29 juli 2017

2018 wordt jaar van de Ommerschans; kleermakers gezocht

Categorie: Harry Woertink, Ommerschans.    499 keer gelezen.

 Voor de Vereniging de Ommerschans gaat 2018 in als het jaar van de Ommerschans.

Voorbeelden van koloniale kleding
Afb.: Vereniging De Ommerschans

Dit is mede een initiatief van kunstenaar Thea Dijkema uit Witharen. De bedoeling van de initiatiefnemers is om de voormalige landbouwkolonie de Ommerschans op de kaart te zetten. Volgend jaar is het 200 jaar geleden dat de Maatschappij tot Weldadigheid werd opgericht. De Ommerschans was één van de kolonies van deze maatschap. met als doel om het groeiende aantal paupers, bedelaars, landlopers, vondelingen en wezen op te voeden tot zedelijkheid en een bestaan te laten opbouwen.

De diverse activiteiten die de vereniging de Ommerschans gaan organiseren worden opgefleurd met “kolonisten” zoals deze ook 200 jaar geleden gekleed waren. Daarom is de vereniging op zoek naar mensen die handig zijn met naald en draad en/of het maken van patronen.

Heeft u interesse en wilt u graag meehelpen om deze kledingstukken en/of de patronen te maken, dan bent u van harte welkom. Hiervoor is vanaf begin september, (dinsdagmiddag) een ruimte beschikbaar gesteld in gebouw ‘Irene’ te Witharen. U moet wel zelf uw naaimachine meenemen. Opgave kan via de mail of telefonisch op nummer 06-13629524.

Bron: Harry Woertink – 29 juli 2017

Reageren »

14 juli 2017

Naast bronzen zwaard van Ommerschans ook bronzen speerpunt

Categorie: Ommerschans, Willem Bemboom.    727 keer gelezen.

Naast het bronzen zwaard van Ommerschans is er ook een bronzen speerpunt bekend, die in het verleden gevonden is tussen Witharen en Ommerschans.

 Bronzen speerpunt uit de Midden Bronstijd (ca. 1000 voor Chr.) gevonden tussen Witharen en de Ommerschans.
Afb.: Provincie Overijssel

De speerpunt uit de Midden Bronstijd (ca. 1000 voor Chr.) is de enige in zijn soort in Noord-Nederland, weet archeoloog Bemboom te vertellen. De speerpunt is van het type Tréboul, een Bretons fabricaat. De speerpunt met een lengte van 22,5 cm heeft een fraaie, bruine veen-patina. Net als het zwaard van de Ommerschans zou het mogelijk een veenoffer of votiefoffer kunnen zijn.

Deze zeldzame speerpunt van brons is gelukkig in Nederland bewaard gebleven. Het bronzen artefact bevindt zich in een ladekast van het Enschedese museum de Twentse Welle. Omdat de speerpunt in het museum van Enschede voor een bezoeker niet direct zichtbaar is, zou het een mooie aanwinst voor het streekmuseum in Ommen kunnen zijn, naast het zwaard van Ommerschans. De grondstoffen koper en tin zijn in Nederland niet aanwezig. Bijna alle voorwerpen van brons zijn in Nederland geïmporteerd en meestal door ruilhandel verkregen. Brons verving gedurende de bronstijd geleidelijk vuursteen als belangrijkste materiaal voor gereedschap, wapens en sieraden. Vanaf 1900 voor Chr. werd brons langzaam algemener in de Lage Landen. Lees meer »

Reageren »

7 juli 2017

Zwaard van Ommerschans ook in Nieuwleusen te bezichtigen

Categorie: Dalfsen, Musea, Ommerschans.    642 keer gelezen.

Het 3500 jaar oude bronzen ‘zwaard van Ommerschans’, dat tussen 1894 en 1900 op de Ommerschans door dhr. Geert Remmels, boswachter op grond van dhr. Lups werd gevonden, is door het Rijksmuseum voor Oudheden in Leiden aangekocht voor de somma van € 550.000, -.

