26 februari 2017

Mobilisatie 1939; Duitse inval 10 mei 1940; capitulatie 15 mei 1940

Categorie: Harry Woertink, Oorlog en Bevrijding.    1.762 keer gelezen.

In augustus 1939 mobiliseerde de regering het Nederlandse leger. Het kan niet meer om het oorlogsgevaar heen.

 Oorlogszakboekje van Gerrit Hendrik Woertink (geboren 11-12-1916 te Stad-Ommen), soldaat bij het 4e Regiment Veldartillerie (4RVA); lichting 1936.
Afb.: Harry Woertink
Zie voor meer afbeeldingen en documenten het album “Mobilisatie”.

Op 24 augustus 1939 is er eerst een voormobilisatie en worden 50.000 man onder de wapenen geroepen. Op 28 augustus 1939 volgt de algemene mobilisatie. Honderden extra treinen worden ingezet. Binnen enkele dagen zitten 280.000 soldaten op post. Nederland klemt zich vast aan het neutraliteitsprincipe. Daarom turen manschappen even aandachtig de kustlijn af richting Engeland als dat ze de grens met Duitsland bewaken. De soldaten raken in de eerste maanden nauwelijks een geweer aan, maar hanteren vooral de schep: alle aandacht gaat naar het bouwen van verdedigingswerken. Het leger kampt met verouderd materieel. Een deel van de mannen moet zich de vijand van het lijf houden met geschut uit 1878. De 300 veldkanonnen stammen uit 1904. Alleen de luchtartillerie beschikt over moderne wapens. De luchtvloot bestaat uit een bonte verzameling van ongeveer 140 vliegtuigen. Naast het reguliere leger is de verdediging in handen van de Bijzondere Vrijwillige Landstorm en burgerwachten. De bevolking reageert kalm op de mobilisatie, al brengt die het dagelijks leven in de war. Gebieden worden onder water gezet, bewoners en vee geëvacueerd. Soldaten versperren wegen en bruggen, en hakken bomen weg om vrij schootsveld te hebben. De bevolking krijgt een verbod op hamsteren, waar lang niet iedereen zich aan houdt. Brengt het begin van de mobilisatie nog spanning met zich mee, al snel slaat de verveling toe. Om de eentonigheid te doorbreken organiseren de manschappen spelavonden, sportwedstrijden en concerten. Het leger heeft een aparte afdeling Ontwikkeling en Ontspanning. Met cursussen figuurzagen en amusement houdt die de stemming erin.

Capitulatie
Door de mobilisatie is ook Ede als garnizoensplaats volgestroomd met opgeroepen reservisten. Er worden tevens grote hoeveelheden paarden aangevoerd voor de artillerie. Meer dan 1000 paarden waren nodig voor één regiment artillerie. De veldartillerie uit Ede neemt stelling rond de Grebbeberg. Lees meer »

2 Reacties »

25 februari 2017

Nieuwste Darde Klokke weer vol met historische verhalen

Categorie: De Darde Klokke, Harry Woertink.    1.056 keer gelezen.

OMMEN – De nieuwe uitgave van het Ommer historisch tijdschrift De Darde |Klokke (182) gaat dit keer over de Ommerschans.

 De Darde Klokke nr. 182.
Afb.: Harry Woertink

Het blijkt dat de schans niet alleen de functie heeft gehad van militaire vesting, wapendepot en bedelaarsgesticht maar ook die van legerplaats. In 1890 ligt de Ommerschans er verlaten bij. De kolonieboerderijen zijn verkocht. De Minister van Oorlog ziet in de in de nagelaten graslanden daarom een prima locatie om jonge veulens op te leiden als militair paard voor het leger. Er komt een vestiging van een remonte-depot op de Ommerschans voor de africhting van de jonge paarden. Bovendien zijn de graslanden groot genoeg om er militaire oefeningen te houden.

Verder in de Darde Klokke een indrukwekkend verslag van een oud-gevangene van kamp Erika. Hij beschrijft zijn opsluiting in het gevangenkamp in 1944. Vreselijke martelingen moet ook hij ondergaan met zelfs opsluiting in een bunker. De kampbewakers komen van tijd tot tijd kijken en verbazen zich dat de gevangene in kwestie dan nog steeds leeft, zo is in het verslag opgetekend.

Meer mensen in Ommen betekent ook meer horeca in Ommen. Zo vestigt zich 70 jaar terug de Ommer Consumptie-ijs Onderneming (OCO). Als slogan voert dit bedrijf het Ommer gezegde in het dialect: “’t Giet ow goet, b’j al wa’ j doet”, wat zoveel betekent als het gaat je goed bij alles wat je doet. Nog steeds is deze Ommer spreuk terug te vinden in de huidige zaak. Hoe het ze in de loop der jaren is vergaan is te lezen in de nieuwste uitgave van De Darde Klokke. Begonnen als café Weertman schrijft het huidige café-restaurant Flater al meer dan 150 jaar geschiedenis, zo is te lezen in de jongste uitgave.

