11 november 2018

Karakteristiek pand Erve Slotman in Ommen in ere hersteld

Categorie: Gebouwen, Harry Woertink.    1.431 keer gelezen.

Aan de noordkant van Ommen aan de Hessenweg West 1 nadert de restauratie van “Erve Slotman” met rasse schreden.

De gerestaureerde boerderij is een sieraad voor de omgeving.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Erve Slotman”.

Het gaat om een van oorsprong karakteristieke boerderij die na bijna 15 jaar leegstand een nieuwe (woon)bestemming heeft gekregen. De restauratie en renovatie van de boerderij met rieten dak, erf, hooiberg en wagenschuur ziet er oogstrelend uit en is een sieraad voor de omgeving.

Erve Slotman
De boerderij was ooit eigendom van de familie Slotman. De laatste officiële bewoonster was Gerritdina Slotman. Zij was als boerin volop actief totdat ze 5 januari 2003 op 81-jarige leeftijd komt te overlijden. De inwonende zuster Martha Aaltje Slotman overleed al eerder: op 16 april 1987 en was toen nog maar 59 jaar. Sinds het overlijden in 2003 van Gerrtdina Slotman heeft het pand leeg gestaan. Projectontwikkelaar Credo uit Oosterbeek koopt dan vervolgens de boerderij van de erfgenamen met de bedoeling op de plek een klein nieuwbouwwijkje te realiseren. Dit zorgt voor veel weerstand. De sloop van de historische boerderij is voor velen onacceptabel en ook omwonenden beginnen zich te roeren. Ze wensen geen nieuwe bebouwing in hun achtertuin. In 2005 komt een onderzoek naar de historische waarde van de boerderij. Dit ook met de bedoeling de boerderij op de monumentenlijst te krijgen. Verder worden mogelijkheden tot herstel en renovatie onderzocht. Intussen blijft er weinig meer overeind van het pand dat ook voor korte tijd nog eens wordt gekraakt. Het onderzoek komt niet verder dan dat sprake is van een karakteristieke boerderij op een historische plek, maar teveel verbouwingen hebben het origineel van de boerderij aangetast.

Dan is het 2016. Ferdinand en Gerla Schuurhuis kopen de inmiddels vervallen boerderij met de bedoeling deze op te knappen en vervolgens met hun kinderen Vera, David en Rachel te gaan bewonen. Er komt opnieuw verzet uit de buurt als de familie het bestemmingsplan wil wijzigen. Maar toch lukt het de familie Schuurhuis uiteindelijk de plannen voor restauratie en renovatie van de boerderij tot een goed einde te brengen en kan de inmiddels gerestaureerde boerderij bewoond gaan worden. Ook de hooiberg en de wagenschuur zijn dan weer in oude glorie hersteld.

Lees meer »

1 Reactie »

5 november 2018

Toekomst Van Raaltehuis nog niet veilig gesteld

Categorie: Gebouwen, Harry Woertink.    300 keer gelezen.

OMMEN – Het behoud van het Van Raaltehuis lijkt verder weg dan afhankelijk verwacht.

 Het Van Raaltehuis in 2015.
Foto: OudOmmen
Zie voor meer foto’s het album “Van Raaltehuis”.

Vorig jaar juli werden de eerste plannen gepresenteerd voor bouw van appartementen, waarbij ook een rol was weggelegd voor het in slechte staat verkerend Van Raaltehuis. Dat zou in de nieuwbouwplannen behouden blijven. Echter, het eindigen van de intentieovereenkomst tussen de bouwer en eigenaar Takman heeft een spaak in het wiel gestoken. De gemeente kijkt nu in hoeverre het oude pandje alsnog behouden kan blijven.

De gemeente wil binnenstedelijke ontwikkeling bevorderen. In dat kader hebben Takman IJzerwaren, gevestigd aan de Dr.A.C. van Raaltestraat 26, Ommen samen met Coresta, de Zonnehuisgroep en de gemeente Ommen een intentieovereenkomst gesloten. Doel van deze intentieovereenkomst was de verhuizing/aankoop van een bedrijvenkavel op De Rotbrink en de herontwikkeling van de locatie aan de van Raaltestraat in circa 29 zorg appartementen. Dit in combinatie met de herbouw/restauratie van het Van Raaltehuis.

