9 oktober 2015

Geschiedenis Ommerschans weer zichtbaar gemaakt – Opening 31 oktober

Categorie: Harry Woertink, Ommerschans.    1.294 keer gelezen.

OMMERSCHANS – De rijke geschiedenis van de voormalige vesting de Ommerschans is weer zichtbaar. De afgelopen weken is er volop gewerkt om een bezoek aan het gebied tot een historische belevenis te maken.

 Werk in uitvoering. Verboden te zoeken met metaaldetector.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album: “Werk in uitvoering – 2015“.

De grachten zijn weer watervoerend en de bastions van weleer hebben een “gezicht” gekregen. Het gaat om drie grote historische tijdlagen: de vestingstijd, de bedelaarstijd en de huidige tijd. De werkzaamheden worden aan eind van deze maand afgerond. De openingshandeling wordt op 31 oktober 2015 verricht door Overijssels gedeputeerde Hester Maij.

Schans
De Ommerschans, tussen Ommen en Balkbrug, is ten tijde van de Tachtigjarige Oorlog (1568 tot 1648) aangelegd als verdedigingsschans. De omgeving van de Ommerschans was vroeger een woest en drassig gebied met daartussen een wat hogere zandrug. Over deze zandrug lag in het verleden één van de toegangswegen naar het noorden van Nederland. Omstreeks 1620 is deze zandrug geschikt bevonden als locatie voor een verdedigingsschans. De schans is vanwege zijn ligging ‘De Ommerschans’ gaan heten. De Ommerschans was een verdedigingswerk in de linie van de Eems.
Later wordt het gebruikt als een van de grootste munitieopslagplaatsen van Nederland. In de 19e eeuw kreeg het een heel andere functie. Er werd een bedelaarskolonie gesticht als onderdeel van de Maatschappij van Weldadigheid. Een enorm complex bood onderdak aan het groeiende aantal paupers, bedelaars, landlopers, vondelingen en wezen uit de grote steden. Dit met als doel ze op te voeden tot zedelijkheid en een bestaan te laten opbouwen in zogenaamde landbouwkolonies. Het was zelfs één van de grootste bouwwerken uit die tijd. De kolonie had een heel slechte naam en aan het eind van de 19e eeuw werd alles tot de grond toe afgebroken. De stenen werden hergebruikt bij onder meer de bouw van Veldzicht, de huidige tbs-kliniek in Balkbrug. Lees meer »

Reageren »

28 augustus 2015

Zondagmiddagwandeling Ommerschans

Categorie: Monumenten, Ommerschans.    1.167 keer gelezen.

 Op zondagmiddag 6 september a.s. organiseert vereniging de Ommerschans onder begeleiding van gidsen een rondwandeling door het gebied de Ommerschans.

De begraafplaats van de Ommerschans in september 2012.
Foto: OudOmmen

In het noorden van de gemeente Ommen, twee kilometer ten zuiden van het dorp Balkbrug ligt het voormalig militaire vestingwerk de Ommerschans. De gidsen vertellen u graag over de bewogen geschiedenis. Eerst als verdedigingsschans en tijdens de negentiende eeuw als straf-en bedelaarskolonie van de Maatschappij van Weldadigheid. Een uniek landschap. In het hart van de Ommerschans heeft de natuur meer dan 100 jaar haar werk gedaan. De lanenstructuur uit de bedelaarstijd is nog goed zichtbaar.

De fundamenten van de gebouwen uit die tijd zijn overwoekerd met klimop en bodembedekkers. De bossen en de gracht doorbreken het open landschap en creëren stille, mysterieuze plekjes, waar je de verhalen voelt. Reeën, vogels en vleermuizen voelen zich er thuis. Net als veel verschillende bomen en planten. De Ommerschans is niet voor niets ook een beschermd gebied.

De start van de rondwandeling is bij de historische boerderij van de familie Hiemstra, Balkerweg 72 te Ommerschans, aanvang 14.30 uur. De rondwandeling is gratis, maar een vrijwillige bijdrage is welkom. Opgave is niet nodig, meer informatie kunt u vinden op de website www.deommerschans.nl, via de mail info@deommerschans.nl of telefonisch op nummer 06-13629524.

