8 februari 2015

Tussen 1925 en 1989 maakte JosPé duizenden prentbriefkaarten

Categorie: Harry Woertink, OudOmmen.    4.137 keer gelezen.

Een ansichtkaartje sturen naar het thuisfront als je op vakantie bent is nog steeds een vast ritueel. Vroeger was de kans groot dat de betreffende prentbriefkaart was gedrukt en uitgegeven door het bedrijf JosPé uit Nederland.

 Oude bladwijzer met reclame van uitgeverij Jospé.
Afb.: Marietje L.

Tussen 1925 en 1989 maakte JosPé duizenden fotokaarten van plaatsen uit heel Nederland. Ook Ommen werd regelmatig op fotokaarten vastgelegd. JosPé maakte veelal statistische foto’s van straatgezichten en gebouwen. Uit fotografisch oogpunt misschien niet spectaculair, maar wél zeer informatief. Zeker als de tand des tijds flink heeft geknaagd aan de bebouwing. OudOmmen.nl heeft een groot deel van het fotomateriaal dat betrekking heeft op Ommen kunnen aankopen. We zijn erg ingenomen dat deze bijzondere ansichten van ‘oud’Ommen op deze wijze bewaard kunnen blijven en voor iedereen toegankelijk zijn. Het maakt de beeldbank van OudOmmen.nl completer.

Door JosPé zijn vele duizenden prentbriefkaarten vervaardigd onder eigen naam herkenbaar aan het logo “JP” op de kaart. JosPé had eigen fotografen in dienst maar ook is gebruik gemaakt van plaatselijke fotografen. In de praktijk werd een fotograaf op pad gestuurd om opnamen te maken. Die bezocht allerlei interessant geachte locaties. Slechts enkele van de gemaakte foto’s brachten het tot prentbriefkaart, die door plaatselijke ondernemers werden verkocht; zij traden dan op als uitgever.

De naamgever van één van de grootste prentbriefkaartendrukkerijen was de Hamburgse zakenman Joseph Peter Welker. In 1924 werd zijn bedrijf onder de naam JosPé ingeschreven in het handelsregister in Hamburg. Voor kleurenfotografie, die destijds nog in de kinderschoenen stond, ontwikkelde JosPé een camera die met één opname drie negatieven tegelijk belichtte. De straaldeling werd gerealiseerd met behulp van twee spiegels. In Nederland werd in 1925 een nieuw bedrijf opgericht aan de Arnhemse Koningstraat onder de naam “Handelsvennootschap JosPé Kleurenfoto”. In 1930 werd een nieuw onderkomen in gebruik genomen aan de Kerkstraat in Arnhem. Enkele jaren later was geen sprake meer van een Duitse onderneming en verviel de toevoeging “kleurenfoto” in de bedrijfsnaam.

Vanaf de start is JosPé actief geweest op de markt van prentbriefkaarten. Aan het eind van de jaren zeventig in de vorige eeuw had de uitgever van prentbriefkaarten het moeilijk, In 1978 volgde een faillissement. Er is nog een doorstart gemaakt met nog weer een faillissement. Het bedrijfsarchief van JosPé van vóór 1945 is in de oorlogsjaren verloren gegaan. Met de collectie van ná 1945 is niet altijd zorgzaam omgegaan. Na de faillissementen is er materiaal aan diverse archieven te koop aangeboden. Plannen tot digitalisering van de collectie zijn helaas nooit tot uitvoering gebracht.

Bron: Harry Woertink – 8 februari 2015

2 Reacties »

4 februari 2015

Hoe de camera in 1962 Ommen en zijn bewoners op film heeft gezet

Categorie: Algemeen, Harry Woertink.    2.310 keer gelezen.

Op OudOmmen.nl zijn zwart-wit fotootjes te bewonderen van oude opnames in Ommen. Veel (oud)Ommenaren zullen zichzelf of andere herkennen.

  Links: Met pienemuts cameraman Kuypers en rechts van hem Johan Adolfs.
Rechts: Het VW busje zoals deze ook in Ommen is gebruikt voor opnames.

