14 juni 2019

Boek over de 7 molens van Nieuwleusen

Categorie: Dalfsen, Molens.    105 keer gelezen.

Nieuwleusen. De geschiedenis van de plaatselijke molens is slechts oppervlakkig bekend. Met het verschijnen in september van het boek “De molens van Nieuwleusen en hun molenaars” komt daar verandering in.

René Fokkert en Jakob de Weerd hebben een grondige studie gemaakt van de molens die in en nabij Nieuwleusen hebben gestaan. Daarbij zijn interessante zaken boven water gekomen over de zeven molens, waarvan de eerste net voor 1800 is gebouwd. Zo werd de eerste pelmolen die ons land rijk was, gebouwd in 1638 in de Zaanstreek, zo’n 300 jaar later herbouwd aan het kanaal de Dedemsvaart. Helaas kwam deze molen door brand aan zijn einde. Andere molens werden gesloopt toen het molenaarsbedrijf niet meer rendabel bleek te zijn.

Aan het boek wordt naast de molens ook ruime aandacht aan de molenaars en hun gezinnen besteed. Het is gebleken dat maar enkele ondernemende families de molenaars leverden. Zo is de familie Van den Berg behoorlijk betrokken geweest bij de molens. Uit deze familie kwam ook de Union fietsenfabriek voort. Andere families waren Muller, Van der Graaf, Van der Vegt, Stolte en natuurlijk Massier. Het rijkelijk met kleuren en zwartwit foto’s geïllustreerde boek van 160 pagina’s kost bij voorintekening € 13,00. Een exemplaar van het boek is te reserveren via molensnieuwleusen@gmail.com.

Bron: molensnieuwleusen@gmail.com – 14 juni 2019

Reageren »

16 mei 2019

Ommer Molendag en Museum-Doedag op zaterdag 3 augustus

Categorie: Harry Woertink, Molens.    235 keer gelezen.

OMMEN – De vijf Ommer molens hebben zaterdag 3 augustus 2019 de deuren wagenwijd open staan tijdens de Ommer Molendag om bezoekers te ontvangen.

 De Ommer Molendag in 2018.
Foto: Harry Woertink

Ook het Streekmuseum, gevestigd in een van de Ommer molens heeft dan een Museum-Doedag met allerlei activiteiten in en rond het museum. De Stichting Ommer Molens heeft als organisator van de jaarlijkse Molendag samen met het Ommer Streekmuseum de handen in een geslagen om er een fantastische molen-promotingdag van te maken. De activiteiten beginnen om 10.00 uur bij de molens De Lelie, de Konijnenbelt, de Vilstersemolen, de Besthmenermolen en molen Den Oordt. In de laatste molen is ook het streekmuseum gevestigd waar 3 augustus het bruist van de activiteiten. Op het terrein van de Besthmenermolen zijn demonstraties met een antieke dormachine en wordt ovenvers brood gebakken. Bij alle molens is wat te doen. Vanaf alle molens is bovendien een fiets- en wandeltocht uitgezet.

De Stichting Ommer Molens heeft als doel de molens in goede staat te houden en zoveel mogelijk draagvlak te creëren. Vier van de vijf molens zijn eigendom van de gemeente Ommen. De oudste Ommer molen is de Konijenbeltmolen uit 1806 aan de Zwolseweg. Hendrik Konijnenbelt liet de molen herbouwen, nadat deze eerst in de Zaanstreek dienst had gedaan. De korenmolen aan Den Oordt in Ommen dateert uit 1824 en is gebouwd door timmerman Roelof Makkinga. Heel lang heeft deze molen als houtzaagmolen dienst gedaan. Molen De Lelie aan het Molenpad is een korenmolen en in 1846 gebouwd door Jan Mansier. Op De Lelie is Anton Wolters als professioneel molenaar actief. De Besthmenermolen aan de Hammerweg is er een uit 1862 en de Vilstersemolen, eigendom van Landgoed Vilsteren aan de Vilsterseweg is gebouwd in 1858. Voor alle molens geldt dat er molengidsen en molenaars actief zijn en dat kunnen er altijd meer worden. De Ommer Molendag op 3 augustus is dan ook bij uitstek geschikt om een kijkje achter de schermen te nemen en wie weet om zich als vrijwilliger op te geven.