De derde replica van het zwaard van de Ommerschans plus de mal.
Foto: Joke Bos

In Ommen en Nieuwleusen bevinden zich drie replica’s van dit indrukwekkende zwaard. Het Streekmuseum en het Tinnen Figurenmuseum in Ommen hebben er elk één. Museum Palthehof in Nieuwleusen heeft het derde exemplaar, plus de mal in eigendom. De heer Hendrik Schoemaker (97 jaar) heeft in 1990 de mal vervaardigd waarmee de bronzen afgietsels in Zwolle zijn gemaakt. De drie replica’s zijn in opdracht van het bestuur van “De Darde Klokke” gemaakt – opdat het zwaard niet vergeten zou worden in Ommen.

Op 8 november 1991 zijn de replica’s overhandigd door mw. Drijber, toenmalig wethouder in Ommen, aan de directeuren van het Tinnen Figuren museum, het Oudheidkundig museum, en aan dhr. Hendrik Schoemaker, vanwege het vervaardigen van de mal een exemplaar voor zijn Oudheidkamer.

Bron: Joke Bos – 7 juli 2017

2 Reacties »

6 juli 2017

Rijksmuseum van Oudheden koopt iconisch prehistorisch bronzen ‘Zwaard van Ommerschans’

Categorie: Harry Woertink, Ommerschans.    591 keer gelezen.

LEIDEN/OMMEN – Het 3500 jaar oude ‘zwaard van Ommerschans’, een van de meest zeldzame en bijzondere stukken uit de Nederlandse en Europese prehistorie, is aangekocht door het Rijksmuseum van Oudheden. Het zwaard is een icoon voor de Nederlandse bronstijd (2000-800 v.Chr.).

 Het 3500 jaar oude ‘zwaard van Ommerschans’, een van de meest zeldzame en bijzondere stukken uit de Nederlandse en Europese prehistorie.
Afb.: RMO

Bijzonder is dat in het Streekmuseum Ommen een replica aanwezig is van dit zwaard. Om de herinnering van de bijzondere archeologische vondst te bewaren zijn in 1990 op initiatief van het historische tijdschrift ‘De Darde Klokke’ een drietal replica’s gemaakt door Hendrik Schoemaker uit Nieuwleusen. De amateurhistoricus en verzamelaar van oude wapens uit Nieuwleusen maakte de mal voor de replica’s. Behalve het Streekmuseum kreeg ook het Tinnenfigurenmuseum uit Ommen een exemplaar en belandde een exemplaar in museum Palthehof in Nieuwleusen. Het zwaard werd ooit bewaard door A. Seemann, houtvester op Landgoed Junne. Hij had het aan de muur hangen vastgespijkerd op een plank. Landgoed Junne behoorde ooit toe aan de familie Lüps evenals het moeras in de Ommerschans waar het zwaard werd gevonden. Bij toeval werd het zwaard in 1927 ontdekt door vooraanstaand prehistoricus dr. J.H. Holwerda. Met de aankoop komt het na bijna negentig jaar weer terug naar Nederland. Het museum kocht het stuk bij veilinghuis Christie’s in Londen voor €550.000 – ruim drie keer de richtprijs. Zonder de genereuze bijdrage van de Vereniging Rembrandt en haar Nationaal Fonds Kunstbezit was deze aankoop onmogelijk geweest. Overige steun kreeg het museum van het Mondriaan Fonds, de BankGiro Loterij en vriendenvereniging RoMeO. Lees meer »

Reageren »

8 juni 2017

Rondwandeling Ommerschans

Categorie: Ommerschans, Vereniging De Ommerschans.    429 keer gelezen.

Op zondag 18 juni a.s. organiseert vereniging de Ommerschans onder begeleiding van gidsen een rondwandeling door het gebied de Ommerschans.