Abonnees krijgen De Darde Klokke toegestuurd. Losse nummers van De Darde Klokke zijn te koop bij ABCombi aan de Bermerstraat 16 in Ommen.

Bron: Harry Woertink – 25 februari 2017

Reageren »

23 februari 2017

De oorlog dichtbij; Ommen tijdens de Tweede Wereldoorlog

Categorie: Harry Woertink, Kamp Erika, Oorlog en Bevrijding.    3.381 keer gelezen.

Hoe verliep de Tweede Wereldoorlog in Ommen. De werkgroep Tweede Wereldoorlog van het Cultuurhistorisch Centrum Ommen (CCO) heeft de gebeurtenissen zoals die grotendeels in Ommen en omgeving plaatsvonden op rij gezet.

 De Joodse familie Vomberg uit Ommen voordat ze zijn omgebracht op 14 mei 1943 in Sobibor.
Afb.: Streekmuseum Ommen

De oorlog zorgde voor vijf donkere jaren met veel slachtoffers. Bijna de hele Joodse bevolking werd door de Nazi’s van de aardbodem weggevaagd. Van de in Ommen wonende joodse families heeft slechts een enkeling de oorlog overleefd. In het zicht van de bevrijding van Ommen kwamen drie Ommer inwoners om het leven door oorlogsgeweld.

1940
10 mei 1940: Bezetting door Duitsland.
1 juli 1940: Joden mochten niet meer deelnemen aan ‘luchtbescherming’. Gompel en Hartog de Levie, Joop van der Hoek en Hertog de Lange worden ontheven van hun taak.
Crash van een Wellington bommenwerper en de eerste bommen ontploffen op Ommer grondgebied.

1941
10 januari 1941: Alle Joden of personen met tenminste één Joodse grootouder moeten zich laten registeren bij de bevolkingsadministratie.(De legekosten bedragen 1 gulden). In Ommen lieten 83 personen zich registreren. Lees meer »

6 Reacties »

23 februari 2017

Barak kamp Erika vanaf 1 maart in Streekmuseum

Categorie: Harry Woertink, Kamp Erika, Streekmuseum Ommen.    1.527 keer gelezen.

OMMEN – In het Streekmuseum in Ommen is een deel van een oude barak van het voormalig gevangenkamp Erika tentoongesteld.

 Deel van oude kampbarak met maquette van kamp Erika tentoongesteld in Streekmuseum. Rechts een afbeelding van Krishnamurti.
Foto: Harry Woertink

Tijdens de Tweede Wereldoorlog boden houten barakken op het kamp onderdak aan de gevangenen. Na de oorlog zijn de barakken op het kamp gesloopt en verkocht. Een daarvan belandde in Lemele waar het tot voor kort dienst heeft gedaan als woning. Na de sloop is het overgedragen aan het museum. Die heeft een deel daarvan nu in de vaste tentoonstelling opgenomen. Het is het enige tastbare wat er nog over is van het beruchte gevangenkamp. In kamp Erika, gelegen op de Besthmenerberg, werden in de oorlogsjaren gevangenen met grof geweld mishandeld en soms ook vermoord door de brute kampbewaarders.

Woning
Na de oorlog heeft de barak dienst gedaan als woning aan de Korteveldsweg. Aan de buitenkant was altijd goed te zien dat het om een oude kampbarak ging. Toen de laatste bewoners, Bas en Jantien Tempert, de houtenwoning gingen vervangen voor nieuwbouw waren ze graag bereid om mee te werken aan het behoud van de barak.
Na sloop bleek dat maar bepaalde elementen van de barak gebruikt konden worden voor de expositie. Dat heeft het museum echter niet weerhouden om de wel bruikbare delen in het museum onder te brengen. Het gaat om een zijpaneel van de barak met een raampje. Onder leiding van vrijwilliger en timmerman Henk Pasman hebben aan de realisering en herinrichting meegewerkt de museummedewerkers Jan van der Bent, Teun Eilander, Henk Keizer, Herman Kortman, Reinder Lanjouw, Sir Schokkenbroek en Harry Woertink. Lees meer »

Reageren »

15 februari 2017

Enorme belangstelling voor historie Dalmsholte en Giethmen in Streekmuseum Ommen

Categorie: Harry Woertink.    2.232 keer gelezen.