Bron: Harry Woertink – 16 mei 2018

Reageren »

1 mei 2019

De Lelie in Ommen 11 mei open tijdens Nationale Molendag

Categorie: Harry Woertink, Molens.    355 keer gelezen.

OMMEN – Op zaterdag 11 mei en zondag 12 mei 2019 is het Nationale Molendag. Vele honderden wind- en watermolens in Nederland zijn dan open voor bezoek.

 Rita Wolters in de Proeverij van de molen De Lelie.
Foto: Harry Woertink

In Ommen is het molen De Lelie aan het Molenpad waar op zaterdag de molenaar bezoekers welkom heet. Bezoekers kunnen die dag bovendien lekker smikkelen en smullen van producten die van de molen afkomstig zijn. Want behalve heerlijke pannenkoeken worden ook lekkere koekjes, cake en broodjes gebakken om te worden geproefd in de speciale “Proeverij” van De Lelie. “Het bakken van brood, maar ook lekkernijen is nog altijd in”, zegt Rita Wolters van molen De Lelie. “Wij hebben een groot aanbod. Dat varieert van bananenbroodmix, koekjes tot verschillende soorten bakmeel voor cake. Wij stellen zelf de producten samen om mee aan de slag te gaan. We kunnen iedereen advies geven over de wijze van bakken”.

Beroepsmolenaar
Anton Wolters is sinds 1983 als beroepsmolenaar aan de Lelie verbonden. De ambachtelijk korenmolenaar maalt verschillende soorten meel voor bakkers, reformen en particulieren. De in de molen gemaalde meel is bestemd voor bakkers en particulieren. “Met een windmolen kun je pas echt goed meel malen. Dat is wat anders als een computergestuurde machine, waar geen vinger aan te pas komt”, legt molenaar Anton Wolters uit “Het meel zoals dat op een molen gemalen wordt komt ambachtelijk tot stand. Dat bakt voor de bakker ook veel beter. Daar komen geen broodverbeteraars of rijsmiddelen aan te pas. Het meel is een puur natuurproduct, zonder toevoeging van conserveringsmiddelen. Als het bij de basis goed gaat, dan ligt hier een stukje kwaliteit waar de natuur en het milieu wel bij varen maar wel betaalbaar zijn”. Onder de molen is de natuurwinkel gevestigd waar meel- en biologische producten worden verkocht. Nieuw in het broodassortiment is de “Wiekenbol” een broodje met als voornaamste bestanddeel rogge afkomstig uit eigen streek. Dit keer geoogst in de Ommer buurtschap Varsen. De tegenover de molen gelegen molenschuur is genoemd naar “Polevers”, de oude bijnaam van de familienaam Wolters.

Beeldbepalend
De molens zijn beeldbepalend voor Nederland en werden eeuwenlang gebruikt voor onder meer het malen van graan, het zagen van hout, het slaan van olie uit zaden en het maken van papier. Als gevolg van de technische ontwikkeling verdwenen molens vanaf het eind van de 19e eeuw steeds meer uit beeld en werden gesloopt. Die zijn gebleven en gerestaureerd zijn nog steeds te bewonderen en de Nationale Molendag is dé gelegenheid om deze waardevolle werktuigen te bekijken. Ruim 900 molens door het hele land zullen draaien en/of malen waarvan het merendeel ook de deuren voor je open zet. Bezoek ook een molen en ontmoet de molenaar!

Bron: Harry Woertink – 1 mei 2019

Reageren »

9 februari 2019

Informatie over molens in Ommen sneller beschikbaar met QR-code

Categorie: Harry Woertink, Molens.    299 keer gelezen.