Bron: Vereniging de Ommerschans – 28 augustus 2015

Reageren »

26 juli 2015

Avondwandeling Ommerschans

Categorie: Ommerschans, Vereniging De Ommerschans.    1.449 keer gelezen.

 Op woensdagavond 5 augustus a.s. organiseert vereniging de Ommerschans onder begeleiding van gidsen een rondwandeling door het gebied de Ommerschans. In het noorden van de gemeente Ommen, twee kilometer ten zuiden van het dorp Balkbrug ligt het voormalig militaire vestingwerk de Ommerschans.

De begraafplaats van de Ommerschans in februari 2015.
Bron: OudOmmen

De gidsen vertellen u graag over de bewogen geschiedenis. Eerst als verdedigingsschans en tijdens de negentiende eeuw als straf-en bedelaarskolonie van de Maatschappij van Weldadigheid. Een uniek landschap. In het hart van de Ommerschans heeft de natuur meer dan 100 jaar haar werk gedaan. De lanenstructuur uit de bedelaarstijd is nog goed zichtbaar. De fundamenten van de gebouwen uit die tijd zijn overwoekerd met klimop en bodembedekkers. De bossen en de gracht doorbreken het open landschap en creëren stille, mysterieuze plekjes, waar je de verhalen voelt. Reeën, vogels en vleermuizen voelen zich er thuis. Net als veel verschillende bomen en planten. De Ommerschans is niet voor niets ook een beschermd gebied.

De start van de rondwandeling is bij de historische boerderij van de familie Hiemstra, Balkerweg 72 te Ommerschans, aanvang 19.30 uur. De rondwandeling is gratis, maar een vrijwillige bijdrage is welkom. Opgave is niet nodig, meer informatie kunt u vinden op de website www.deommerschans.nl, via de mail info@deommerschans.nl of telefonisch op nummer 06-13629524.

Bron: Vereniging de Ommerschans – 26 juli 2015

Reageren »

7 juni 2015

Rondwandeling Ommerschans

Categorie: Ommerschans, Vereniging De Ommerschans.    1.065 keer gelezen.

 Op zondag 14 juni a.s. organiseert vereniging de Ommerschans onder begeleiding van gidsen een rondwandeling door het gebied de Ommerschans.

De begraafplaats van de Ommerschans in september 2012.
Foto: OudOmmen

In het noorden van de gemeente Ommen, twee kilometer ten zuiden van het dorp Balkbrug ligt het voormalig militaire vestingwerk de Ommerschans. De gidsen vertellen u graag over de bewogen geschiedenis. Eerst als verdedigingsschans en tijdens de negentiende eeuw als straf-en bedelaarskolonie van de Maatschappij van Weldadigheid. Een uniek landschap. In het hart van de Ommerschans heeft de natuur meer dan 100 jaar haar werk gedaan. De lanenstructuur uit de bedelaarstijd is nog goed zichtbaar. De fundamenten van de gebouwen uit die tijd zijn overwoekerd met klimop en bodembedekkers. De bossen en de gracht doorbreken het open landschap en creëren stille, mysterieuze plekjes, waar je de verhalen voelt. Reeën, vogels en vleermuizen voelen zich er thuis. Net als veel verschillende bomen en planten. De Ommerschans is niet voor niets ook een beschermd gebied.

De start van de rondwandeling is bij de historische boerderij van de familie Hiemstra, Balkerweg 72 te Ommerschans, aanvang 14.30 uur. De rondwandeling is gratis, maar een vrijwillige bijdrage is welkom. Opgave is niet nodig, meer informatie kunt u vinden op de website www.deommerschans.nl, via de mail info@deommerschans.nl of telefonisch op nummer 06-13629524.

Bron: Vereniging de Ommerschans – 7 juni 2015

Reageren »

4 november 2014

Ommerschans, ‘het eerste landelijk gesticht voor luilevende armen’

Categorie: Boeken & Tijdschriften, Ommerschans.    1.609 keer gelezen.

Er zijn aan het begin van de negentiende eeuw in ons land ‘luilevende armen’, die in plaats van te werken liever hun hand ophouden.