Foto’s: Harry Woertink

Het gaat om schermopnames (print screens) van een zwart-wit film uit 1962. Deze film is gemaakt door Johan Adolfs uit Enschede, die bijna heel Nederland op de film heeft gezet. De filmmaker benaderde hiervoor personen die ter plaatse bekend waren. Zo werd voor Ommen mevrouw Sara Bloem-Graadt van Roggen, wonende aan de Markt in Ommen, contactpersoon. Mevrouw Bloem legde de contacten met de scholen en verenigingen om te mogen filmen en vergezelde de filmmaker in zijn VW-busje door Ommen. Toen de film klaar was werd het enkele malen voor Ommer publiek vertoond in de Ommer bioscoop in het voormalig Koetshuis van Hotel De Zon aan de Voorbrug in Ommen. Muziekvereniging Crescendo had hierbij de organisatie.

Stad en land
Het doel van het maken van de films was eigenlijk reclame maken voor de muziekverenigingen in alle Nederlandse dorpen en kleine steden. De Enschedese zakenman Johan Willem Lambertus Adolfs (1917-1977) struinde stad en land af om opnames te maken. Totaal zijn in 1500 steden en dorpen “Dorpsfilms” gemaakt. De film over Ommen en zijn bewoners is gelijk aan de films over andere steden en dorpen: bedrijven (die hiervoor een kleine bijdrage doneerden), scholen, verenigingen en beelden zo maar op straat. Lees meer »

2 Reacties »

4 februari 2015

Lezing over de oude spoorlijn Ommen-Deventer

Categorie: Harry Woertink, Nederlandse Spoorwegen.    1.059 keer gelezen.

De Historische Kring Ommen (HKO) organiseert op 25 maart een lezing over de oude spoorlijn Ommen-Deventer.

 Spoor-, locaalspoor- en tramwegen in 1928.
Afbeelding: OudOmmen.nl

De lezing gaat vergezeld met de HKO-ledenvergadering die om 20.00 uur begint en wordt gehouden in zalencentrum De Kern aan de Bouwstraat in Ommen. Meer dan honderd jaar geleden, tussen 1910 en 1935, liep er een spoorlijntje dwars door Salland van Deventer naar Ommen via Diepenveen, Wesepe, Raalte en Lemelerveld. De Overijsselsche Lokaalspoorwegmaatschappij Deventer Ommen (OLDO). Enkele jaren geleden is de interesse voor dit verdwenen erfgoed sterk gegroeid.

Bert Terlouw uit Raalte heeft er een boekje over geschreven en houdt de lezing over dit ontwerp. Op de agenda van de ledenvergadering staan onder andere de verslagen van de secretaris en de penningmeester. Bij het punt bestuursverkiezing zijn aftredend en herkiesbaar, Berend Jan Warmelink, Kees Schneiders en Hans Steen. Begin maart krijgen alle leden via de HKO Nieuwsbrief een officiële uitnodiging voor deze bijeenkomst thuis gestuurd.

Bron: Harry Woertink – 4 februari 2015

Reageren »

3 februari 2015

Dieks Kodden: Verhalen van vroeger

Categorie: Boeken & Tijdschriften, Harry Woertink.    1.525 keer gelezen.

Verhalen van Vroeger. Dat is de titel van een boek met memoires van Dieks Kodden (88) uit Ommen.

 Dieks Kodden met ‘Verhalen van Vroeger’
Afb.: Harry Woertink

Dieks (ook wel Dick genoemd) vertelt over wat hij alzo heeft beleefd in Ommen, Varsen, Oudleusen en verdere omgeving. Het uitbreken van de tweede wereldoorlog, met de oorlogstijd en de bevrijding, is een belangrijk onderwerp. Ook van de tijd dat hij bij poelier Gait Meijerink werkte, weet hij heel wat te vertellen. Voor zijn verhalen vond hij een luisterend oor bij journalist Wim van Lenthe. Drie jaar geleden begonnen beiden aan hun gezamenlijke project, waarbij (dochter) Marijke Kodden aanhaakte door het met vele foto’s geïllustreerde boek vorm te geven. Het boek telt 198 pagina’s met hard kaft en werd als eigen uitgave van de familie Kodden gedrukt bij uitgeverij/boekhandel Heijink in Hardenberg. De prijs is 20 euro en in Ommen is het zal verkrijgbaar zijn bij Primera.