 OMMEN – “Elke molen heeft een verhaal. Het is goed dat die verhalen verteld worden. Dat kan op de moderne wijze zoals met een QR-code op website van de molens te komen”, aldus wethouder Ko Scheele.

Wethouder Ko Scheele toont samen met SOM bestuurslid Ruud Roose het schildje met QR-code en naam van de molen.
Foto: Harry Woertink

De wethouder mocht samen met Ruud Roose van de Stichting Overijssel Molen(SOM) het eerste een schildje aan de muur bevestigen met daarop een QR code en de naam van de molen. Zaterdagmiddag was molen Den Oordt als eerste aan de beurt. Initiatiefnemer is de SOM die ook voor de overige vier molens in de gemeente Ommen – molen De Lelie, de Besthmenermolen, de Konijnenbeltsmolen en de Vilsterse molen – eenzelfde bordje kregen uitgereikt. Vertegenwoordigers van alle Ommer molens waren hiervoor aanwezig in het Streekmuseum.

De molens zijn de visitekaartjes van Ommen”, aldus Johan Otten, voorzitter van de Ommer molenstichting. “Goed dat op deze wijze informatie over de molens gedeeld wordt”. Otten bedankte de SOM waarbij hij ook de gemeente bij monde van wethouder Scheele betrok. De gemeente voor de inzet voor het behoud van de molens. SOM-bestuurslid Roose benadrukte dat het goed is dat het publiek goed wordt geïnformeerd hoe molens werken en wat er allemaal aan oude technieken om de hoek komt kijken. ”Dat levert meer interesse op in de vorm van donateurs of vrijwilligers.

Met de QR-code kan informatie over de molen op de website van de Overijsselse molenstichting worden opgevraagd. De code wordt door een QR-lezer in de telefoon omgezet naar de bijbehorende website. Overigens is alle informatie over de molens ook beschikbaar voor wie geen QR-code lezer is. Ga daarvoor naar de website www.molensinoverijssel.nl en selecteer dan de juiste molen in de molendatabase.

Bron: Harry Woertink – 9 februari 2019

Reageren »

3 februari 2019

QR-code voor Ommer molens

Categorie: Harry Woertink, Molens.    295 keer gelezen.

 OMMEN – Op initiatief van de Stichting Overijsselse Molen (SOM) worden alle 65 wind- en watermolens in Overijssel voorzien van een QR-code.

Het schildje met de QR-code voor molen Den Oordt.
Afb.: Harry Woertink

In de gemeente Ommen gaat het om 5 molens. De eer van de eerste Ommer molen is zaterdag 9 februari om 14.00 uur aan molen Den Oordt waar ook het Streekmuseum is gevestigd. Het bijbehorende QR molenschildje wordt dan officieel geplaatst door wethouder Ko Scheele. Hij zal daarbij worden geassisteerd door Ruud Roose, bestuurslid van de SOM. Van alle Ommer molens is bij deze plechtigheid een afvaardiging aanwezig.

Met de QR-code kan informatie over de molen op de website van de Overijsselse molenstichting worden opgevraagd. De code wordt door een QR-lezer in de telefoon omgezet naar de bijbehorende website. Het bestuur van de Stichting Ommer Molens, die drie van de vijf Ommer molens in beheer heeft, is blij met het initiatief van de SOM. “Ommen is een belangrijke toeristische gemeente. Het is daarom goed dat op deze wijze de toeristen alle informatie kunnen vinden over onze molens”, aldus Johan Otten, voorzitter van de Ommer molenstichting.

De SOM gaat voor het begin van het toeristenseizoen alle molens in Overijssel van een QR-code voorzien. Overigens is alle informatie over de molens ook beschikbaar voor wie geen QR-code lezer is. Ga daarvoor naar de website www.molensinoverijssel.nl en selecteer dan de juiste molen in de molendatabase.