 Foto: Wil Schackmann
De Ommerschans, het eerste landelijke gesticht voor luilevende armen.

Men noemt ze ‘ene grief voor onze natuur, luije buiken, onbeschaamde deugnieten, zedelooze voorwerpen’. In het in 1822 opgerichte bedelaarsgesticht ‘De Ommerschans’ zullen die eens hard worden aangepakt en heropgevoed. Uit alle windstreken, van Hoorn tot Veere, en van Brussel tot Utrecht, worden de bedelaars naar dit nieuwe instituut ‘opgezonden’.

Wil Schackmann schreef het boek ‘De bedelaarskolonie’, met als ondertitel ‘De Ommerschans, het eerste landelijk gesticht voor luilevende armen’. Dankzij zijn kennis van het archief kan hij niet alleen de dagelijkse gang van zaken in het gesticht beschrijven, maar weet hij ook veel van de bewoners op de voet te volgen. Met veel liefde voor het onderwerp en de mensen die er een rol in spelen, en met oog voor vermakelijke details.

En met opmerkelijke conclusies. “Wie op zoek wil naar de oorsprong van de Nederlandse verzorgingsstaat”, schreef het Historisch Nieuwsblad, “moet deze studie van Wil Schackmann lezen.” Want in plaats van door mensen die iets fout (bedelen) hebben gedaan, wordt het gesticht vooral bevolkt door mensen die in de gewone maatschappij niet mee kunnen komen.

Bron: Wil Schackmann – 4 november 2014

Reageren »

25 september 2014

De Koloniën van Weldadigheid op weg naar Werelderfgoed 2018

Categorie: Harry Woertink, Monumenten, Ommerschans.    3.512 keer gelezen.

Komt de Ommerschans straks ook voor op het werelderfgoed lijstje met daarop onder ander het slagveld van Waterloo, de Amsterdamse grachtengordel of de Waddenzee. Of met Venetië, de Chinese Muur of Akropolis in Athene?

  Links: Situatietekening van de omgeving van de Ommerschans
Rechts: Op weg naar werelderfgoed 2018

Afb’n: Harry Woertink

De kolonie de Ommerschans is samen met Frederiksoord en de koloniën in het Belgische Wortel – dat ooit tot de Nederland behoorde – in de race om werelderfgoed te worden. Wel gezamenlijk, want mocht een van de vroegere Kolonies van Weldadigheid uitstappen dan komt er geen keurmerk van UNESCO. Achter de schermen wordt hard gewerkt aan het nominatieproces. Het streven is om in 2018 de nominatie binnen te halen, want dan is het exact 200 jaar geleden dat de Maatschappij van Weldadigheid werd opgericht. In 2012 hebben alle deelnemende partijen een intentieovereenkomst getekend waarbij de ambitie is uitgesproken om de Koloniën van Weldadigheid voor te dragen als UNESCO werelderfgoed. Daarbij gaat het om de koloniën Frederiksoord, Ommerschans en Veenhuizen samen met de Belgische Wortel en Merksplas. De gemeenteraden van Ommen en Hardenberg zijn het die besluiten of de Ommerschans wordt voorgedragen voor de nominatie. Binnenkort wordt met de bewoners en andere belanghebbenden gesproken over draagvlak en de meerwaarde van het project. Daarbij wordt gekeken hoe het gebied van de Ommerschans begrensd kan worden. Voor de Ommerschans gaat het met name om het kolonielandschap. Van de gebouwen uit de kolonieperiode is weinig over, terwijl de landerijen en de nog aanwezige hoeves particulier bezit zijn geworden. De omgeving van de schans is eigendom van Staatsbosbeheer. Lees meer »

2 Reacties »

30 mei 2014

Rondwandeling in de Ommerschans

Categorie: Ommerschans, Vereniging De Ommerschans, Wandel & fiets-routes.    1.309 keer gelezen.

De vereniging de Ommerschans organiseert op zondag 8 juni is er een rondwandeling in de Ommerschans.

