Op oudejaarsavond klokslag 11 uur kwam het bestuur van de Gemienschop en de nachtwacht bijeen in de historische herberg waar nog dagelijks fijn zand op de houten vloer gestrooid wordt en alles nog aan het verleden doet denken. Hier geen hel verlicht buffet met een kassa, maar een simpele tapkast met grote glazen stopkaraffen. Evenals vroeger trekt ook nu nog de waard bij elke afrekening de beurs. In het midden de grote kachel, waar men zich gezellig omheen kon scharen. Op deze plaats wachtten vroeger de reizigers voor de diligence naar Balkbrug en Lichtmis. In de stal, die aan het café grenst, stonden de paarden voor de postkoets en diligence. Hier werden de paarden verwisseld door Hendrik Hutman en Bossches Hendrik, de koetsiers van resp. diligence en postkoets.

    Rondgang: Precies half twaalf weerklonk de eerste ratelslag van de nachtwacht en zijn roep “De klok heit hallef twalef, hallef twalef heit de klok. Met zijn gevolg trok hij door de Bouwstraat, Bermerstraat, Varsenerstraat en Markt naar de Ned. Hervormde Kerk in de Brugstraat, waar men vijf minuten voor middernacht aankwam. Hier hadden zich inmiddels honderden ingezetenen verzameld. Van de toren af weerklonk het bekende “Uren, dagen, maanden, jaren” gespeeld door ’n blaasensamble van “”Crescendo”.


    Hierna kwamen Appie Visscher met zijn mannen in aktie om de grote klokken te luiden. “Salvatos” en “Maria” luidden met hun sonore stemmen het nieuwe jaar in. Zodra de laatste galm verstossen was, kwam de nachtwacht naar voren en las in onvervalst Ommer dialect zijn wens voor. Een wens die begeleid werd door voetzoekers en vuurwerk. Daarna weerklonken heilwensen over en weer en hiermee was de taak van de nachtwacht ten einde. De ratel is weer opgeborgen tot het volgende jaar.


    Redactie OudOmmen: de tekst hier boven (tussen de lijnen) is doorgekrast en vervangen door de tekst: “Met 12 slagen van de torenklok werd volstaan !”

Bron: OudOmmen – uit het archief van Jan Lucas – Map14-160+161 # Vertaling: Arie van Tongeren

Reageren »

• • •

Geen reacties »

Nog geen reacties.

Voeg een reactie toe

*
Voer het hiernaast afgebeelde woord in. Klik op de afbeelding om het woord af te luisteren.
Anti-spam image