29 maart 2022

Kasteel Eerde en de familie Hutman

Categorie: Harry Woertink, Kastelen & Havezates.    410 keer gelezen.

Bij een kasteel hoort personeel met ook een huishoudelijke brigade. Op kasteel Eerde was dat vroeger niet anders.

 Ca. 1930. Het huishoudelijk personeel van kasteel Eerde, met in het midden Geertje Hutman-Hazelhorst.
Foto: OudOmmen
Zie ook de albums “Familie Hutman – aan het Rot” en “Hammerweg 58 (Pension “De Tol”)”.

Er waren zelf jaren dat het aantal werklui op liep naar 35, waarvan ook intern. In het souterrain van het kasteel bevond zich, achter de keuken, de meidenkamer waar de dienstmeisjes sliepen. De zes bedsteden werden bezet door tenminste de keukenmeid, de werkmeid, de linnenmeid en het melkmeisje. De huisknecht sliep ook in het souterrain en had de beschikking oer een ledikant in een kamertje naast de strijk- en mangelkamer. In de bouwhuizen was ruimte voor de bouwknecht en de palfrenier, naast een bakkerij, koetshuis, paarden- kalver- en varkensstal. De timmerman had er een werkplaats evenals de tuin- en bosbaas. Arbeiders die in de bossen werkten aten in dit bouwhuis hun boterham op.

Geertje Hutman-Hazelhorst
Geertje Hazelhorst (1874-1936) is een van de hulpen in de keuken. Ze wordt in 1917 door baron van Pallandt gevraagd op het kasteel te komen werken. Geertje was getrouwd met Hendrik Hutman (1863-1917) en woonden met hun kinderen in het tolhuis aan de Hammerweg onder Besthmen. In 1913 komt de weg van het landgoed in handen van de provincie en wordt de tol opgeheven. Geertje’s man overleed in 1917 op 53-jarige leeftijd. Ze blijft achter met 4 dochters en ze was in verwachting van haar vijfde kind (een zoon). Haar omstandigheden waren wellicht reden voor baron van Pallandt haar in 1917 als kokkin naar het kasteel te halen. Als er meer hulpen nodig zijn op het kasteel hoeft baron Van Pallandt er niet lang over na te denken om ook twee van de dochters van Geertje aan te stellen. Het gaat dan om Gerridina Hutman (1915-1984) en Klazina Albertha Hutman (1909-1948).

De Tol
In 1936 komt Geertje Hutman-Hazelhorst te overlijden. Daarvoor, op 18 december 1931, kreeg Geertje het voormalige tolhuis maar ook haar ouderlijk huis aan de Hammerweg in Besthmen van baron van Pallandt cadeau om er vervolgens op aanraden van de baron een pensioen te beginnen. De voltooiing maakte ze niet meer mee. Het pension “De Tol” ging wel van start en wel door zoon Hendrik Hutman. Op de kavel naast het oude tolhuis werd later een nieuw en extra groot huis gebouwd, waar ook later in de oorlog op aanwijzing van de Duitsers gasten werden gehuisvest. Na de oorlog was er een keuze of je kreeg “vreemden” in je huis toegewezen door de woningnood of je begon een pension/hotel. Lees meer »

Reageren »

8 maart 2022

Opening Internationale School Eerde

Categorie: Harry Woertink, Kastelen & Havezates.    500 keer gelezen.

In 1959 was het feest op kasteel Eerde. Het kasteel ging voor het eerst onderdak bieden aan de “Internationale School”.

1959. Toespraken in kasteel Eerde tijdens de officiële opening van de Internationale School. Voorste rij in het midden vooraan Baron en baronesse van Pallandt van Eerde. Links de heer en mevrouw Mason. Tweede van rechts Erin Oudshoorn-van Pallandt.
Foto: OudOmmen
Zie ook het album “1959 – Opening internationale school

Dit als voortzetting van de “Internationale Quakerschool” die een jaar eerder vertrok uit Eerde om te verkassen naar kasteel Beverweerd bij Werkhoven (Utrecht). Omdat de nieuwe school veel leerlingen huisvestte uit Engeland, was de eer van officiële opening weggelegd voor de Britse ambassadeur in Nederland Sir Paul Mason. Onder de aanwezigen baron en baronesse Ph. D. van Pallandt, dr. Van Dis, mr. Van Bemmel, burgemeester G. Bramer van Den Ham, burgemeester mr. C. P. van Reeuwijk van Ommen en pastoor Veger, deken van Almelo.

