11 januari 2016

Oude kadasterkaarten weer te kijk: Wie Bezat Wat?

Categorie: Harry Woertink, Kaarten & Atlassen.    1.364 keer gelezen.

 Er leek een einde gekomen te zijn aan gedigitaliseerde historische kadasterkaarten met het stoppen van de website watwaswaar.

De Beeldbank van het Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed met de publicatie van kadasterkaarten, zie Kadasterkaarten van Ommen.

Maar de publicatie van de zogeheten kadastrale minuutplans is inmiddels overgenomen door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Deze publiceert nu sinds 1 januari 2016 zo’n 17.000 kaarten uit de negentiende eeuw op zijn Beeldbank. De Vereniging voor de Documentaire Informatievoorziening en het Archiefwezen scande de kaarten uit regionale historische centra voor watwaswaar.nl.

De kaarten zijn kosteloos te raadplegen. Het gaat om kaarten tussen 1811 en 1832. Toen zijn alle percelen grond in Nederland opgemeten en in kaart gebracht. Er is een register van ruim 250.000 pagina’s aan gekoppeld met informatie over eigenaar, oppervlakte, waarde en gebruik. De minuutplans waren toen onderdeel van een nieuw systeem voor belastingheffing. Ze brengen eigendomsgrenzen in beeld en zijn goed bruikbaar voor nieuwe plattegronden van stad en land aan het begin van de negentiende eeuw. Door de tamelijk fijne schaal kun je zelfs de toenmalige plattegrondvorm van de gebouwen op hoofdlijnen aflezen. De opmetingen waren zo consistent en eenduidig dat ze in 1850 de basis konden vormen voor de eerste topografische kaart van Nederland.

Bron: Harry Woertink – 11 januari 2016

Reageren »

25 september 2015

Tijdreis over 200 jaar topografie: Hoe zag Ommen er 200 jaar geleden uit?

Categorie: Harry Woertink, Kaarten & Atlassen.    1.389 keer gelezen.

Het Kadaster heeft 200 jaar aan gedetailleerde kaarten van Nederland online gezet.

 Via de website www.topotijdreis.nl is te zien hoe de woonplaatsen in Nederland in de loop der jaren zijn veranderd.

Situaties van vroeger zijn terug te zien tot 1815. Als we ons alleen op Ommen richten is bijvoorbeeld heel goed te zien hoe in het noorden de “internationale” Hessenweg heeft gelopen richting Duitsland met daaraan gelegen de herbergen Arendshorst, Oude Haar, Nieuwe Haar en de Hongerige Wolf. Ook het verloop van de rivier de Vecht zoals deze kronkelde tussen het Duitse Eggenrode en Hasselt van voor 1900 en nà de kanalisatie is goed te onderscheiden.

De website is in het leven geroepen ter ere van de 200ste verjaardag van het Topografisch Bureau. Koning Willem I stelde deze dienst in op 18 februari 1815. Sinds 2004 is het bureau onderdeel van het Kadaster. Het Topografisch Bureau houdt ‘officieel en onafgebroken’ bij hoe Nederland verandert, door wegen, water, bebouwing en landbouwgrond in kaart te brengen. Zo zijn inpoldering en verstedelijking goed te volgen.

Kadaster
Vanaf 1811 tot 1832 is alle grond in Nederland opgemeten en werden de eigendomsgegevens daarop geregistreerd. Deze activiteit was gebaseerd op de Franse regelgeving die toen in Nederland van kracht was. In 1832 is deze omvangrijke taak voor geheel Nederland voltooid en werd en Kadaster ingevoerd. Tegenwoordig is de totale kadastrale registratie digitaal, zowel de invoer van overdrachten van vastgoed via het notariaat als ook de informatieverstrekking door het Kadaster zelf. Tot dat vastgoed behoren niet alleen onroerende zaken – gebouwen en grond – maar ook schepen en luchtvaartuigen. Hoofdtaak is het verzamelen, registeren, bijhouden en geven van informatie over vastgoed in Nederland.

Bron: Harry Woertink – 25 september 2015

Reageren »

14 februari 2015

Ommen in de Bos Schoolatlas der geheele aarde uit 1915

Categorie: Harry Woertink, Kaarten & Atlassen.    1.684 keer gelezen.