Vanwege het ontbreken van voldoende financiering is deze intentieovereenkomst beëindigd. Daardoor is het zicht op verhuizing van dit bedrijf naar De Rotbrink verdwenen en raakt de herontwikkeling van de locatie aan de Van Raaltestraat inclusief restauratie van het Van Raaltehuis buiten beeld. Samen met de Stichting van Raaltehuis wil de gemeente Ommen nu deze herontwikkeling oppakken. De financiële consequenties wil het college van B en W van Ommen ten tijde van de behandeling van de begroting 2019 zichtbaar hebben.

Zie ook het artikel “Behoud dominee Van Raaltehuis in Ommen stap dichterbij“.

Bron: Harry Woertink – 5 november 2018

Reageren »

30 maart 2018

Karakteristiek pand in Ommen gered van de sloop

Categorie: Gebouwen, Harry Woertink.    766 keer gelezen.

De slopershamer. Dat stond het karakteristieke pand aan de Kruisstraat 1 in Ommen zo’n vijftig jaar geleden te wachten.

 Het komplan van maart 1969 waarbij het pand van Van Eerten reeds is verwijderd.
Illustratie: Archief fotojournalist Herman Wigbels

Het (auto)verkeer moest makkelijker door Ommen kunnen rijden. Het pand met daarin een boekhandel stond in de weg en moest daarom worden afgebroken. Maar dankzij protest van de eigenaar/bewoner, Dick van Eerten, is het niet zover gekomen. Het van oorsprong uit 1903 daterende koffiehuis van den Volksbond, boekhandel/drukkerij en nu een modewinkel staat er gelukkig nog steeds.

Handtekeningactie inwoners
Afbraak van het pand zou een betere toegang tot de Kruisstraat mogelijk moeten maken, zo luidde het ontwerp van het nieuwe komplan Ommen in 1969. Van Eerten had van meet af aan bezwaar tegen deze voorgenomen afbraak. Hij vond daarbij steun van een groot deel van de bevolking van Ommen die een handtekeningenactie op touw had gezet waarin ze hun afkeuring uitspraken over alle stadsveranderingen van de laatste jaren.

Komplan
Bredere straten in de kom, wijziging van de Varsenerstraat in winkelbestemming en meer parkeerplekken, daar ging het plan voor. Het nieuwe ontwerpkomplan liet de oude eivorm, steunend op de vroegere wallen om de stad onaangetast. Ook de nieuwe winkelstraten en stegen bleven onaangetast, omdat volgens stedenbouwkundige Ir. Hajema daarin juist het typisch knusse karakter van Ommen zit. Behalve de afbraak van het pand van Van Eerten moesten ook in een aantal straten oude vervallen boerderijen en andere panden worden gesloopt, zoals in de Varsenerstraat, Bermerstraat en Gasthuisstraat.

De gemeenteraad van Ommen gaf in zijn vergadering van 27 september 1969 gehoor aan het besluit van het toenmalige college van burgemeester en wethouders om het karakteristieke winkelpand Kruisstraat 1 af te breken. Verkeerstechnisch zou hier op de hoek Kruisstraat-Varsenerstraat een doorbraak moeten komen. De raad protesteerde nog wel heftig tegen de voorgenomen sloop en onderschreef de bezwaren van Van Eerten en die van de bezwaar makende inwoners. Maar burgemeester Van Reeuwijk wilde het bezwaar van Van Eerten buiten behandeling houden omdat deze te laat was ingediend. Het college was niet op een andere gedachte te brengen. Door alle strubbelingen had de raad uiteindelijk een vergadering van ruim 3 uur nodig om het komplan goed te keuren. Lees meer »

Reageren »

22 februari 2018

Vroegere kerk diende als onderdak voor de NSB

Categorie: Gebouwen, Harry Woertink.    661 keer gelezen.

Er is meer bekend over het gebruik van het kerkgebouw aan het Molenpad nadat het niet meer als kerk dienst deed.