Gelukwensen uit alle werelddelen
De officiële opening werd gehouden in de Gobelinzaal van het kasteel. Hier sprak namens het stichtingsbestuur de administrateur G. Vermeulen, een kort welkomstwoord, waarna hij mededeelde dat uit alle werelddelen gelukwensen waren binnengekomen. Vervolgens schetste rector Hermans in het kort de ontwikkelingsgeschiedenis der school. In 1951 distantieerden de heren W. Hermans en C. Oudshoorn zich van de Internationale Quakerschool in Eerde om het onderwijs in andere banen te leiden. Men vestigde zich op Kasteel Ulenpas in Hoog Keppel, waarna men al spoedig ruimte tekortkwam en in 1955 in Rhederoord een afdeling lager onderwijs moest stichten. Nu keerden beiden docenten dus weer terug naar Eerde met hun nieuwe Internationale School.

Eigen werkprogramma
Het onderwijs, dat op de ongesubsidieerde school met internaat gegeven wordt, is zeer bijzonder. Het programma is in feite uit de praktijk gegroeid. Elke leerling krijgt zijn eigen werkprogramma, dat aangepast is aan zijn vorige opleiding en capaciteiten. Na het aflopen van de school wordt hem of haar toegekend, althans na voldaan te hebben aan de eisen, het General Certificate of Education. Ruim 70 kinderen van verschillende nationaliteit volgen hier een middelbare opleiding voor het Oxford Certificaat.

Lees meer »

Reageren »

2 oktober 2021

Raad van Ommen besluit tot behoud Landgoed Het Laar

Categorie: Harry Woertink, Kastelen & Havezates, Landgoederen.    609 keer gelezen.

Wordt Huize Het Laar verkocht of blijft de gemeente eigenaar?

 Huize Het Laar in 2003
Foto: OudOmmen

Deze vraag heeft de gemeenteraad voorgelegd aan de Ommer bevolking, die ook gevraagd is met ideeën voor het monumentale gebouw te komen. De raad van Ommen nam bijna 90 jaar geleden het besluit om landgoed Het Laar, aan te kopen. Eigenaar Philip Dirk baron van Pallandt van Eerde had het landgoed via een publieke veiling in de verkoop gezet. Destijds voor de toenmalige burgemeester C.E.W. Nering Bögel aanleiding om het landgoed door de gemeente Ommen aan te laten kopen om zo het landgoed als één geheel voor Ommen te behouden. Baron van Pallandt werkte graag aan mee toen hij wist dat de gemeente het goed met Het Laar voor had en niet in handen kwam van speculanten.

Raad besluit tot aankoop
De Provinciale Overijsselse en Zwolse courant van toen maakte melding van de betreffende raadsvergadering: “Gisteren, 28 juli 1932, kwam de raad van Ommen in spoedeisende vergadering bijeen. Alle leden bleken tegenwoordig te zijn. Na opening der vergadering op de gebruikelijke wijze worden zonder op- of aanmerkingen de notulen der laatst gehouden vergadering vastgesteld. Op voorstel van burgemeester en wethouders wordt besloten over te gaan tot aankoop van het landgoed “Het Laar” met uitzondering van de zate „Koeksenbelt” en „Laarmanshoek”, terwijl de percelen 1, 2, en 3, gelegen tussen de boerderij van de padvinders en de weg door ’t Laar, eveneens buiten de aankoop blijven. De gezamenlijke grootte van de aangekochte gronden bedraagt plm. 54 hectare; de totale prijs f 62.000. Bij de stemming verklaren de heren Wicherson, Rovers en Klomp zich tegen aankoop, terwijl de heer Schuurman zich van stemmen onthoudt. De voorzitter spreekt de wens uit dat de uitkomst zal leren dat de raad heden een wijs besluit nam. Het doet spreker genoegen dat een grote meerderheid het voorstel van B&W hebben ondersteund. En dat de sombere gedachten van hen, die hebben tegengestemd, moge blijken niet juist te zijn geweest. Hij hoopt, dat de bloei van Ommen door dit besluit mag worden bevorderd. Spreker richt een woord van erkentelijkheid aan de Vereeniging het Oversticht, die alles heeft gedaan om deze aankoop te doen gelukken en uit zijn gevoelens van dankbaarheid aan de eigenaar baron van Pallandt voor de buitengewone wijze waarop hij heeft willen medewerken. Een aangeboden begrotingswijziging dienst 1931 wordt goedgekeurd en vastgesteld. Op voorstel van B&W wordt besloten aan H. Zandbergen te Ommen voor den tijd van drie jaren te verhuren de gemeentewoning in de Kruisstraat tegen een som van f 400 per jaar. De voorzitter brengt ter sprake enige maatregelen te nemen bij een eventuele verhuring van het Laar en zegt toe een excursie met de leden te zullen ondernemen op het aangekochte landgoed. Niets meer aan de orde zijnde, sluit de voorzitter de vergadering.”, aldus de krant van 29 juli 1932. Lees meer »