 “Gezigt op het gesticht voor bedelaars binnen de Ommerschans, in Overijssel”
Foto: OudOmmen

Onder begeleiding van een gids wordt er een wandeling van ongeveer een uur gemaakt waarin de gids u zal vertellen over het heden, verleden en toekomst van de Ommerschans. Een geschiedenis die zijn oorsprong vindt in 1624 als begonnen wordt met de bouw van een verdedigingsschans die de Spanjaarden uit het noorden moet weren. Daarna gaat de geschiedenis van de Ommerschans verder in 1818 als de Maatschappij van Weldadigheid bedelaars en landlopers in de Ommerschans onderbrengt. Maar ook over het heden is er genoeg te vertellen over de Ommerschans.

De rondwandeling begint om 14.30u en start bij koloniehoeve nr 4, Balkerweg 72a te Ommerschans/Vinkenbuurt. Voor leden van de ver. de Ommerschans is de rondwandeling gratis, aan niet leden wordt een vrijwillige bijdrage gevraagd. Opgave is niet nodig voor nadere info kunt u bellen of mailen met de vereniging tel nr 06 13629524 email: info@deommerschans.nl.

Bron: Vereniging De Ommerschans – 30 mei 2014

Reageren »

24 februari 2014

Herontdekking kiekebelt Ommerschans

Categorie: Ommerschans, Willem Bemboom.    1.795 keer gelezen.

In 1850 was Overijssel nog een tamelijk geïsoleerde provincie achter de IJssel. Zo was er slechts één vaste oeververbinding, de brug bij Kampen.

 In de Ommerschans, ten zuiden van de noordelijke schansgracht en ten oosten van de weg, zijn de contouren nog zichtbaar van een kiekebelt.
Afb.: Willem Bemboom

Deze oeververbinding lag buiten de voornaamste verkeersstromen over land. De steden Zwolle en Deventer moesten het met veren en schipbruggen stellen. Opvallend bij bestudering van oude kaarten van Salland is het enorme aantal “Heeren huysen”. De daarop wonende landadel heeft haar invloed langer behouden dan in andere delen van Nederland. In Salland onderscheidt men twee categorieën landhuizen: de op feodale traditie berustende kastelen (in Overijssel ook havezaten¹) geheten) en de patricische landhuizen²). De kaart uit 1675 over “Transiselania” (Overijssel) van Marco Vincenzio Cornelli geeft een uitgebreid en nauwkeurig beeld van de omvang en de ligging van de adellijke landhuizen. Deze landhuizen hebben sinds de twaalfde eeuw hun stempel gedrukt op het Sallandse landschap.

De macht van de adel berustte economisch op het grootgrond bezit en kon toenemen, doordat de boeren ten gevolge van oorlog en plundering hun bezit afstonden aan een machtige heer in ruil voor bescherming. Het gros van de adel in Salland wist zich op deze wijze te handhaven tot aan de Franse revolutie. Er waren rijke en minder rijke edelen. De rijke adel gaf in de regel enige fleur aan het eentonige leven binnen de marken en buurtschappen. Onder hen bevonden zich heren, zoals die van Eerde en Rechteren, die in hun gebied met hun talrijke erven leefden als kleine vorsten. Er waren echter ook kleine potentaten, waarvan het bezit zich beperkte tot slechts enkele bunders grond.

Opvalland is de grote concentratie van adellijke landhuizen in Salland, in het stroomgebied van de IJssel, Vecht en Regge. Hier was namelijk de meeste grond in cultuur gebracht. Het bezit van een havezate hield ook in dat de eigenaar aan de Overijsselse landdag deel mocht nemen. Deze riddermatigheden, ook wel dienstadel genaamd, staan vermeld in de Sallandse schattingsregisters van de dertiende en veertiende eeuw. Lees meer »

Reageren »

20 november 2013

Lezing Ommerschans bij historische vereniging

Categorie: Algemeen, Ni’jluusn van vrogger, Ommerschans.    1.344 keer gelezen.

De Ommerschans heeft een belangrijke rol gespeeld in de opvang van bedelaars in de 19e eeuw. De Historische Vereniging in Nieuwleusen houdt op maandagavond 2 december een ledenbijeenkomst waarvoor schrijver Wil Schackmann is uitgenodigd. Hij vertelt over het bedelaarsgesticht en over de betrokkenheid van Nieuwleusen bij de Ommerschans.