De memoires beginnen bij het grote gezin van Mans Kodden in Varsen. De kinderen gingen in Vilsteren naar school, wat betekende lopend over de stuw of met een bootje varend over de Vecht. Een voor kinderen spannende tijd, zeker als jachtopziener Gratsien op hun pad kwam. Dieks is dertien jaar als de oorlog uitbreekt. Ze waren ’s morgens aan het melken, toen er een Duits verkenningsvoertuig over de Vecht scheerde. Om elf uur waren de Duitsers al met paardenvolk in Varsen. Allerlei belevenissen uit de oorlogstijd passeren. Een heel bijzondere is die met Harry MacFarlane, navigator van de Lancaster bommenwerper die achter de molen van Feijen in Dalfsen neerstortte. Samen met twee anderen kon hij uit het brandende toestel springen. ’s Morgens om zeven uur klopte hij aan bij de familie Kodden. Dieks deed open. De man zei: ‘English’. Lees meer »

Reageren »

26 januari 2015

Schietbanen nabij den Archemmerberg bij Ommen

Categorie: Harry Woertink, Monumenten, Oorlog en Bevrijding.    3.223 keer gelezen.

Dat er een militaire schietbaan was in de buurtschap Giethmen is wel zeker. Maar wanneer de oorspronkelijke schietbaan is aangelegd, daarover is nog twijfel.

 Bouwtekening van de ‘Schietbanen nabij den Archemmerberg bij Ommen’ en ‘Schijvenloods’.
Afb.: Herman van Beesten

Is het 1906? zoals ook een opgedoken bouwtekening uit hetzelfde jaar aangeeft. Of was in 1700 reeds sprake van een schietbaan onderaan de voet van de Archemmerberg? Dat laatste maakte wellicht in het begin van de vorige eeuw een vernieuwing mogelijk van de schietbanen, aangeduid als de “Schietbanen nabij den Archemmerberg bij Ommen”.

Vanaf 1700 waren er in Nederland regelmatige grote militaire kampementen en oefeningen. Eind 1700 waren Engelse troepen in Nederland aan het oefenen toen Nederland en Engeland in oorlog waren met Frankrijk. Oefeningen waren er ook toen het leger zich opmaakte om België te gaan veroveren. Ondanks de afwezigheid van een kazerne werd er in Ommen wel geoefend. Op een kaart van Kupfen uit 1749 lijkt of in de bewuste omgeving een schietbaan met kogelvangers wordt aangegeven. Zekerheid daarover is niet te geven vanwege de geografische onnauwkeurigheid van deze kaart. Omdat in 1906 een bouwtekening wordt gemaakt voor een (nieuwe) schietbaan, werpt zich de vraag op waarom juist deze plek werd gekozen èn of dat dan te maken heeft met de reeds aanwezigheid van een schietbaan op dezelfde plek.

De aanleg van dit soort schietbanen kwam niet uit de lucht vallen. In die tijd werden ter morele steun van de Boerenoorlog in Zuid-Afrika diverse landstormafdelingen, weerbaarheidsverenigingen en schietverenigingen in het leven geroepen. In 1918 werd ook de Nationale Landstorm opgericht met als doel propaganda te maken voor de Bijzondere Vrijwillige Landstorm. Veel schutters waren ook lid van de Landstorm. Het doel van een schietvereniging was in die verre tijd nog “het verhoogen van ’s lands weerbaarheid’. Het Ommer vrijwilligersleger ‘Bijzonderen Vrijwilligen Landstorm’ maakte regelmatig gebruik van de schietbanen. Met schietwedstrijden gingen ze op een zaterdagmiddag op de fiets naar Giethmen. Wie goed kon schieten kreeg na een poosje het Brevet Scherpschutter.

Speurtocht Lees meer »

3 Reacties »

26 januari 2015

Aanmelden materiaal voor expositie “Ommen 70 jaar bevrijd” nog mogelijk

Categorie: Harry Woertink, Kamp Erika, Oorlog en Bevrijding.    1.046 keer gelezen.

OMMEN – In het Ommer Streekmuseum was zaterdag gelegenheid om spulletjes uit de Tweede Wereldoorlog in te leveren voor de op stapel staande expositie “Ommen 70 jaar bevrijd”.