Reageren »

16 september 2021

Nieuws van de boswachter – Extra stoelen voor NMF Kamermuziekfestival bij Natuurmonumenten

Categorie: Kastelen & Havezates.    329 keer gelezen.

Op 8, 9 en 10 oktober 2021 zijn extra kaarten beschikbaar voor het NMF Kamermuziekfestival bij Natuurmonumenten!

 Kabinetje in kasteel Eerde.
Foto: Cor Bouwstra

Dankzij de versoepelde coronamaatregelen vanaf 25 september kunnen we op Kasteel Eerde meer mensen laten genieten van de kamermuziekconcerten. Bestel snel kaarten, want er is veel belangstelling.

Gerestaureerde bel-etage
Kasteel Eerde stond ruim drie jaar in de steigers. De bel-etage van het kasteel is volledig gerestaureerd en biedt dit najaar een bijzonder passend decor voor de concerten tijdens het NMF Kamermuziekfestival. Bezoekers van het Kamermuziekfestival kunnen de fraaie bel-etage op eigen gelegenheid bewonderen.

Kaarten bestellen
Ga naar de site www.natuurmonumenten.nl voor meer informatie over de concerten en het bestellen van kaarten.

Coronabeleid
Ons toegangsbeleid volgt de huidige regels voor evenementen en concerten. Dat betekent dat wij bij aankomst vragen om uw coronatoegangsbewijs. Dat mag een vaccinatiebewijs zijn, een negatieve testuitslag of het bewijs dat u hersteld bent van corona. U kunt daarvoor de mobiele app CoronaCheck gebruiken.

Bron: Olga de Lange – 16 september 2021

Reageren »

17 augustus 2021

Kasteel Eerde doet weer mee met nationaal Kamermuziekfestival

Categorie: Harry Woertink, Kastelen & Havezates.    351 keer gelezen.

Op 8, 9 en 10 oktober worden door het hele land 70 concerten met klassieke en vernieuwende kamermuziek uitgevoerd.

 NMF Kamermuziekfestival bij Natuurmonumenten in Kasteel Eerde 2019.
Foto: NMF & Natuurmonumenten / Ben Houdijk

Voor dit exclusieve festival opent Natuurmonumenten de deuren van historisch erfgoed, zodat het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds (NMF) daar een podium kan bieden aan topmusici en de hoogwaardige instrumenten die zij bespelen. De fraaie bel-etage van Kasteel Eerde biedt een bijzonder passend decor voor de concerten. Kaarten voor dit festival zijn nu verkrijgbaar via de website www.nm.nl/kmf.

Kasteel Eerde stond ruim drie jaar in de steigers. De bel-etage van het kasteel is volledig gerestaureerd. Bezoekers van het Kamermuziekfestival kunnen de fraaie bel-etage op eigen gelegenheid bewonderen. Extra bijzonder is dat in Kasteel Eerde een aantal muziekstukken worden gespeeld die geïnspireerd zijn op de 18e eeuwse Vlaamse wandkleden in de zaal met voorstellingen uit de Metamorfosen van Odivius.