OMMEN – De belangstelling voor de “Kijk- en luisteravond” in het Streekmuseum in Ommen over de buurtschappen Dalmsholte en Giethmen was enorm.

 De maquette van de schietbaan in Giethmen met Herman van Beesten.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Album ‘Kijk- en luisteravond – Streekmuseum’“.

Gerekend was om op twee avonden terug te gaan in de tijd, maar om alle bezoekers een zitplek te kunnen geven moest een extra avond ingelast worden. De werkgroep boerderij- en veldnamen van de organiserende Cultuurhistorisch Centrum Ommen ging met de huidige en vroegere bewoners van de twee Ommer buurtschappen terug in de tijd met niet alleen oude foto’s maar ook met oude Markeboeken, historische voorwerpen van bewoners en beschrijvingen van oude namen van boerderijen.

Na een fotopresentatie op een groot doek, was er gelegenheid de bijzondere expositie te bekijken. De thema-expositie liet het verzamelde werk zien van de afgelopen jaren met foto’s van oude boerderijen uit Giethmen en Dalmsholte. Ook was er een maquette te zien van de voormalige militaire schietbaan die in het begin van de vorige eeuw was gelegen in de buurtschap Giethmen. Maker van de maquette is Herman van Beesten die de schietbaan aan de hand van originele tekeningen heeft nagebouwd om te laten zien hoe vroeger militairen oefenden op dit soort schietbanen met aarden kogelvangers.

De historie van de buurtschappen kwam uitgebreid aan bod in woord en beeld. De extra tentoonstelling in het museum bood een mooie gelegenheid voor een soort van buurtvisite waar herinneringen van vroeger werden opgehaald. Geïnteresseerden in familiestambomen kregen een uitgeprinte familiestamboom mee naar huis. Een kaasboer uit een van de buurtschappen zorgde voor een lekker stukje kaas bij het drankje. Lees meer »

Reageren »

13 februari 2017

Ommen present op de Hanzedagen 2017 in Kampen (1)

Categorie: Harry Woertink, Oude gebruiken & tradities.    2.048 keer gelezen.

Van 15 tot en met 18 juni 2017 is Kampen gastheer van de Internationale Hanzedagen. De Hanzedagen zijn bijeenkomsten van Europese Hanzesteden en vinden elk jaar plaats in een andere stad.

 Vier dagen lang is het feest in Kampen. Van Koggewerf tot Oorgat en van IJsselkade tot Stadspark. Er worden afgevaardigden van ongeveer 120 Hanzesteden verwacht met zo’n 200.000 bezoekers. Ook de gemeente Ommen is als Hanzestad present op dit grootse evenement. De website OudOmmen.nl zal als het programma meer vorm krijgt daar melding van maken en verder ingaan op het Hanzeverbond.

Afb.: Ivan & Ilia Ilustraties, Maastricht, IJsselacademie Zwolle.

De Hanzedagen zijn bijeenkomsten van Europese Hanzesteden. Ieder jaar organiseert één van de Hanzesteden een ontvangst waarbij alle andere Hanzesteden welkom zijn om elkaar te ontmoeten en de steden te promoten. Inmiddels is dit een internationaal netwerk van 187 Hanzesteden uit zestien landen. Een groots evenement waarbij we veel bezoekers uit binnen- en buitenland verwachten. Het Hanzeverbond is rond de 14e eeuw ontstaan en heeft veel betekend voor de handel in Europa. Van oorsprong ging het om een samenwerkingsorganisatie van Duitse steden rond de Oostzee. Later traden ook steden uit België en Nederland toe. De grote Hanzesteden zochten voor de handel contact met kleinere dorpen en steden in hun achterland. De samenwerking leverde vooral financieel voordeel op. Door de dertigjarige oorlog in 1618 is de Hanze opgeheven. In 1980 werd het internationale Hanzeverbond in Zwolle nieuw leven ingeblazen met de Nieuwe Hanze.

Middeleeuwen
In de Middeleeuwen kwamen leden van het Hanzeverbond bijeen in één van de Hanzesteden voor formele vergaderingen en om handel te drijven op een markt. De hedendaagse bijeenkomsten van de Hanzesteden borduren verder op deze traditie. De Hanzemarkt aan de Burgwal in Kampen vormt dit jaar het hart van de Hanzedagen. De wal wordt deze dagen omgetoverd tot een ware smeltkroes van culturen waar de Hanzesteden zichzelf presenteren. Lees meer »

Reageren »

9 februari 2017

Lezingen in het streekmuseum

Categorie: Harry Woertink, Kastelen & Havezates.    1.669 keer gelezen.

OMMEN – Het Streekmuseum in Ommen heeft weer een aantal lezingen op het programma.