 Historische boerderij van de familie Hiemstra (hoeve no 4), Balkerweg 72 in Ommerschans.
Foto: Vereniging de Ommerschans

In het noorden van de gemeente Ommen, twee kilometer ten zuiden van het dorp Balkbrug ligt het voormalig militaire vestingwerk de Ommerschans. De geschiedenis van de Ommerschans gaat terug tot aan het begin van de zeventiende eeuw. De schans werd opgeworpen n.a.v. de dreigende Spaanse aanvallen ter verdediging van de drie noordelijke provincies. Twee eeuwen later brak een nieuwe periode aan toen de Maatschappij van Weldadigheid op het terrein een straf-en bedelaarskolonie stichtte. Op 21 December 2016 heeft minister Bussemaker bekend gemaakt dat de Maatschappij van Weldadigheid, waar de Ommerschans een wezenlijk onderdeel van is, voorgedragen wordt voor Werelderfgoed. In 2018 zal UNESCO een besluit nemen.

De gidsen vertellen u graag over de bewogen geschiedenis. Een uniek landschap. In het hart van de Ommerschans heeft de natuur meer dan 100 jaar haar werk gedaan. De lanenstructuur uit de bedelaarstijd is nog goed zichtbaar. De fundamenten van de gebouwen uit die tijd zijn overwoekerd met klimop en bodembedekkers. De bossen en de gracht doorbreken het open landschap en creëren stille, mysterieuze plekjes, waar je de verhalen voelt. Reeën, vogels en vleermuizen voelen zich er thuis. Net als veel verschillende bomen en planten. De Ommerschans is niet voor niets ook een beschermd gebied.

De start van de rondwandeling is bij de historische boerderij van de familie Hiemstra, Balkerweg 72 te Ommerschans, aanvang 14.30 uur. Kosten rondwandeling 5 euro inclusief koffie/thee. Voor leden van de vereniging is de rondwandeling gratis. Opgave is niet nodig, meer informatie kunt u vinden op de website www.ommerschans.nl, via de mail info@ommerschans.nl of telefonisch op nummer 06-13629524.

Bron: Vereniging De Ommerschans – 8 juni 2017

Reageren »

26 mei 2017

Ommerschans in de wacht voor werelderfgoed; zomer 2018 valt beslissing

Categorie: Harry Woertink, Ommerschans.    534 keer gelezen.

Twee eeuwen geleden werd gestart met zeven Koloniën van Weldadigheid. Hier begonnen verarmde gezinnen uit de steden een nieuw bestaan in de landbouw.

 ‘Gezigt op het gesticht voor bedelaars binnen de Ommerschans, in Overijssel’ – ‘van de achter zijde’
Afb.: OudOmmen
Zie voor meer afbeeldingen het album “Ommerschans“.

Een mooi ideaal, maar de praktijk was minder rooskleurig dan de theorie. De koloniën hielden op te bestaan. Nu tweehonderd jaar later zijn alle koloniën voorgedragen als werelderfgoed. Slaagt de erkenning dan blijven de landloperskoloniën als cultureel erfgoed behouden voor toekomstige generaties.
Johannes van den Bosch was het die doormiddel van heropvoeding en arbeid 200 jaar geleden een einde wilde maken aan armoede. Hij zorgde er voor dat 100.000 landlopers, wezen en paupers naar de Koloniën van Weldadigheid werden gestuurd. De Ommerschans is één van de zeven Koloniën van Weldadigheid. Deze instellingen zijn vanaf 1818 gesticht in Nederland en België. België maakte destijds deel uit van het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Woeste gronden in de provincies Overijssel, Drenthe, Friesland en Antwerpen werden omgevormd tot landbouwgebieden, waar misdeelden uit de stad in ‘vrije Koloniën’ een nieuw bestaan konden opbouwen. Geleidelijk groeide het besef dat dit niet altijd goed uitpakte zonder strenge disciplines. Daarom kwamen er ook onvrije Koloniën, met een collectief tewerkstelling en een strafsysteem. Behalve de Ommerschans werden ook Veenhuizen en Merksplas onvrij. De vrije Koloniën zijn Frederiksoord, Wilhelminaoord inclusief Boschoord en Oostvierdeparten, Willemsoord en Wortel. Deze zeven Koloniën zijn in zeven jaar tijd aangelegd, ruim tachtig vierkante kilometer. Ze zijn vanuit één idee ontworpen. De zeven laten de ontwikkeling van het systeem zien, de successen en de mislukkingen. Na de stichting van een nieuwe kolonie paste de maatschappij de opgedane ervaringen toe in de volgende kolonie.