 De vroegere Christelijk Gereformeerde kerk in Ommen.
Foto: Cultuurhistorisch Centrum Ommen

Zoals vermeld in het artikel “Een kerkje aan het Molenpad in Ommen” was het van korte duur dat hier kerkdiensten werden gehouden van de Christelijk Gereformeerde kerk. In de oorlogsjaren (1940-1945) is het pand gekocht door de plaatselijke groepsleider van de NSB (Nationaal Socialistische Beweging). Zo kon het gebouw eind maart 1942 in gebruik genomen worden als groepshuis van de NSB.

Daarbij ging het om de Weerbaarheidsafdeling (WA), de NSB-vrouwen (NSVO) en de Jeugdstorm. “Opdat de kameraadschapsband onderling steeds meer zou worden versterkt en men steeds meer geschikt zal worden om de nationaal-socialistische beginselen in leer en leven uit te dragen”, schreef de krant van toen over de opening, die ook wist te melden dat de inventaris en verbouwing 400 guldens hebben gekost.

De officiële ingebruikneming vond feestelijk plaats met toespraken van plaatselijke leiders, die stelden blij te zijn met het nieuwe groepshuis, vooral ook omdat bij plaatselijke lokaalverhuurders veel “laster en tegenwerking” werd ondervonden bij het huren van lokaliteiten. Na een muzikaal en vocaal intermezzo en koffie met gevulde koek werd een eenpansmaaltijd genuttigd, die bestond uit heerlijke erwtensoep. Voor het nodige „er in” hadden enkele agrariërs gezorgd.

Bron: Harry Woertink – 22 februari 2018

Reageren »

6 februari 2018

Een kerkje aan het Molenpad in Ommen

Categorie: Gebouwen, Harry Woertink.    2.104 keer gelezen.

Tussen 1903 en 1940 was er een kerkje aan het Molenpad 3 in Ommen, eigendom van de Christelijke Gereformeerde kerk.

Pand Molenpad 3, plek van de vroegere kerk.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Molenpad 3 – Varkenskarkie

Het was maar een klein gebouwtje. De kerk is op 10 oktober 1903 plechtig ingewijd door ds. Koomans van Zwolle. Ambtsdragers waren J.H. van der Bent en J.Oldegbers als onderling en G.J.Oldhuis diaken. Na de preek werden een tweetal nieuw gekozen kerkeraadsleden in hun ambt bevestigd. “Het kleine gebouw, waarin ongeveer een 80 zitplaatsen beschikbaar zijn, kon bij deze gelegenheid de talrijk opgekomen schare niet bevatten”, aldus een verslag in de krant van toen. De kerkelijke gemeente heeft nooit een eigen predikant gehad. Tot 1917 werd er gekerkt in Ommen. Toen de kerk in Ommen geen levensvatbaarheid meer toonde werd de gemeente opgeheven . Sommige leden ging toen ter kerke in Nieuwleusen. Wat er tussentijds met het gebouwtje is gebeurd is niet bekend. In 1939 werd het gebouw met alle lusten en lasten overgenomen door een van de kerkleden. In 1946 is het afgebroken en kwam er een woonhuis voor in de plek met als bewoner Hendrik Jan Buitenhuis en in 1948 Gerrit Derk Beverdam. In 1951 woonde er Gerrit Pots. Ook de familie Van Lenthe heeft er jaren gewoond. De laatste verbouwingen zijn verricht door de huidige eigenaren, de familie Plaggenmersch.

Kerkgeschiedenis
In de 19e eeuw kwam er in de grote Nederlandse Gereformeerde kerk steeds meer invloed van stromingen die kritisch stonden tegenover de Bijbel. Ook de regering probeerde greep op de kerk te krijgen. Zo werd er een reglement opgelegd aan de kerk, die de afspraken die de kerken in 1618 hadden gemaakt, moest vervangen. Dit was het begin van de Nederlandse Hervormde Kerk. Deze ontwikkelingen riepen veel protest op. Dit leidde ertoe dat een aantal kerken zich in 1834 afscheidde van de Nederlands Hervormde Kerk. Deze beweging begon in het Groningse Ulrum, onder leiding van de predikant Hendrik de Cock. Zij bestond uit allerlei groepjes kerken. Twee daarvan waren de Christelijke Afgescheiden Gemeenten en de Gereformeerde Kerk onder het kruis. Deze twee groepen verenigden zich in 1869 en noemden zich voortaan Christelijke Gereformeerde Kerk in Nederland. Lees meer »

1 Reactie »

22 oktober 2017

Den Hof een bisschoppelijke boerenplaats in Ommen (2)

Categorie: Gebouwen, Harry Woertink.    1.026 keer gelezen.