Topmusici
Het Nationaal Muziekinstrumentenfonds heeft weer – voornamelijk jonge – topmusici gevraagd om mee te doen met het festival. Op Kasteel Eerde speelt op vrijdagavond het Chloé Piano Trio met Maria Gîlicel (viool), Jobine Siekman (cello) en George Todică (piano). Zij spelen werk van R. Clarke, K.M. Murphy en L. Boulanger. Op zaterdagmiddag brengt het Brackman Trio, bestaande uit Tim Brackman (viool), Kalle de Bie (cello) en Rik Kuppen (piano), werk van Zemlinsky en J. Brahms ten gehore. Op zaterdagavond kunt u genieten van het veelgevraagde Oyster Duo met pianiste Anastasia Federova en contrabassist/cellist Nicholas Santangelo Schwartz. Zij spelen werken van Chopin, Schumann, Fedorov en Piazzolla. Op zondagmiddag sluiten José Nunes (altviool) en Pieter Bogaert (piano) het festival op Eerde af met een Metamorfoses-programma met o.a. Purcell, Schubert, Mahler, R. Strauss en Clarke. Lees meer »

Reageren »

24 juni 2021

Officiële eindoplevering herstelwerkzaamheden kasteel Eerde

Categorie: Harry Woertink, Kastelen & Havezates, Landgoederen.    590 keer gelezen.

EERDE – Met de onthulling van een nieuwe 3D-maquette zijn donderdagmiddag 24 juni de restauratiewerkzaamheden officieel afgerond op landgoed Eerde bij Ommen. De afgelopen tien jaar heeft het landgoed een ware facelift ondergaan.

 De 90-jarige Erin Oudshoorn baronesse van Palland onthult de 3D maquette van Landgoed Eerde.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “2021 – Onthulling 3D-maquette

Niet alleen zijn kasteel en een deel van het interieur gerestaureerd, ook in het parkbos en op het omliggende landgoed is de oude allure weer te zien en te beleven. Natuurmonumenten heeft dankzij de Nationale Postcode Loterij, Provincie Overijssel en Gemeente Ommen een impuls kunnen geven aan cultuur- én natuurwaarden op dit 18e-eeuwse landgoed.

3D-maquette
De nieuw in gebruik genomen 3D-maquette staat voor de ingang van het kasteel. De maquette is ook voelbaar is voor blinden en slechtzienden en geeft een bovenaanzicht van het symmetrische parkbos en kasteel. Via een QR-code horen geïnteresseerden het verhaal over de symmetrie op Eerde. Daarnaast is voor de ziende bezoekers een kort filmpje te bekijken van de gerestaureerde bel-etage in het kasteel. Gebiedsmanager Dirk Rota van Natuurmonumenten, wethouder Bart Jaspers Faijer van de gemeente Ommen en de 90-jarige Erin Oudshoorn baronesse van Pallandt hadden de eer om de maquette te onthullend door het weghalen van de vlag van Natuurmonumenten.

Paradijs op Eerde
Ter gelegenheid van de afronding van de restauratiewerkzaamheden heeft Natuurmonumenten bovendien een boekje met de titel “Paradijs op Eerde” uitgeven. De eerste exemplaren waren voor wethouder Jaspers Faijer en baronesse Oudshoorn. Dit boekje geeft een overzicht van al het werk dat in 10 jaar tijd is verricht en hoe de allure van weleer is teruggebracht. “Paradijs op Eerde” vertelt over de bijzondere symmetrische aanleg van kasteel en parkbos in de 18e eeuw. Verder hoe landgoed Eerde generaties lang in bezit van de familie Van Pallandt is geweest en uiteindelijk in bezit van Natuurmonumenten kwam. Lees meer »

Reageren »

24 juni 2021

Op landgoed Eerde begint oude glorie te herleven (2)

Categorie: Harry Woertink, Kastelen & Havezates, Landgoederen.    576 keer gelezen.

Kasteel Eerde stond ruim drie jaar in de steigers, zowel binnen als buiten. Uitgangspunt voor de hele restauratie was: kasteel Eerde moet geen museum worden maar een plek waar allerlei activiteiten plaatsvinden, nu en in de toekomst.