Einde koloniën
Uiteindelijke bleken de koloniën een onmogelijke werkelijkheid. Het lukte maar heel weinig arme families om voorzien van opleiding, spaargeld en werkervaring terug te keren in de gewone maatschappij. Het initiatief kostte bovendien veel meer geld dan voorzien. In 1859 verkocht de Maatschappij van Weldadigheid de onvrije Koloniën Veenhuizen en Ommerschans dan ook aan de staat. Lees meer »

Reageren »

28 februari 2017

Ommerschans behalve vesting, wapendepot en bedelaarsgesticht ook legerplaats

Categorie: Harry Woertink, Ommerschans.    733 keer gelezen.

Als in 1890 de Ommerschans als Bedelaarskolonie is verlaten en de meeste hoeves zijn verkocht ziet de Minister van Oorlog in de nagelaten graslanden een prima locatie om jonge veulens op te leiden als militair paard in het leger.

 Kamp bij Ommen.
Afb.: Fotoarchief Gemeente Ommen
Zie voor meer afbeeldingen het album “Legeroefeningen” en een plattegrond van de ommerschans met “Stallen in de legerplaats bij Ommen”.

Het duurt dan ook niet lang of er komt op het stille Ommerschans een remonte-depot voor de africhting van de jonge paarden. Voor de huisvesting worden enkele van de nog aanwezig gebouwen vertimmerd tot kantines. Paardenstallen worden ingericht om 500 veulens voor militaire dienst in te rijden door een garnizoen van 200 man. De omliggende graslanden worden groot genoeg geacht om er militaire oefeningen te houden, voor met name soldaten uit de noordelijke militaire kazernes. In Milligen was al een remonte-depot, maar door een storm weggeblazen. Lang heeft het africhten van nieuwe paarden op de Ommerschans niet geduurd, want uiteindelijk is weer teruggekeerd naar Milligen waar de stormschade weer was hersteld.

Legerplaats
Het is 1893 als de Ommerschans in afwachting is van de komst van de militairen. Een openbare inschrijving aangekondigd in krantenadvertenties moeten zorgen voor de levering van verschillende benodigdheden voor de legerplaats.“De Kapitein-Intendant, belast met den verplegingsdienst in de Legerplaats bij Ommen, zal op Vrijdag 28 dezer, des middags ten 12 uur, ten bureele van den Intendant der 2e Divisie Infanterie te Arnhem, Prins Hendrikstraat 36, onder nadere goedkeuring van den Minister van Oorlog, in het openbaar aanbesteden de levering van: a. fourage; b. ligstroo; c. vleesch en vet; d. spek; e. kapucijners, zout, koffie, peper en azijn; f. brandhout; g. groenten en aardappelen; ten behoeve van de troepen en paarden, die van 30 Augustus tot 12 September a s. aan de oefeningen in gemelde legerplaats zullen deelnemen, alsmede voor die, welke in het vóór- en nakamp aanwezig zullen zijn.Lees meer »

Reageren »

22 december 2016

Koloniën van Weldadigheid genomineerd voor Werelderfgoedlijst

Categorie: Gemeente Ommen, Ommerschans.    546 keer gelezen.