 Ingeleverd materiaal voor de op stapel staande expositie ‘Ommen 70 jaar bevrijd’.

Foto’s: Harry Woertink

Ondanks de sneeuwval kwamen er heel wat mensen naar het museum. Zo werden granaatscherven gebracht van een bom die bij Laarbrug is ontploft, een ontstekingskist gebruikt bij het opblazen van de Vechtbrug, een oude radio, militaire helmen, een pilotenmuts en andere militaire kleding. Ook waren er bonkaarten, bonboekjes en kinderkleertjes gemaakt van stof van parachutes bij de ingeleverde spulletjes.

Het museum richt zich de komende maanden op de Tweede Wereldoorlog. Dit jaar is het 75 jaar geleden dat Nederland werd bezet door de Nazi’s en dat Nederland dan 70 jaar in vrede en vrijheid leeft. De tentoonstelling zal aandacht besteden aan diverse aspecten van de oorlog, zoals het verzet, kamp Erika, droppings, bombardementen en de bevrijding. Ook is er aandacht voor de vervolging van Joden en alle Ommer slachtoffers van het oorlogsgeweld.

De ‘inrichters’ van de expo zijn erg ingenomen met het ingeleverde materiaal. De voorwerpen gaan onderdeel uitmaken van de tentoonstelling die op 11 april begint. Wie niet in de gelegenheid is geweest om op de inleverdag te komen, maar wel voorwerpen beschikbaar wil stellen kan mailen met het museum: info@museum-ommen.nl waarna contact opgenomen wordt.

Bron: Harry Woertink – 26 januari 2015

Reageren »

18 januari 2015

Het verhaal achter “De molen van Waaijman”

Categorie: Harry Woertink, Molens.    2.700 keer gelezen.

Met vijf draaiende korenmolens telt Ommen een rijk bezit. Niet iedereen weet dat binnen de gemeentegrenzen van Ommen nog een windmolen staat maar dan zonder wieken.

 Tegenwoordig is de sfeer van “De Olde Mölle” een echt landleven. Hoge bomen, een bloeiende rododendron, een prieeltje en een moestuintje. Het door hedra bedekte monumentje uit 1872 vormt het middelpunt, al staat het eigenlijk op de rand van het perceel van ruim twee hectare. Daarvan is een klein deel bedekt met sparren, anderhalve hectare is een eikenbos. In de molen is het vooral de huiskamer die anders is dan de gemiddelde doorzonkamer; hij is namelijk rond. Boven zijn nu drie piepkleine kamertjes en een toilet.

Foto: Harry Woertink

Op de grens van Beerze en Mariënberg (tussen de N36 en het Vechtkanaal) aan de Beerzerweg 37 staat “De Olde Mölle”, een tot woning omgebouwd wind-korenmolen. De molen is ook bekend als de molen van Mariënberg of de molen van Waaijman, genoemd naar de laatste molenaar. Als vervanging van de waterradmolen wordt omstreeks 1750 tweehonderd meter in westelijke richting op Ommer gebied een nieuwe molen gebouwd, een zogeheten standerdmolen. Deze houtenmolen, gebouwd op één staander, wordt vervolgens in 1872 vervangen door een nieuwe beltkorenmolen op een stenen voet met een rietgedekte bovenbouw en twee koppel maalstenen. Toen was de achtkante bovenkruier nog omringd door stuifzandgebied. Voor een goede windvang werd de molen gebouwd op een hoger gelegen zandduin. In 1930 werden de maalactiviteiten van de oude molen verplaatst naar de ‘Coöperatie’. Een nieuw en groot gebouw met maalderij pal tegenover het NS-station in Mariënberg met de naam: “Coöperatieve Aan- en Verkoop Vereniging Mariënberg”.

De molen van Mariënberg wordt onttakeld en in 1931 is de bovenbouw gesloopt. Deze onderdelen zijn gebruikt voor de korenmolen in Marle onder de rook van Wijhe. Op de weide naast de “Olde Mölle” heeft voetbalvereniging Mariënberg nog lange tijd gevoetbald. Voetbalvoorzitter G.W. Waaijman stelde de omgeving van de molen beschikbaar toen de voetbalclub moest wijken voor de nieuwe autoweg naar de Witte Paal. In 1968 kon v.v. Mariënberg verkassen naar de nieuwe sportvelden aan de Westerweg. Het verhaal gaat dat ooit een arme veenarbeider vanaf de Mariënbergse molen zijn gepelde gerst verloor door een gat in zijn knapzak. Toen hij thuis was moest hij terug naar de molen om de verloren graankorreltjes te zoeken. Zo is de naam van boerderij Pallegarste ontstaan en kreeg ook de weg en de camping waar de veenarbeider bivakkeerde de naam Pallegarste.