 Wil Schackmann schreef in 2013 het boek ‘De bedelaarskolonie’, met als ondertitel ‘De Ommerschans, het eerste landelijk gesticht voor luilevende armen’.
Afb.: Wil Schackmann

Er zijn aan het begin van de negentiende eeuw in ons land “luilevende armen” die in plaats van te werken liever hun hand ophouden. Men noemt ze “ene grief voor onze natuur, luije buiken, onbeschaamde deugnieten, zedelooze voorwerpen”. In het in 1822 opgerichte bedelaarsgesticht de Ommerschans zullen die eens hard worden aangepakt en heropgevoed. Uit alle windstreken, van Hoorn tot Veere, en van Brussel tot Groningen, worden de bedelaars naar dit nieuwe instituut “opgezonden”. Wil Schackmann schreef in 2013 het boek “De bedelaarskolonie”, met als ondertitel “De Ommerschans, het eerste landelijk gesticht voor luilevende armen”. Dankzij zijn kennis van het archief kan hij niet alleen de dagelijkse gang van zaken in het gesticht beschrijven, maar weet hij ook veel van de bewoners op de voet te volgen. Met veel liefde voor het onderwerp en de mensen die er een rol in spelen, en met oog voor vermakelijke details. En met opmerkelijke conclusies. Want zijn het wel allemaal bedelaars die er terecht komen?

Nieuwleusen is een van de plaatsen die regelmatig bedelaars bij het gesticht aflevert. Maar altijd personen die geen band met de plaats hebben, vermoedelijk zijn het mensen die vrijwillig vanuit hun eigen woonplaats richting de Ommerschans trekken en dan in de buurt een gemeentebestuur opzoeken dat hen aflevert. Zo brengt Nieuwleusen op 21 mei 1823 de 21-jarige Pieternella Hendriks uit Leeuwarden met een dochtertje van twee jaar en de 36-jarige Elisabeth Jansen uit Amsterdam met een zoontje van vier. Vermoedelijk weduwen (de kinderen hebben een andere achternaam dan de moeders) die de kost niet konden verdienen en besluiten zich zelf bij het gesticht te melden. Het speelt allemaal in een tijd dat het sociaal vangnet nog niet was uitgevonden. Dat merkt ook Andrie Erlie, ongeveer veertig jaar en herkenbaar aan “een sabel houw over de neus en lip”, die na zijn eerste opname eind 1824 is vrijgelaten, maar in de maatschappij niet aan de kost kan komen en zich mei 1825 meldt bij het gemeentebestuur van Nieuwleusen.

De ledenbijeenkomst van “Ni’jluusn van vrogger” vindt plaats in de zaal bij de Ontmoetingskerk en begint om 19.30 uur. Voor leden is de entree gratis. Overige belangstellenden mogen voor € 5,00 de lezing bijwonen. In de pauze is het boek “De Bedelaarskolonie” te koop. Lees meer »

Reageren »

7 oktober 2013

Website voor de Koloniën van Weldadigheid

Categorie: Gemeente Ommen, Monumenten, Ommerschans.    1.430 keer gelezen.

De Koloniën van Weldadigheid zijn wereldwijd uniek. Nergens is al vanaf het begin van de 19e eeuw zo’n grootschalig plan gerealiseerd om met landbouw de armoede te bestrijden.

 Website voor de Koloniën van Weldadigheid

Op dit moment wordt geprobeerd om de vijf Koloniën van Weldadigheid in 2018 op de UNESCO Werelderfgoedlijst te krijgen.

Meer informatie over het unieke karakter van de Koloniën van Weldadigheid, of over het nominatieproces voor de UNESCO Werelderfgoedstatus kunt u nu ook nalezen op de website www.kolonienvanweldadigheid.eu.

U vindt hier naast achtergrondinformatie ook het antwoord op de vraag waarom het belangrijk is om de Werelderfgoedstatus te behalen.
Verder staan op de website filmpjes en diverse (nieuws)berichten.

Bron: Gemeente Ommen – 7 oktober 2013

Reageren »

Pagina 5 van 7« Eerste...34567