Bron: Harry Woertink – 3 februari 2019

Reageren »

18 december 2018

Kap van de Konijnenbeltsmolen getakeld in afwachting op herstel

Categorie: Harry Woertink, Molens.    300 keer gelezen.

 OMMEN – Met uiterste precisie is vorige week door een hijskraan de kap van de Konijnenbeltsmolen in Ommen gelicht.

Foto: André Slotman

Aanleiding was de slechte staat van de rieten kap. De kap is voorlopig vlak naast de molen gelegd in afwachting van een nieuwe rieten kraag. Als de kap klaar is wordt deze weer terug geplaatst en krijgt de molen aan de Zwolseweg 5 bovendien een nieuwe roede. De nieuwe roede ligt al klaar om naar boven getakeld te worden. Wanneer de molen weer in oude staat zal terugkeren is afhankelijk van de restauratiewerkzaamheden die verder nog uitgevoerd moeten worden. De onderhoudstoestand van de oude korenmolen uit 1806 kan nu op verschillende onderdelen worden geïnspecteerd door molenmaker Anne Doornbosch uit Adorp. Bovendien zijn er plannen om in de molen de rechtop staande eikenhouten hoofdas, de zogeheten koningsspil, terug te plaatsen.

De vervanging van een van de roede die in 2014 werd aangebracht, is nodig omdat naderhand uit onderzoek van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is gebleken dat de boutverbindingen niet veilig zijn. Daarom zijn de afgelopen maanden bij alle molens waar de constructie van twee aan een gelaste roeden zijn toegepast voorzien van nieuwe roedes. Bij de Vilsterse molen is de roede vorige maand vervangen.
Bron: Harry Woertink – 18 december 2018

Reageren »

16 november 2018

Nieuwe roede onderweg voor de Konijnenbeltsmolen in Ommen

Categorie: Harry Woertink, Molens.    2.789 keer gelezen.

OMMEN – Nog even en dan draait de Konijnenbeltsmolen in Ommen weer met vier wieken. Meer dan een jaar is de molen aan de Zwolseweg dan gekortwiekt geweest.

 De nu nog gekortwiekte Konijnenbeltsmolen krijgt binnenkort alle wieken terug.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Molen De Konijnenbelt”.

De molenmaker gaat de komende week aan de slag met niet alleen het terugbrengen van de roede, maar ook de rieten kap op de molen wordt vernieuwd. Het is een ferme klus die de molen staat te wachten. Ook wordt weer een koningsspil in het hart van de molen teruggebracht. Als eerste wordt met een hoogwerker de kap van de molen getild en tijdelijk in de tuin van het naastgelegen wooncomplex Het Molenerf gelegd. De rietdekker heeft dan de gelegenheid om de kap van nieuw riet te voorzien. De koningsspil kan vervolgens in de molen en als de kap weer teruggezet is wordt met een hoogwerker de stalen roede bevestigd. Als dan ook het hekwerk weer is aangebracht aan de roeden is de molen weer compleet. De Stichting Ommer Molens heeft het beheer over de molen met als molenaar Bastiaan Woertink. Zij zijn erg ingenomen met de medewerking van de bewoners van Het Molenerf. Zij offeren een deel van hun tuin op om zo meer ruimte rondom de molen te krijgen. Ook deze klus wordt de komende dagen opgepakt.

Boutverbindingen
Vervanging van de 22 meter lange roede is nodig omdat uit onderzoek van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed bleek dat de boutverbindingen van de zogenaamde gedeelde molenroedes niet veilig zijn. Hierbij bestaat de metalen roede (met daaraan twee wieken) niet uit één stuk tussen de 20 tot meer dan 30 meter lang maar worden twee halve roeden in de kop van de molenas met flenzen en bouten aan elkaar verbonden. Van de circa 1200 molens in Nederland is bij 48 molens deze constructie toegepast, waaronder dus bij de Konijnenbeltsmolen. Al deze molens werden vorig jaar per direct stil gezet. Successievelijke worden deze roeden vervangen. Bij de Vilsterse molen is de roede vorige week vervangen.