Den Hof, een grote boerenplaats, even buiten de bebouwde kom in de nabijheid van de Vecht behoorde toe aan de Bisschop van Utrecht.

 Kadastrale kaart van Stad Ommen ca. 1820.
Afb.: Collectie Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, objectnummer MIN04041B02 (zie link voor vergroting).

Het was een gebouwencomplex, bestaande uit een groot huis, een schuur en twee schaapskooien. Tijdens de eerste Munsterse oorlog in 1665 genoot Ommen de twijfelachtige eer om de bisschop van Munster van 25 september tot begin oktober 1665 onderdak te verlenen. Hij resideerde op Den Hof.

Den Hof was een van de leengoederen die waarschijnlijk in de 11de-14de eeuw door de bisschop van Utrecht uitgegeven zijn aan tot hem in een onderhorigheids- of horigheidsverhouding staande dienstmannen. Velen van deze dienstmannen hadden – evenzeer waarschijnlijk – oorspronkelijk horig goed bezeten, dat omgezet was in leengoed. De leenheer gaf de lenen uit aan de leenman. Oorspronkelijk verleende de leenman aan de leenheer bepaalde diensten, bijvoorbeeld militaire hulp. Bovendien was de belening tijdelijk. Na overlijden van de leenman verviel het leen weer aan de leenheer. Geleidelijk aan – zeker na de middeleeuwen – werden de lenen erfelijk in de familie van de leenman, die ze zelfs kon verkopen. Toch bleef er een door het leenrecht geregelde verhouding tussen leenman en leenheer. Dit leenrecht bepaalde onder andere op welke wijze lenen van de ene op de andere leenman konden worden overgedragen; hetzij door vererving hetzij door verkoop.

Mans voor vrouwen zullen het leen behouden
Bij het leenstelsel gold: ‘De oudste op straat, naasten in graat, mans voor vrouwen zullen het leen behouden’. Enige vorm van kadastrale vastlegging van ligging, omvang en aard van de leengoederen en tiendrechten bestond in het algemeen niet, wat in de praktijk goede voorwaarden inhield voor het in vergetelheid raken van de leenplicht en voor verduistering van leengoederen. Daarbij speelde onder andere de veel voorkomende verandering van naam van leengoederen of gedeelten daarvan een rol. We kunnen er dan ook op rekenen, dat langs dergelijke wegen vele leengoederen en -rechten uit het zicht zijn verdwenen. Lees meer »

Reageren »

8 oktober 2017

Den Hof een bisschoppelijke boerenplaats in Ommen (1)

Categorie: Gebouwen, Harry Woertink.    1.258 keer gelezen.

Eerder bekend als “Huis ten Hage” en ook “Huijs den Hagen” en later als “Erve Den Hof’ bezat Ommen in vroegere eeuwen een bisschoppelijk hof.

 Kadastrale kaart van Stad Ommen in 1822 met de grote boerenplaats erve “Den Hof” (rode cirkel). Het stond ongeveer op de plek van het huidige Zorgcentrum Oldenhaghen.
Afb.: Collectie Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, objectnummer MIN04041VK1 (zie link voor vergroting).

Deze grote boerenplaats, even buiten de bebouwde kom in de nabijheid van de Vecht behoorde toe aan de Bisschop van Utrecht. Het was een gebouwencomplex, bestaande uit een groot huis, een schuur en twee schaapskooien. Verhalen uit de overlevering vertellen dat de deel van het huis zo groot was dat een met twee paarden bespannen wagen op de deel kon omkeren. In 1665 genoot Bisschop van Munster er zelfs onderdak.