In de Bos schoolatlas uit 1915 is te zien hoe Ommen er 100 jaar geleden uit zag. “P.R. Bos Schoolatlas der geheele aarde” is de titel van de schoolatlas. De kosten van de schoolatlas waren toen op een dubbeltje na vijf gulden.

  Links: Een deel van Overijssel in 1915, waar Ommen aan de noordkant van Salland is gesitueerd.

Rechts: Een overzicht van de verkeerswegen in 1915. De Zuiderzee ligt links, ook de spoorlijnen zijn hier te ontdekken.

Afbeeldingen: Harry Woertink

De atlas heeft Nederland in enkele kaarten opgedeeld. Verder is elk werelddeel apart in een tekening opgenomen. De provincies Friesland, Groningen, Drenthe en Overijssel moeten het samen met één kaart doen. Onder de opdruk van “Salland” is Ommen te ontdekken. Geel gekleurd, dat voor de zandgronden staat en groen langs de riviertjes Vecht en Regge. Bij het stadje Ommen zijn verder te ontdekken de spoorlijn Ommen-Deventer, de spoorlijn Zwolle-Stadskanaal en het Ommerkanaal, vanuit Dedemsvaart richting de Vecht.

Voorbij Zwolle en Kampen is nog de Zuiderzee te zien. Scheepvaart over de Vecht kon via de Nieuwe Vecht bij het Zwolse Berkum en de schutsluis Katerveer via de IJssel de Zuiderzee op of via Hasselt en het Zwolse Diep. De Zuiderzee heeft als grote binnenzee in het noordelijk deel van Nederland vanaf ongeveer het begin van de late middeleeuwen tot 1932 bestaan. Met de inpoldering van de Zuiderzee kwam een einde aan florerende havenstadjes als Blokzijl, Vollenhove en Elburg. Het Ommerkanaal is in 1865-1866 gegraven. Het kanaal diende primair voor afwatering van de Dedemsvaart, maar was ook geschikt voor kleine vrachtschepen zoals zompen en pramen met een tonnage tussen 10 en 20 ton. Lees meer »

Reageren »

30 december 2013

Het Kadaster: actualiteit en historie

Categorie: Harry Woertink, Kaarten & Atlassen.    1.557 keer gelezen.

“Minuutplan Gemeente Stad-Ommen, sectie B, genaamd de Stad, derde blad”. Deze kaart dateert uit ongeveer 1832. “De Bruggestraat” met aansluitend de brug over de Vecht is getekend.

 Minuutplan Gemeente Stad-Ommen, sectie B, genaamd de Stad, derde blad, ca 1832.
Klik hier voor vergroting (ImageZOOM).
Afb.: Harry Woertink

Ook het haventje met het schippershuis Foekertshuus. De enige bebouwing is in het centrum te vinden. Verder worden “Vrijdhof”, “de Bouwstraat”, “Kruisstraat” en “Kerkstraat” genoemd. De huidige Gasthuisstraat en Varsenerstraat werden toen aangeduid als “de Achterstraat”. Openbare waterputten en pompen zijn op de kaart aangegeven met een putje en hefboom, zoals aan beide zijden van de kerk, “Vrijdhof”, Markt en de Achterstraat. Tot 1923 bestond Ommen uit de burgerlijke gemeenten Stad Ommen en Ambt-Ommen. Kadastraal wordt dit onderscheid nog steeds gemaakt.

Minuutplans zijn de oorspronkelijke Kadasterkaarten, waarop alle grond met gebouwen, erven, wegen, wateren en dergelijk zijn ingetekend. Hierdoor werd iedere eigendom zichtbaar. De plans tonen via een kleur de percelen waarvoor geen grondbelasting werd geheven. Voor openbare wegen: gebrande sienna; voor kerken, kloosters en stadhuizen: pruisisch blauw. Daarnaast werden gebouwen in karmijn ingekleurd en waterlopen kobaltblauw. De plans zijn per kadastrale gemeente en sectie ingericht. Van elke gemeente werd een overzichtskaart gemaakt, het zogeheten verzamelplan. In het schild van de kaart staat de kadastrale gemeente vermeld en vaak ook de naam van de landmeter en het jaar waarin de meting is verricht. Latere wijzigingen in de perceelgrenzen zijn vermeld op een bijblad.