 Kasteel Eerde stond ruim drie jaar in de steigers
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “2021 – Landgoed Eerde

Natuurmonumenten handelt daarbij in de geest van baron van Pallandt en wil het fraaie landgoed en bijzondere kasteel graag delen met anderen. Het kasteel is cultuurhistorisch van belang vanwege onder meer de symmetrische indeling, de parketvloeren en marmeren vloerdelen, het beslag van deuren, de Vlaamse wandkleden en de schilderijen. Allemaal zaken die het verdienden gerestaureerd te worden en behouden te blijven, zo blijkt uit het onderzoeksrapport ‘Cultuurhistorische analyse en waardestelling Parkaanleg Kasteel’. Dit rapport is een van de belangrijkste onderzoeken voor Eerde 2020 en vormt het uitgangspunt voor het herstel van de directe omgeving van het kasteel: de tuinen en het parkbos. Het kasteel weer in oude glorie herstellen was geen eenvoudige klus. Bij een onderzoek bleek dat de conditie van de cultuurhistorisch waardevolle schilderijen veel te wensen overliet. Dit resulteerde in een grondige restauratie van ruim drie jaar waarin zowel de schilderijen als de lijsten werden gerestaureerd. Nu zijn er weer tweeëntwintig originele schilderijen te vinden in Kasteel Eerde.

Facelift interieur
Naast het herstel van de schilderijen kreeg het hele interieur een facelift. Wandbekleding, vensters en plafonds: alles werd gestript en weer opgebouwd. Het vele houtwerk en de parketvloeren zijn zorgvuldig gerestaureerd, en er is gewerkt aan de vaste inrichting zoals tafels, stoelen en vloerkleden. Ook de kleinere details werden onder handen genomen: al het 18e-eeuwse hang- en sluitwerk is weer op orde, er hangen weer prachtige koorden aan de gordijnen, oud servies staat te schitteren in de pronkkast. Een bijzondere aanvulling in het ‘nieuwe’ interieur van Kasteel Eerde is het door de kleindochter van de laatste baron van Pallandt fraai beschilderde kabinet. Wolkenpartijen sieren het plafond en de wanden zijn beschilderd met vogels in een landschap.

Nieuwbouw school
Medio jaren 70 moest de internationale school, wegens ruimtegebrek in het kasteel, noodlokalen bouwen in de voormalige oostelijke moestuin. Op die plek is in 2011 de nieuwbouw gerealiseerd. Het ontwerp is zo gemaakt dat je van bovenaf niets van het gebouw ziet. Het gebouw is als het ware uit de grond gerezen met de grasmat er nog op. De hele symmetrie van de tuinaanleg is op het dak doorgetrokken. In de perken met planten zie je de vroegere moestuin terug. Lees meer »

Reageren »

24 juni 2021

Op landgoed Eerde begint oude glorie te herleven (1)

Categorie: Kastelen & Havezates, Landgoederen.    496 keer gelezen.

Landgoed Eerde is met haar kasteel, parkbos en coulissenlandschap een lust voor het oog. Maar de cultuurhistorische en landschappelijke rijkdom van veeleer vertoonde 10 jaar geleden slijtage: in de statige lanen vielen gaten, de oorspronkelijke lijnen in het landschap waren vervaagd en de natuur kon wel wat hulp gebruiken.

 Boerderij De Brakel is een van de boerderijen van landgoed Eerde. De boerderij staat op een net iets hoger en droger deel van het Eerder Broek, dat vroeger een uitgestrekte natte heide was. De luiken zijn geschilderd in de kleuren van het landgoed, gele zandlopers op een zwarte ondergrond. Dit zijn de kleuren van de familie Van Pallandt die vanaf 1708 eeuwenlang het kasteel en landgoed Eerde bezat.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “2021 – Landgoed Eerde

Om te zorgen dat Eerde haar bijzondere uitstraling behoudt, was er flink werk aan de winkel. Daarom maakte Natuurmonumenten als eigenaar van het landgoed een goed doortimmerd 10-jarenplan om de oude grandeur van het landgoed te herstellen: Eerde 2020. In het herstelprogramma Eerde 2020 is de afgelopen jaren hard gewerkt aan ruim vijftig verschillende projecten. We zoomen in op de historie, de strakke maatvoering en laten aan de hand van vier thema’s zien wat er de afgelopen jaren op de verschillende plekken op het landgoed is gebeurd. In dit deel het Eerder Achterbroek.