Van waterradmolen naar windmolen Lees meer »

2 Reacties »

12 december 2014

Oproep: oude exemplaren gevraagd van De Darde Klokke

Categorie: Boeken & Tijdschriften, De Darde Klokke, Gemienschop van 0ll Ommer, Harry Woertink.    1.172 keer gelezen.

Toen op 11 april 1951 de Gemienschop van Oll Ommer werd opgericht met als doel de geschiedenis van Ommen te bestuderen, de oude tradities in stand te houden en het gebruik van de Ommer spraak te bevorderen werd ook een begin gemaakt met het uitgeven van een losbladige uitgave van De Darde Klokke.

 De oude afleveringen van De Darde Klokke zijn herkenbaar aan deze afbeelding op de eerste pagina.
Afb.: OudOmmen.nl

De verschijning was niet altijd even regelmatig. In 1971 – twintig jaar na oprichting van de vereniging voor de van oudsher Ommer: de Gemienschop van Oll Ommer – werd een nieuwe start gemaakt met het uitgeven van het historisch tijdschrift De Darde Klokke. Toen ook werd voor het eerst met een nummering gewerkt. Tot aan vandaag de dag verschijnt het tijdschrift om de drie maanden. Vanaf 1971 mochten inmiddels 173 uitgaven van De Darde Klokke het daglicht aanschouwen.

Op de website OudOmmen.nl zijn De Darde Klokke’s vanaf nummer 1 gedigitaliseerd. Vanaf 1951 ontbreken echter nog verschillende uitgaven. Op de website zijn intussen wel te raadplegen:
1954 nummers 1 t/m 6; 1955 nummers1 t/m 3; 1956 nummers 4 en 5; 1957 nummer 1; 1958 nummer 1; 1960 nummers 1 en 2; 1962 nummers 1 en 2. In 1956 was De Darde Klokke nog een twee-maandelijkse uitgave en in ieder geval vanaf 1960 een maandelijkse uitgave. Niet duidelijk is of het na 1962 nog doorgelopen heeft.

Wellicht zijn er lezers die in het bezit zijn van oude exemplaren van De Darde Klokke die hier niet zijn genoemd. Om de serie compleet te maken zou het webarchief OudOmmen.nl graag deze exemplaren ter inzage willen ontvangen om ze in digitale vorm om te kunnen zetten. Of misschien zijn er oude Darde Klokke’s die men niet zelf langer wil bewaren. OudOmmen.nl wil ze graag ontvangen. Reacties worden graag ontvangen via het contactformulier op de website www.oudommen.nl of via 3eklokke@hccnet.nl.

Bron: Harry Woertink – 12 december 2014

1 Reactie »

30 november 2014

De Darde Klokke met “Bijen, bloemen en boerderijen”

Categorie: De Darde Klokke, Gemienschop van 0ll Ommer, Harry Woertink, Historische Kring Ommen.    1.273 keer gelezen.

OMMEN – Met als titel: “Bijen, bloemen en boerderijen” dit keer in het nieuwste nummer van De Darde Klokke aandacht voor het oude beroep van imker.

 Op erve “Wolfskamp” in de buurtschap Giethmen is nog een bijenstal actief en ook in de buurtschap Junne wordt nog steeds honing gewonnen en verhandeld als hobby. Verder in de jongste uitgave van het historisch tijdschrift de geschiedenis van Huis Beerze, gebouwd in 1925 met als eerste eigenaar Baron Bentinck tot Buckhorst. Ook hoe Stegeren en Arriën aan een ‘ramp’ zijn ontsnapt door capriolen van een Ommer dienstplichtig militair. Verder een beschrijving van de primitieve omstandigheden waarin vroeger door mensen met een beroep in de buitenlucht hun boterham moesten eten: in de openlucht met in de winter een open vuurtje tot een comfortabele schaftwagen compleet met toilet.