Vanaf 1811 tot 1832 is alle grond in Nederland opgemeten en werden de eigendomsgegevens daarop geregistreerd. Deze activiteit was gebaseerd op de Franse regelgeving die toen in Nederland van kracht was. In 1832 is deze omvangrijke taak voor geheel Nederland voltooid en werd en Kadaster ingevoerd. Tegenwoordig is de totale kadastrale registratie digitaal, zowel de invoer van overdrachten van vastgoed via het notariaat als ook de informatieverstrekking door het Kadaster zelf. Het Kadaster heeft als doel de rechtszekerheid te bevorderen bij het maatschappelijk verkeer inzake vastgoed. Tot dat vastgoed behoren niet alleen onroerende zaken – gebouwen en grond – maar ook schepen en luchtvaartuigen. Hoofdtaak is het verzamelen, registeren, bijhouden en geven van informatie over vastgoed in Nederland. Daarnaast heeft het Kadaster een belangrijke taak bij de landinrichting.

Bron: Harry Woertink – 29 december 2013

Reageren »

15 november 2012

Abs beste vondst – de paraplubak kaart

Categorie: Dalfsen, Kaarten & Atlassen.    1.582 keer gelezen.

Amateur-historicus Ab Goutbeek uit Dalfsen kreeg in 1997 een tip over een opgerold stuk linnen in een paraplubak van W.J. Baron van Heeckeren van Molecaten in Doorn.

Het bleek een met de hand ingetekend manuscript. Een originele, tot nog toe onbekende kaart, gemaakt door cartograaf Samuël Kupfer, waarschijnlijk uit 1742/1743. De Kupferkaart is vrij gedetailleerd, met onder anderen een fraai afgebeelde Ommerschans en een door bomen omzoomde schietbaan ten oosten van Giethmen.

Op jebestevondst.nl vertellen (amateur)historici, veelal lid van een historische vereniging – het bijzondere verhaal over hun beste vondst.

Wat vind jij de beste vondst? Breng je stem uit en maak kans op het winnen van Atlas De Wit, een prachtige replica van een bijzondere stedenatlas van de Lage Landen uit 1698. De atlas bevat prachtige gekleurde stadsplattegronden, stadsgezichten en prenten van steden, zoals Utrecht, Den Haag, Zwolle en Groningen.

Bron: Historische Kring Dalfsen (youTube)

Reageren »

3 oktober 2007

Gekke plekken in Overijssel – 33 curieuze plaatsen op één overzichtskaart

Categorie: Informatiebronnen, Kaarten & Atlassen, Kunst & Cultuur Overijssel.    9.834 keer gelezen.

De Hellehond van de Lutte, de man zonder hoofd in IJhorst, de offersteen van maangodin Tanfana in Oldenzaal. Hoe boeiend de provincie Overijssel is, wordt aangetoond in “Gekke Plekken in Overijssel”.

ommerschans1.jpg foto: Henk Boudewijns
Kerkhof voormalige bedelaarskolonie Ommerschans

Kunst & Cultuur Overijssel (KCO) geeft deze unieke kaart uit, die de lezer meeneemt op een fascinerende zwerftocht langs 33 onbekende plaatsen en curieuze bezienswaardigheden, die de aandacht meer dan waard zijn. Burchten, bomen, labyrinten en kerkhoven, overal schuilt een verhaal achter dat te lezen is op de kaart. Baron Bentinck tot Buckhorst, commandeur van de ridderlijke Duitse Orde, ontvangt op donderdag 18 oktober het eerste exemplaar. Dat gebeurt om 13.30 uur in het Openluchtmuseum in Ootmarsum. De kaart wordt na de presentatie verkocht bij de VVV’s in Overijssel en kost 2,50 euro.