Wegens zijn unieke cultuurhistorische waarde worden de Koloniën van Weldadigheid voordragen door het kabinet om op de Werelderfgoedlijst van Unesco geplaatst te worden.

 “Gezigt op het gesticht voor bedelaars binnen de Ommerschans, in Overijssel – van de achter zijde”
Afb.: OudOmmen

Minister Bussemaker (cultuur) heeft dat gisteren in Veenhuizen bekendgemaakt. De bewindsvrouw onthulde samen met gedeputeerde Cees Bijl van de provincie Drenthe, gedeputeerde Inga Verhaert van de Provincie Antwerpen en een klas schoolkinderen een klok, die aftelt naar het moment waarop UNESCO oordeelt over de voordracht. “De Koloniën van Weldadigheid zijn een voorbeeld van de verheffing van het volk. Het project werd in de negentiende eeuw gestart om mensen te helpen hun leven weer op de rit te krijgen, met leerplicht en medische zorg. Maar de inwoners moesten ook hard werken en zich aan strenge regels houden,” zegt minister Bussemaker. “De Koloniën van Weldadigheid maken een bijzondere episode uit de geschiedenis zichtbaar. Ze zijn een plek op de werelderfgoedlijst van UNESCO waard.” “Wat mooi dat de minister ons dit vandaag zelf is komen vertellen, in aanwezigheid van een toekomstige generatie, waar we dit erfgoed voor gaan bewaren,” voegt gedeputeerde Bijl toe.

Belangrijke stap
Wethouder René de Vent van de gemeente Hardenberg was ook aanwezig bij de bekendmaking: “Het is fantastisch nieuws dat de minister brengt. De Ommerschans maakt deel uit van de Koloniën. De rijke en bijzondere geschiedenis verdient het om bekend te blijven bij jong en oud. De voordracht is een belangrijke stap hierin. Ik hoop dat meer mensen de Koloniën, waaronder Ommerschans gaan bezoeken.” Wethouder Ko Scheele van de gemeente Ommen is verheugd met deze voordracht. “Het is een heel belangrijke stap om deze mijlpaal, een eigen Unesco-werelderfgoed, te bereiken. Het is ook een compliment voor alle jarenlange vrijwilligerswerk in het gebied en de Vereniging waar we als gemeenten samen mee op trekken om de Ommerschans op de kaart te krijgen.” Lees meer »

Reageren »

18 oktober 2016

De bijzondere, onbekende geschiedenis van Veenhuizen tot leven gewekt

Categorie: Informatiebronnen, Monumenten, Ommerschans.    414 keer gelezen.

De kinderkolonie – ‘Tot een werkzaam leven opgeleid’: De wezenopvang in Veenhuizen (1824-1859), Wil Schackmann.

 Het boek De kinderkolonie – ‘Tot een werkzaam leven opgeleid’: De wezenopvang in Veenhuizen (1824-1859), Wil Schackmann.
Afb.: Wil Schackmann

In 1824 arriveren de eerste ‘weezen, vondelingen en verlaten kinderen’ in het kinderetablissement Veenhuizen. Hier moeten ’s lands meest kansarme kinderen worden opgevoed tot nijvere landarbeiders. Er wonen er uiteindelijk in totaal zo’n 8600; steeds met z’n tachtigen op zalen van elk 4,7 bij 30 meter.

Het ‘landbouwend weeshuis’ is een initiatief van Johannes van den Bosch en de Maatschappij van Weldadigheid. Met veldwerk en fabrieksarbeid zullen de kinderen hun onderhoud en onderwijs bekostigen. Een waterdicht plan – althans, in theorie. De werkelijkheid pakt anders uit: gemeenten zijn er niet happig op hun wezen naar Veenhuizen te sturen; armoede, ziekte en sterfte grijpen om zich heen en de kosten rijzen de pan uit. In 1859 wordt het kindergesticht overgenomen door het rijk en uiteindelijk omgevormd tot de beruchte strafinrichting.