Oversticht
Overijssel maakte tot 1528 deel uit van het bisdom Utrecht en het noordelijke gebied van het land genaamd Oversticht. De bisschop had zowel geestelijk als wereldlijk de macht. Na 1528 kwam de soevereiniteit over Overijssel aan de vorsten uit het Habsburgse Huis, eerst Karel V en later Philips II. Na de Opstand in de Nederlanden (1566-1576) kwam die soevereiniteit tenslotte aan de Staten van Overijssel. Toen de Marken werden ingevoerd betekende dat ook de Bisschop aandelen verkreeg in de Marken, zogeheten ‘hoven’. Bekend is dat in de Marken van Ommen, Stegeren, Arriën, Varsen, Vilsteren en Archem dergelijke hoven bestonden. De hofbewoners moesten de Bisschop bijstaan met “hof- en krijgsdiensten. Ze moesten dan ook in het bezit zijn van paard, harnas, speer of wapen. Bij het verminderen van de macht van de Bisschop werkte de hofbewoners zich steeds meer op. Hun huizen werden later havezaten. De geschiedenis van het bisschoppelijk hof is even oud als de geschiedenis van Ommen zelf. In het Oversticht, later de provincie Overijssel, waren meerdere soortgelijke bezittingen met een eigen rechtsgebied en wijze van rechtspraak.

Burgerschap
Voor het beheer van “Den Hof” was een Hofmeijer aangesteld die er ook woonde. De Hofmeijer was een geziene persoon als het ging om bestuurszaken. Met zijn mening in kwesties werd danig rekening gehouden. De personen verbonden aan een bisschoppelijk hof waren niet vrij. In oude stadsstukken werden ze Hovelieden genoemd. Om het burgerschap (of borgerschap) van de stad te krijgen moest de stad een gunst verlenen of moest de Hofheer zich vrijkopen. Lees meer »

Reageren »

30 augustus 2017

Open Monumentendag Ommen op Landgoed Eerde

Categorie: Gebouwen, Harry Woertink, Kastelen & Havezates.    496 keer gelezen.

 OMMEN – Een fietsroute langs verschillende rijksmonumenten op landgoed Eerde en een wandeling door de tuin van kasteel Eerde zijn de ingrediënten voor de Open Monumentendag op Landgoed Eerde.

Jachthuis met koetshuis aan de Hammerweg in Eerde tegenover kasteel Eerde.
Foto: OudOmmen
Zie voor meer afbeeldingen van Landgoed Eerde het album “Eerde

De Stichting Open Monumentendag Ommen heeft invulling gegeven aan het thema “Boeren, burgers en buitenlui”. Langs de fietsroute liggen enkele opengestelde boerderijen die in bedrijf zijn en ook wordt een wijngaard aangedaan. Het centrale punt van de Open Monumentendag is kasteel Eerde op het gelijknamige landgoed aan de Kasteellaan 1, gelegen tussen Ommen en Den Ham.

Op zaterdag 9 september kan tussen 10.00 en 16.00 uur gestart worden. De officele opening van deze dag vindt plaats om 9.30 uur op het bordes van het kasteel door waarnemend burgemeester Bas Verkerk.

Bron: Harry Woertink – 30 augustus 2017

Reageren »

3 juli 2017

Zonnige klanken op eeuwenoude Scheuer-orgel in Ommen

Categorie: Gebouwen, Harry Woertink.    1.013 keer gelezen.

OMMEN – In de Hervormde Kerk in Ommen wordt maandag 17 juli een orgelconcert gegeven door de bekende organist Sander van Marion. Het thema van het orgelconcert is “Zonnige Orgelklanken”.

 Scheuer-orgel van de Hervormde kerk in Ommen.
Foto: Fotoarchief Gemeente Ommen

Zo speelt hij werken van componisten uit verschillende landen van Europa: Zwitserland, Oostenrijk, Italië, Frankrijk, Spanje en Portugal. Meer dan zestig jaar speelt de in 1938 in Scheveningen geboren musicus, dirigent en componist Sander van Marion orgel. Na zijn opleiding aan het Koninklijk Conservatorium in Den Haag verwierf hij zich met zijn karakteristieke orgelspel, zijn improvisatietalent en zijn verrassende concerten als dirigent van vele koren een gevestigde naam zowel in het binnen- als in het buitenland. Voorgaande jaren waren er een zomer lang orgelconcerten in Ommen. Aan deze traditie is een einde gekomen. Door de afnemende belangstelling is er dit jaar dan ook maar een orgelconcert. Aanvang van het concert: 20.00 uur en de toegang is acht euro per persoon. Voor kinderen t/m 12 jaar is de toegang vrij. Iedereen is van harte welkom.