Bron: Harry Woertink – 16 november 2018

2 Reacties »

4 augustus 2018

Ommer Molendag heet en gezellig druk

Categorie: Harry Woertink, Molens.    879 keer gelezen.

OMMEN – Tropisch warm maar toch gezellig druk, zo omschrijft de organiserende stichting Ommer Molens de jaarlijkse Molendag van afgelopen zaterdag.

 Een paardentram vervoerde bezoekers van molen Den Oordt naar molen De Lelie.Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Ommer Molendag 2018”.

Ondanks de hitte kwamen veel belangstellenden af op de open dag van de vijf molens in Ommen. Bij de Besthmenermolen werden zo’n 500 bezoekers geteld. Dat was wel ongeveer de helft minder dan andere jaren, maar volgens Johan Otten, voorzitter van de stichting Ommer Molens had dat te maken met de tropische omstandigheden. Het grote parkeerterrein bij molen Den Oordt was de hele dag dan ook maar voor de helft gevuld, terwijl normaal gesproken elke zaterdag het terrein volstaat met auto’s. Voordeel van dit alles was wel dat de molenaars meer ruimte hadden om de werking van de molens uit te leggen aan de aandachtige bezoekers. “Nu weet ik hoe een molen werkt”, aldus een van de bezoekers, die bekende nooit eerder op een molen geweest te zijn. “Mijn vader komt uit de Zaanstreek; een molenrijk gebied, maar over molens had hij het nooit. We wonen nu sinds kort in Ommen en ken na vandaag bijna alle Ommer molens”.

Tijdens zijn openingsspeech bij molen Den Oordt maakte molenstichting-voorzitter Johan Otten gewag van het mooie molenbezit van Ommen. “Als molenstichting zetten we ons samen met de vele vrijwilligers graag in voor deze molens. Maar er zijn ook zorgen als het gaat om de ruimte rondom de molens”, aldus Otten, wijzend op de nieuwbouwplannen bij molen De Lelie. “Het bouwen van huizen dicht bij molen De Lelie zet de molen op slot. Dat moeten we niet willen”, aldus Otten, die zijn zorgen uitte tegenover wethouder Ko Scheele. De wethouder prees de activiteiten van de molenstichting en stipte nog aan dat het beroep van molenaar is opgenomen op de immaterieel erfgoed lijst van Unesco.

Als openingshandeling van de Ommer Molendag werd door de wethouders de vang van molen Den Oordt gelicht om zo de wieken vrij spel te geven in de wind. Bijna de hele dag was er wel genoeg wind om de wieken in beweging te krijgen, waaronder die ook in Vilsteren. Bij de molens waren verschillende randactiviteiten georganiseerd, zoals het dorsen van graan en bakken van brood. Ook een tweetal draaiorgels werkten aan de dag mee met orgelmuziek. Lees meer »

Reageren »

26 juli 2018

Koningsspil en krukas voor Ommer molens

Categorie: Harry Woertink, Molens.    1.531 keer gelezen.

OMMEN – In Ommen wordt gewerkt aan de toekomst van de molens. Voor de Konijnenbeltsmolen is een nieuwe koningsspil in de maak en voor molen Den Oordt heeft men een unieke krukas op de kop weten te tikken.

 Aankomst van de krukas in Ommen met molenmaker Jannes Kooistra en op de heftruck molenaar Anton Wolters.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Molenonderhoud 2018”.

Voor het maken van de spil wordt gebruik gemaakt van een 400 jaar oude eikenboom uit het Ommer Laarbos. De ijzeren krukas dateert van 1892 en is afkomstig van een oude houtzaagmolen in Franeker. Beide molenonderdelen komen terug in de molens. Verantwoordelijk voor de uitvoering is de stichting Ommer Molens, samen met molenaar Anton Wolters van molen De Lelie.