Overijssel is rijk aan talloze monumenten zoals landhuizen, kerken, musea en waardevolle landschappen. Het belang van dit erfgoed wordt vaak via publicaties en evenementen onder de aandacht gebracht. Tot nu toe hebben hierbij vooral grotere monumenten als kerken, molens en kastelen centraal gestaan. Lees meer »

Reageren »

15 juli 2007

Lancering WatWasWaar.nl 8 en 9 september!

Categorie: Cult.Hist. Vereniging/Instelling, Informatiebronnen, Kaarten & Atlassen.    2.578 keer gelezen (sinds 25-08-2007).

Tijdens de Open Monumentendag (8 en 9 september) wordt de nieuwe website WatWasWaar.nl gelanceerd. Op WatWasWaar.nl vind je historische informatie over elke plek in Nederland. Ook over monumenten.
watwaswaar1.JPG
Makkelijk, leuk en vooral spannend!
Op WatWasWaar.nl begint een reis door de tijd . Voer je postcode in of klik op de kaart van Nederland. Achter elke plek schuilt unieke historische informatie. Denk aan oude stad- en landkaarten, bouwtekeningen, foto’s en gegevens uit het Kadaster. Van veel gebieden zijn RAF luchtfoto’s uit de Tweede Wereldoorlog te bekijken, topografische militaire kaarten uit 1840-1861 of historische fotocollecties. Veel foto’s en kaarten zijn via WatWasWaar.nl ook in groot formaat te bestellen!

Een schat aan informatie
WatWasWaar.nl biedt één landelijk overzicht van historische informatie. Er is bijvoorbeeld een unieke collectie documenten te vinden van het Kadaster, met de eerste landsdekkende kaart uit 1832 en de daarbij behorende perceeladministratie. Zo kun je vinden hoe het landschap er in 1832 uit zag, wie je huis bezat en hoeveel het waard was. De informatie op WatWasWaar.nl is te gebruiken bij de speurtocht naar de historie van je familie of je woonplaats. Lees meer »

Reageren »

17 november 2006

Nieuwe site voor “deWoonOmgeving.nl” met foto’s, teksten en historische kaarten

Categorie: Algemeen, Informatiebronnen, Kaarten & Atlassen.    8.447 keer gelezen (sinds 25-08-2007).

De website van “deWoonOmgeving.nl” (Nederland zoals het was) wordt geheel vernieuwd, niet alleen de inhoud maar ook de naam van de site. Verwacht wordt dat deze nieuwe website eind dit jaar in gebruik wordt genomen.

de-woonomgeving.JPG

Uniek aan de nieuwe website is dat er historische informatie te vinden is over elke plek in Nederland. Hierbij moet gedacht worden aan foto’s, teksten en historische kaarten. Deze informatie is afkomstig van archieven, musea en bibliotheken in Nederland. Naast de inhoud van de website is de manier waarom de informatie op de website gezocht kan worden uniek: “Klikken op de kaart van Nederland tot op perceelniveau”.

Bron: De Woonomgeving .nl

1 Reactie »

5 juli 2003

Boerderij-atlas Overijssel

Categorie: Kaarten & Atlassen, RTV Oost.    4.233 keer gelezen (sinds 25-08-2007).

De provincie Overijssel heeft samen met onder meer Het Oversticht alle Overijsselse boerderijtypen in kaart gebracht.

Ze zijn te zien op een kaart en een atlas op cd-rom die vrijdag is gepresenteerd op een boerderij in Ommen. Aanleiding voor het in kaart brengen van de verschillende soorten boerderijen is dat 2003 het jaar van de boerderij is.

Bron: RTV Oost – 05 juli 2003

Reageren »

6 februari 2002

Binnenkort uitsluitsel over atlas

Categorie: Genealogie, Historische Kring Ommen, Kaarten & Atlassen.    1.943 keer gelezen (sinds 25-08-2007).

OMMEN – 6 februari 2002 – De Historische Kring Ommen (HKO) denkt 1 april uitsluitsel te hebben over het al of niet doorgaan van het uitgeven van een kadastrale atlas van Ommen.

logohko.GIF

Het uitgeven van het historisch boekwerk valt of staat met de financiën.
Inmiddels zijn 22 bedrijven en instanties aangeschreven voor sponsoring. Lees meer »

Reageren »