Scheuer-orgel
Het orgel in de Hervormde kerk dateert uit 1821 en is gebouwd door Johan Christoff Scheuer, orgelmaker in Coevorden met 16 registers, 972 pijpen, 1 klavier, 1 voetpedaal en drie blaasbalgen. Johan Christoff Scheuer (1776-1854) behoort tot de hoogtepunten van de negentiende-eeuwse orgelbouw in Overijssel. Gedurende een halve eeuw hebben Scheuer en zijn zonen kerken voorzien van orgels. In 1823 verhuisde Scheuer met zijn gezin naar Zwolle. De reden is de opdracht om een orgel te bouwen voor de Broerenkerk van Zwolle. Na het overlijden van vader Scheuer zetten zijn zonen de orgelmakerij korte tijd voort. Uiteindelijk zegden ze Nederland vaarwel en vertrokken ze naar Zuid-Afrika. Het Scheuer-orgel in Ommen onderging diverse restauraties en uitbreidingen. In 1850 werd het orgel schoongemaakt door de broers Jan Eise Scheuer en Georg Ernst August Scheuer. In 1856 werd de orgelkast afgebroken om het dak in de kerk te verlagen. Een jaar later, augustus 1857 werd het orgel herbouwd door dezelfde gebroeders Scheuer uit Zwolle. Lees meer »

Reageren »

11 maart 2017

Van Pallandt van Eerde en de band met de kerk in Ommen

Categorie: Gebouwen, Harry Woertink.    1.220 keer gelezen.

Met de familiewapens van de edele families Van Pallandt en Haersholte in de koperen lezenaar van de preekstoel is nog steeds de band zichtbaar die de familie van Pallandt heeft gehad met de Nederlandse Hervormde kerk in Ommen.

 De Eerderbank in 1968 voor de verbouwing (in 1968).
Foto: Fotoarchief Gemeente Ommen
Zie voor meer afbeeldingen bij dit artikel en het album “Interieur NH-Kerk”.

Ook heeft de familie Van Pallandt ooit een eigen kerkbank gehad. Deze Eerderbank is echter bij een grote restauratie van de kerk in 1968/1969 gesloopt.

Koperen lezenaar
De gegoten koperen lezenaar op de zeventiende-eeuwse preekstoel met de afdruk van de familiewapens is een geschenk geweest van August Leopold baron van Pallandt, rijks vrijheer van Pallandt, heer van Eerde, Beerse en Oosterveen (1701-1779) en Anna Elisabeth van Haersolte, vrouwe van Egede (1715-1790). Zij trouwden op 4 december 1744 in Hellendoorn. Het bevat de wapens van de beide geslachten en is gedekt door een kroon en aan de ene kant een hellebaardier en aan de andere kant een griffioen. Behalve de koperen lezenaar is er ook een nagietsel van ijzer. Deze staat naast de preekstoel en is 19-eeuws.

Een van de kinderen uit het huwelijk van genoemde Van Pallandt en Haersholte was Adolph Warner baron van Pallandt van Eerde, geboren te Ambt-Ommen op 15 december 1745 en overleden op 7 december 1823. Tijdens de Republiek bekleedde hij bestuursfuncties. Omdat hij Orangist was werd Van Pallandt in 1795 afgezet. Ten tijde van Lodewijk Napoleon was de landjonker lid van de Staatsraad. Na het herstel van de onafhankelijkheid werd hij wederom provinciaal bestuurder; in 1814 was hij lid van de Vergadering van Notabelen en van 1814-1815 lid van de Staten-Generaal der Verenigde Nederlanden en vanaf 1815 Eerste Kamerlid, wat Adolph Warner tot zijn overlijden op 77-jarige leeftijd bleef. In 1814 werd hij in de Overijsselse adel opgenomen en in 1818 werd hem het predicaat baron toegekend. Hij woonde op kasteel Eerde en trouwde op 15 april 1777 met Anna Elisabeth Schimmelpenninck van der Oye. Samen hadden ze 5 zonen en 4 dochters. Lees meer »

1 Reactie »

Pagina 1 van 712345...Laatste »