Eerder Achterbroek
Het Eerder Achterbroek staat bekend als het best bewaarde kampenlandschap van Europa. Natuurmonumenten werkt samen met de pachters aan een duurzame combinatie van landbouw en natuur. De Meulenhorst is hier een prachtig voorbeeld van. De Meulenhorst is een biologische boerderij. De boerderij is eigendom van Natuurmonumenten en wordt verpacht aan een biologisch melkveebedrijf met een ijsmakerij en een boerderijwinkel. Het is een rustpunt voor wandelaars en fietsers en ook voor kinderen is er veel te beleven. Jaarlijks komen er ongeveer 10.000 bezoekers. Op het erf is ook Zorgboerderij de Meulenhorst gevestigd. Een ingrijpende verbouwing van erf en werkschuren zorgde voor een definitief onderkomen van de zorgboerderij. Ook kwamen er een multifunctionele ruimte en een bierbrouwerij bij. De Meulenhorst is een mooi voorbeeld van de samenwerking tussen Natuurmonumenten en de pachters.

Het Eerder Achterbroek kent een dichtheid van maar liefst driehonderd landschapselementen. Maar vele verkeren in een eindfase: bomen zijn oud en veel landschapselementen zijn dunner, holler en transparanter geworden. Na een gefundeerde analyse van dit meest gave kampenlandschap van Nederland pakt Natuurmonumenten in een tijdsbestek van achttien jaar alle landschapselementen aan. Eerde 2020 bracht het herstel in een stroomversnelling. Van veel houtwallen en andere landschapselementen is het achterstallig onderhoud weggewerkt. De bijbehorende flora en fauna profiteert natuurlijk mee. Lees meer »

Reageren »

20 april 2021

Familie Mulder eeuw lang bewoner de Arendshorst in Varsen

Categorie: Harry Woertink, Kastelen & Havezates.    1.143 keer gelezen.

De ooit bekende havezate de Arendshorst is niet meer. Op de plek van de in 1836 afgebroken havezate in Varsen kwam een nieuwe boerderij met de naam Boschkamp, eigendom van de heer van Vilsteren, Petrus Franciscus Helmich. Die zag zijn eigendommen in Vilsteren en Varsen gescheiden door de rivier de Vecht.

Schaatsen op de binnengracht van havezate Arendshorst in 1978 met op de achtergrond de oude boerderij.
Foto: Wim Mulder
Zie ook het album “Arendhorsterweg 2 (Havezate Arendshorst)”.

Mulder
De boerderij Boschkamp is ongeveer een eeuw lang bewoond geweest door de familie Mulder. Deze familie kwam uit Wijthmen, onder de rook van Zwolle en bewoonden in Varsen eerst de boerderij de Hogenkamp. Jans Mulder kocht de Hogenkamp van de weduwe Mollink. Jans Mulder was weduwnaar van Willemina Zwaaftink. Uit dat huwelijk is Willem Mulder geboren. Jans Mulder is weer hertrouwd met Johanna Maria Tielbeke, weduwe van Hermanus Mollink. Jans Mulder is er dus bij in getrouwd op de Hogenkamp. Uit dat huwelijk zijn weer 6 kinderen geboren, waarvan 3 levenloos. Na het overlijden van Jans werd de boerderij overgenomen door de dochter Berendina (Diene) Mulder, die trouwde met Mans Kodden. Nog steeds is de Hogenkamp eigendom van de familie Kodden. Nadat Willem Mulder zijn jonge jaren gewoond heeft op de Hogenkamp samen met zijn zussen Johanna (Anna), Maria (Marie) en Diene, maakte Willem in 1916 de overstap naar de Boschkamp. Willem trouwde op 3 november 1916 met Maria Theodora Meulman en kon de boerderij Boschkamp met de bijbehorende gronden pachten van de heer van Vilsteren. Willem Mulder was in de buurt beter bekend met de bijnaam “Hogenkamps-Willem”.