In De Darde Klokke ook het Sinterklaasfeest en de rituelen met Oud- en Nieuwjaar. Tot in de zestiger jaren werd in Ommen de Goedheiligman ingehaald in de haven van de inmiddels gedempte Ommerkanaal. Met de jaarwisseling ontbrak het thuis niet aan oliebollen, appelflappen en knieperties. Op de laatste dag van het jaar was het “slepen” een (baldadige) traditie waarbij alles wat bij iemand op het erf stond bij een ander weer werd neergezet. Het carbidschieten en op Nieuwjaarsdag een paar centen proberen op te halen met het “’Niejoar winn’n” waren vroeger leuke bezigheden voor de kinderen. Op de avond van 31 december 1950 was Ommen voor de radio toen smid Luttekes met twaalf slagen op het aambeeld het Nederlandse volk een goed nieuwjaar toewenste met de Ommer spreuk: “’t Giet ôw goed bi’j all wa’j doet – ’t Volk van Ommen”.

Het nieuwe kwartaal blad van de Historische Kring Ommen nummer 173 is te koop bij boekhandel Bruna in de Kruisstraat in Ommen en wordt bij de abonnees bezorgd.

Bron: Harry Woertink – 30 november 2014

Reageren »

20 november 2014

Historische foto’s kijken in 3D

Categorie: Harry Woertink, OudOmmen.    2.477 keer gelezen.

OMMEN – Historische foto’s kijken in 3D. Dat kan sinds kort bij de website OudOmmen.nl. Het gaat om unieke beelden uit de periode 1928-1966 die gemaakt zijn door de Ommer familie Oldeman en afgedrukt op glasplaatjes.

  Links een voorbeeld (lapjesmarkt op het Kerkplein in Ommen) van een stereo-negatief die in 3D kan worden bekeken op OudOmmen.nl.
Rechts een voorbeeld uit de nieuwe rubriek over de familie Bloem, het woonhuis van notaris Bloem aan de markt, na de verbouwing in 1914.

Link naar:
– album “Familie Oldeman – Stereo negatieven“.
– album “Notaris Bloem
– album “Markt 20 – Woning Bouwmeester / Bloem“.
– pageflip “Fotoalbum familie Bloem“.

Afbeeldingen: OudOmmen

Deze zijn door OudOmmen.nl gescand, zodat bezoekers van de site deze unieke beelden kunnen zien. De meeste opnames zijn gemaakt in Ommen en omgeving. Ook zijn er paar opnames bij van bijvoorbeeld Urk, Almelo en Amsterdam. Totaal gaat het om 101 stuks unieke stereo negatieven. Ze zijn te bekijken via een speciaal daarvoor geïnstalleerde viewer en in filmformaat als YouTube-film. Op een van de foto´s staat de maker van de foto’s, Peter Oldeman. Hij is aan het werk en op de achtergrond is een stereokijker te zien waarmee je vroeger stereofoto´s kon bekijken. De meeste opnames dateren uit de jaren 20 t/m jaren 40. De kleuren opnames dateren uit 1965 of 1966. Het zijn grotendeels stereo-negatieven. Er zitten een paar stereo-positieven bij; de vier kleurenopnames zijn dia´s. De stereo-negatieven zijn door de familie Oldeman geschonken aan de HKO, welke ze weer heeft uitgeleend aan OudOmmen.

Behalve de 3D foto’s heeft de website OudOmmen.nl ook een nieuwe rubriek over de familie Bloem toegevoegd aan de website. Notaris Bloem kocht in 1898 de uit 1859 daterende woning van oud burgemeester A.C. Bouwmeester aan de Markt in Ommen. Na het overlijden van notaris Bloem werd het zogenaamde notarishuis bewoond door de zoon G.J.A. Bloem met zijn echtgenote Sara Graadt van Roggen. Tijdens deze periode hebben nog drie notarissen kantoor gehouden in dat statige pand met grote tuin voordat het in de tachtiger jaren van de vorige eeuw ten prooi viel aan de slopershamer.

Bron: Harry Woertink – 13 november 2014

1 Reactie »

Pagina 49 van 77« Eerste...102030...4748495051...6070...Laatste »