In De kinderkolonie beschrijft Wil Schackmann de wezen, hun opzieners en de bestuurders. Op basis van uitgebreid onderzoek in het rijke Kolonie-archief wekt hij deze bijzondere geschiedenis tot leven.

Wil Schackmann (1951) publiceerde drie romans, was co-auteur bij de tv-serie Medisch Centrum West en won in 2000 de ANV-Visser Neerlandiaprijs voor het scenario van het toneelstuk Het leven sta je steeds weer van te kijken. In 2006 verscheen De proefkolonie, het veelgeprezen boek over Frederiksoord dat negen keer werd herdrukt. In 2013 verscheen De bedelaarskolonie over het bedelaarsgesticht Ommerschans. Voor meer informatie over het boek http://www.atlascontact.nl/boek/de-kinderkolonie/.

Bron: Wil Schackmann – 18 oktober 2016

Reageren »

10 oktober 2016

Lezing: Dagelijks leven in bedelaarsgesticht Ommerschans

Categorie: Boeken & Tijdschriften, Ommerschans.    588 keer gelezen.

De Vereniging Ommerschans organiseert, samen met de Reestkerk, op donderdag 10 november een lezing over de geschiedenis van de Ommerschans.

 In het boek De bedelaarskolonie beschrijft Wil Schackmann hoe het bedelaarsgesticht tot stand kwam, wat voor mensen daar kwamen en hoe die werden behandeld.
Afb.: Vereniging de Ommerschans

Tijdens deze avond is Wil Schackmann, auteur van het boek De Bedelaarskolonie, aanwezig om te vertellen over het dagelijks leven in het bedelaarsgesticht. Er werd gelachten, gehuild en er werden kinderen geboren. Helmuth Rijnhart laat zien hoe men kan onderzoeken of men afstammeling is van een van deze paupers. Zij zullen dit op een boeiende en interactieve wijze aan ons presenteren. De lezing begint om 20.00 uur (inloop 19.45 uur) en vindt plaats in de Reestkerk in Oud Avereest.

Stukje bij beetje wordt de geschiedenis van de kolonie Ommerschans (1819-1859) ontrafeld. Er is steeds meer duidelijk welke mensen er geleefd hebben en hoe ze daar leefden. Dat inzicht delen met belangstellenden is de bedoeling van de Vereniging de Ommerschans.

In het boek De bedelaarskolonie beschrijft Wil Schackmann hoe het bedelaarsgesticht tot stand kwam, wat voor mensen daar kwamen en hoe die werden behandeld. Doorspekt met vermakelijke anekdotes over het dagelijkse leven in het etablissement, komt men er achter waar de warme maaltijd uit bestond, welk werk de bedelaars verrichtten en hoe ze werden gestraft voor overtredingen van het tuchtreglement. De verrassende conclusie van het boek is dat 60% van de ‘bedelaars’ een lichamelijke of geestelijke beperking had en daarom schreef het Historisch Nieuwsblad: ‘Wie op zoek wil naar de oorsprong van de Nederlandse verzorgingsstaat moet deze studie van Wil Schackmann lezen.’ Het boek is deze avond te koop voor 15 euro en kan gesigneerd worden.

Helmuth Rijnhart verzamelt gegevens over de bewoners en publiceert deze op internet. Hij heeft in kaart gebracht wie de eerste bewoners waren van de grote hoeves op het terrein rond de eigenlijke schans. Veel tegenwoordige inwoners van het gebied blijken familie-banden te hebben met deze ‘hoevenaars’. De eerste paar duizend bedelaars staan al op www.bonmama.nl en ook daar zitten er bij die in Avereest en omgeving een groot nageslacht hebben nagelaten. Lees meer »

Reageren »

Pagina 1 van 512345