De naam Boschkamp in relatie met de naam Arendshorst
Zowel in de aankondiging van de openbare verkoop in 1857 en 1878 is er sprake van erve Boschkamp, voormalige havezate Arendshorst. Dat had te maken dat ten tijde van de volkstelling de familie Boschkamp er woonde. Nadien kom je deze naam niet meer tegen. Ook op de kaarten en de topografische kaarten is de naam Arendshorst zo gebleven, echter tot 1980. Nadien is de naam op de topografische kaarten verplaatst naar de kampeerboerderij en de camping. Mulders zijn in de volksmond dan ook geboren op de havezate Arendshorst (compleet met een binnen gracht en een buiten gracht). Na de oorlog is het gebruik van “De Belten” gewijzigd in camping Arendshorst en werd de boerderij Hogenkamp, kampeerboerderij Arendshorst. Lees meer »

1 Reactie »

10 januari 2021

Kasteel Eerde als roofriddernest schrik van de hele streek

Categorie: Harry Woertink, Kastelen & Havezates.    631 keer gelezen.

Kasteel Eerde maakte ééns deel uit van de vele roofriddernesten van Overijssel en was de schrik van de hele streek. Zo wordt de geschiedenis van kasteel Eerde omschreven.

 Eén van de wandversieringen op kasteel Eerde, met het kasteel op de achtergrond.
Foto: OudOmmen
Zie voor meer afbeeldingen het album “Kasteel Eerde”.

De vroegste historische bronnen die over het landgoed Eerde of Irthe verhalen, zijn die uit de 13e eeuw. Daarin wordt gesproken van een vrije, „heilige hoeve” van de abdij van Essen. Zo’n vrije hoeve, ook wel opperhof of stamhof genaamd, was een zelfstandig en onafhankelijk landgoed, dat bij de oorspronkelijke vestiging van de Saksers in dit gewest opkwam en zijn ontstaan dankte aan een van de edelen uit die volksstam. De opperhof werd omringd door de hoeven, die bewoners hofhorig waren aan de hofheer. Eerde maakte dus aanvankelijk van de stamhof van een edelen Saxer uit, die het gebied voerde over de „op de gemeene erven of hoeven gevestigde hofhoorigen”. Toen het Christendom hier allengs doordrong, stelde de hofheer zijn vrije hoeve op vrome wijze onder de bescherming van het geestelijk gesticht van Essen, die daarvoor in ruil heel wat verplichtingen oplegde.

Evert’s hoeve
Bij de naam “Hoeve” heeft men een andere vermoeden dan dat hier sprake van is. In de 14e eeuw was deze hoeve zó sterk gemaakt door zijn eigenaar Evert van Essen, dat er van gesproken wordt als van een kasteel van steen en van hout, waarop de eigenaar „allen wilden verbeyden, die tot hem komen mogten”. Deze Evert van Essen doopte zijn sterkte Kasteel Eerde en ging weldra over tot het „aan zich trekken” van vele bosschen en van de landlieden van Salland, die aan den bisschop van Utrecht toebehoorden. En hij deed zoveel “onbescheid” in Salland, beide aan steden en landlieden, dat grote klachten aan de bisschop kwamen. Deze sloot daarop een overeenkomst met de steden Zwolle en Deventer, riep de hulp in van de heren van Egmond en IJsselstein en Jonkheer van Arkel en trok met vele ridders en knechten over de IJssel om Evert’s hoeve te belegeren. Men gebruikte hierbij een grote blijde (katapult), die tegelijk 1300 pond stenen wierp en voorts steenbussen en alles waarmee men maar werpen en schieten kon. Doch het houten huis kon niet worden vernietigd, zelfs niet beschadigd, want de stenen stieten daar weder af, alsof zij ballen waren geweest, wijl de stijlen en balken zo dik waren als molenstanders en dicht bij elkaar stonden. Maar zij wierpen het steenwerk geheel in stukken. Na 25 dagen belegeren, ziende dat geen ontzet komen zou, moesten de bewoners het kasteel wel overgeven. Dit geschiedde en de bisschop wilde het kasteel omver halen, maar het houtwerk was zó sterk, dat het niet te slopen was. Toen stak men er de brand in en het brandde een maand lang. Lees meer »

Reageren »