Konijnenbeltsmolen
In de Konijnenbeltsmolen aan de Zwolseweg ontbreekt tot nu toe de koningsspil. De koningsspil is de precies in het midden zittende hoofdas in een molen. De hiervoor speciaal op maat gezaagde boomstam staat rechtop met bovenaan de bonkelaar waarmee het door het bovenwiel, dat op de bovenas zit, wordt aangedreven. Onder aan de koningsspil zit het spoorwiel dat de steenspillen aandrijft. Na het op maat zagen van de koningsspil (50 cmx50cm x 6,5 meter) is deze inmiddels in Ommen terug en wacht op plaatsing. De verwachting is dat eind dit jaar de koningspil wordt aangebracht. Als de nieuwe koningsspil is aangebracht gaat de beherende molenstichting zich inzetten op het maalvaardig maken van de molen.

In 1806 werd de molen, afkomstig uit de Zaanstreek, door Hendrik Konijnenbelt (1772 – 1814) herbouwd. Net als in de Zaanstreek deed de molen tot 1860 dienst als olie- en pelmolen. Toen begin vorige eeuw de Coöperatie eigenaar werd van de molen werd geleidelijk aan overgestapt op het motorisch en later op elektriciteit draaien van de molen. Na 1930 bleven de wieken helemaal stil omdat graankorrels vermalen konden worden zonder windkracht. Na verhuizing van de Coöperatie werd in 1976 de molen aangekocht door de gemeente Ommen en een start gemaakt met een grondige restauratie. Door de langdurige stilstand was de molen sterk in verval geraakt. Het gaande werk is echter niet hersteld. Lees meer »

1 Reactie »

22 juli 2018

Unieke expositie in Streekmuseum Ommen

Categorie: Harry Woertink, Molens.    577 keer gelezen.

OMMEN – Een unieke expositie van Ommer molens op doek is vanaf zaterdag 4 augustus 2018 te zien in het Streekmuseum Ommen.

 De Besthmenermolen aan de Hammerweg in Ommen, tekening: Eric Schutte.
Zie voor meer afbeeldingen het album “Expositie ‘Molens een kunst op zich’”.

Wethouder Ko Scheele zal deze speciale expositie “Molens een kunst op zich” om 10 uur officieel openen. De opening is tevens de start van de Ommer Molendag. Het grootste deel van de collectie schilderijen, tekeningen en etsen is in het bezit van het museum. Echter, door ruimtegebrek zijn ze niet eerder op zo’n grote schaal geëxposeerd. Ter gelegenheid van de Ommer Molendag wordt daar nu een uitzondering voor gemaakt. De “kunstwerken” zijn tot eind september in het museum te bewonderen. De op doek of papier vastgelegde kunstwerken laten molens in Ommen zien van vroeger en nu. Zo is de Besthmenermolen is de tachtiger jaren ooit eens getekend door de Ommer kunstenaar Eric Schutte. De beltmolen aan de Hammerweg kent weinig veranderingen sindsdien. Molen Den Oordt is zowel vastgelegd in de oorspronkelijke functie van houtzaagmolen, maar ook als korenmolen.

Wie ook een Ommer molen wil exposeren in het museum kan op maandag 30 juli vanaf 9 uur in het Streekmuseum langs te komen. Dan is er gelegenheid om het kunstwerk voor deze tijdelijke expositie in te leveren. Museummedewerkers zijn aanwezig om ze in ontvangst te nemen en eventuele bijzonderheden te noteren. In verband met de Ommer Molendag is het Streekmuseum zaterdag 4 augustus gratis toegankelijk. Ook bij de Besthmenermolen, molen De Lelie, de Konijnenbeltsmolen en de Vilsterse molen zijn 4 augustus tussen 10 en 16 uur leuke activiteiten. Openingstijden van het Streekmuseum aan Den Oordt 7 in Ommen: dinsdag tot en met vrijdag van 10 tot 17 uur; zaterdag van 13 tot 17 uur.

Bron: Harry Woertink – 2018

Reageren »

Pagina 1 van 912345...Laatste »