18 februari 2007

Den Oordt in beeld bij OudOmmen.nl

Categorie: Archief Jan Lucas / Peter Vosselman†.    2.997 keer gelezen.

“De geschiedenis van het Streekmuseum” had de titel kunnen zijn van de nieuwe pagina “Den Oordt” op de website OudOmmen.nl. In deze foto-impressie met nieuws- en archiefartikelen ziet u de houtzaagmolen Den Oordt, die in 1824 als tweede-hands molen in Ommen werd geplaatst, langzamerhand in verval raken.

Totdat in 1955 het gemeentebestuur van Ommen het bouwwerk aankocht voor restauratie. Naast de houtzaagmolen bestond het complex op dat moment ook nog uit een kolk – als opslagplaats voor boomstammen – en een langgerekte zaagloods onder de molen, waarin de stammen op een heen en weer glijdende slede tot planken werden verzaagd. Bij de restauratie van de molen, die in 1962 werd afgesloten, werd de kolk gedempt en de zaagloods gesloopt. Door het wachten op “rijksgoedkeuring” kon pas geruime tijd na voltooiing van de restauratie van de molen met de bouw van de zaagloods worden begonnen. Daardoor bleef de molen vele maanden “op stelten” boven de grond staan.

den-oordt.JPG Foto: www.fotoarchief.nu
Houtzaagmolen Den Oordt “op stelten”

De Stichting Oudheidkamer kreeg de beschikking over de zaagloods en schakelde de Amsterdamse binnenhuisarchitect P. Crouwel in om van de zaagloods een moderne, aantrekkelijke oudheidkamer te maken. Zoals een krantenartikel uit 1963 vermeldt: “Het bestuur van de stichting is vol goede moed. Het is ervan overtuigd oud-Ommen — en dit Oud-Ommen gaat terug tot het mesolithicum! — waardig en aantrekkelijk te kunnen huisvesten”.

Geschiedenis van het Besthmenertolhuis
Om de kosten daarvan te dekken werd door Koning Willem III bij besluit van 27 october 1840 nr. 103, goedgekeurd het “Tarief der Tolgelden in te vorderen aan de Tolboom, gevestigd op den weg van Ommen naar het Huis Eerde”. De Gouverneur van Overijssel stelde op 25 juni 1841 Gerrit Stapeberg aan als eerste tolgaarder van de Besthmenertol.

hammerweg-tolhuis-b.jpg Foto: fam. B. Hutman uit Ommen
Het Tolhuis aan de Hammerweg

In 1913 werd de weg overgedragen aan de Provincie Overijssel en de tol opgeheven. Laatste tolbaas was Hendrik Hazelhorst, die toen het tolhuis verliet. Daarna werd het bewoond door de provinciaal wegwerker Hutman. In 1961-1962 werd de weg geheel gemoderniseerd en moest het tolhuis met de mooie kastanjelaan worden opgeruimd. De typische bouw van het huis, met ramen voor uitzicht naar beide zijden van de weg, deed de provinciale waterstaat besluiten te trachten het huis te behouden. De afbraak werd aangeboden aan de gemeente Ommen, teneinde het wederom te herbouwen op een andere plaats. Door de dienst gemeentewerken werd, vóór de afbraak alles in tekening gebracht en het afbraakmateriaal werd tijdelijk opgeslagen. Zo lag de afbraak enkele jaren te wachten en … te vergaan (het houtwerk was al niet meer bruikbaar). Totdat de Oudheidkamer, die in de gerestaureerde molen was gevestigd en ruimtegebrek had, (opnieuw) een verzoek indiende tot herbouw van de zaagloods. Door het inschakelen van vaklieden, die niet in het gewone arbeidersproces een plaats hadden gevonden en toch aan werk moesten worden geholpen, is de herbouw uiteindelijk gelukt. In de loop van 1968 kon de Oudheidkamer beginnen met de inrichting.

Gedeputeerde Thomas heropent Tolhuis
In mei 1969 werd het Tolhuis officieel geopend door gedeputeerde Thomas.

Foto: www.biofaan.nl
Gedeputeerde Thomas heropent Tolhuis

Het begroetingswoord op de samenkomst in het Hervormd Centrum werd gesproken door de voorzitter van het Stichtingsbestuur, de heer Joh. Hurink die de voorgeschiedenis van de herbouw naging. In 9 maanden tijd werd het tolhuis door gehandicapten vlot en vakbekwaam herbouwd. De heer Hurink bracht dank aan alle instanties en aan de arbeiders die meegewerkt hebben. Ook dankte hij de LTS Dedemsvaart die de oude, moeilijk gevormde ramen keurig opnieuw maakte en de Ommer inwoners die de herbouw financieel steunden. Burgemeester mr, C. P. van Reeuwijk wees erop dat het oude Ommen meermalen door brand is verwoest en dat men daarom het weinige historisch dat men bezit graag wil bewaren. Rondom de molen schept Ommen zo weer een brokje oudheid. Het speet de burgemeester dat van de vijf molens die men bezit er maar twee zijn gerestaureerd en dat de andere drie waarschijnlijk zullen verdwijnen. Nadat nog enkele andere sprekers hun gelukwensen hadden aangeboden trok men naar het tolhuis dat door gedeputeerde Thomas werd geopend. Hierna werd het keurig gerestaureer­de en ingerichte huis bezichtigd en zetten alle genodigden hun namen in het gastenboek.

Reageren »

• • •

Geen reacties »

Nog geen reacties.

Voeg een reactie toe

*
Voer het hiernaast afgebeelde woord in. Klik op de afbeelding om het woord af te luisteren.
Anti-spam image