 Tekening met op de achtergrond kasteel Eerde
Afb.: Harry Woertink

De eerste is op dinsdag 7 maart 2017 en gaat over de geschiedenis van Landgoed Eerde. De complete geschiedenis komt aan bod met ook die van de Besthmenerberg en wordt gegeven door Harry Woertink. Op dinsdag 11 april 2017 (Bevrijdingsdag van Ommen) komt Gerko Warner vertellen over de Joodse medeburgers, die in de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord. De volgende lezingen, die nog in voorbereiding zijn, worden gehouden in september (genealogie) en in oktober (midwinterhoorn rituelen).

De lezingen beginnen om 20.00 uur. Het Streekmuseum is gevestigd aan Den Oordt 7 in Ommen. De entree is vier euro persoon inclusief koffie in de pauze. Om een thema-avond te bezoeken is opgave vooraf nodig. Reserveringen via email: info@museum-ommen of telefonisch: 0529-453487.

Bron: Harry Woertink – 9 februari 2017

Reageren »

8 februari 2017

Carrousel goed voor 25 jaar theater in Ommen

Categorie: Harry Woertink, Jubilea.    1.895 keer gelezen.

De stichting Theater Carrousel viert dit jaar het 25-jarig bestaan als stichting. In de Carrousel zelf wordt al langer theater opgevoerd. En wel zo lang als Ommen beschikt over het multifunctionele centrum en dat is sinds 1990.

 Het multifunctioneel centrum Carrousel
Foto: Google Maps

De sporthal met de naam De Blokken was er al in 1973 maar kreeg met de komst van het nieuwe centrum een naamswijziging. In 1999 werd een nieuw overdekt zwembad toegevoegd aan het complex. Geopend als sociaal-cultureel centrum met grote zaal, sporthal en bibliotheek vond een groepje Ommenaren dat theater in Ommen niet mocht ontbreken. Met financiële middelen van de gemeente Ommen kwam het theater van de grond. Het culturele leven in Ommen werd flink omhoog gekrikt. Hiervoor werd een enorme inzet geleverd door een groep enthousiastelingen. De eerste voorstellingen konden gegeven worden in 1990 en een echte theaterseizoen startte 1990-1991.

Theater
Aanvankelijk diende de Carrousel uitsluitend voor sociaal-cultureel werk met in de grote zaal uitvoeringen door plaatselijke muziek- en toneelverenigingen. Binnen vijf jaar na de officiële opening vertrok het culturele werk echter uit de Carrousel. Vanaf dat moment werd het idee geopperd de grote zaal te bestemmen tot theater. Het liep prima en Ommen wist de weg te vinden naar het theater. Het werk van een groepje pioniers werd omgezet in een stichting. De Stichting Theaterie en later de Stichting Theater Carrousel heeft de grote zaal in de loop van de jaren weten om te toveren tot een gezellig theater met 263 zitplaatsen aan de Van Reeuwijkstraat 5 in Ommen. Lees meer »

Reageren »

20 januari 2017

Dalmsholte en Giethmen in de schijnwerpers bij Streekmuseum Ommen

Categorie: Harry Woertink, Verpachtingen.    1.774 keer gelezen.

OMMEN – Het Cultuurhistorisch Centrum Ommen (CCO) organiseert een “Kijk- en luisteravond” over de Ommer buurtschappen Dalmsholte en Giethmen. Op twee avonden gaan huidige en vroegere bewoners van beide buurtschappen terug in de tijd.

 De eerste avond is op woensdag 15 februari en op donderdag 16 februari is de tweede kijk- en luisteravond. Plaats van handeling is het Streekmuseum aan Den Oordt 7 in Ommen en de avond begint om 20.00 uur. Vanaf 19.30 is er een inloop met koffie en thee.

1898 – Dalmsholte – Erve Wunnink. Een grasverpachting op het erve Wunnink. Aan de tafel notaris Bloem en Jkr. G.J. van der Wijck.
Afb.: Fotoarchief Gemeente Ommen
Zie ook de albums “Dalmsholte” en “Giethmen”.

Historie
De werkgroepen van de CCO hebben uit hun collecties bijzonder materiaal verzameld om over de historie van beide buurtschappen te vertellen en te laten zien. Een aantal boerderijen /woonboerderijen worden er uitgelicht; sommige bewoners beschikken nog over allerlei bezienswaardige voorwerpen die ze te leen geven voor deze avonden. Begonnen wordt met een presentatie van een hele serie foto’s over vroeger en nu. Daarna geeft Herman van Beesten een presentatie over de voormalige schietbanen (kogelvangers) in Giethmen met onder andere een zelf gemaakte maquette.

Verder is er een tentoonstelling met veel informatie in woord en beeld die naast herkenning ook een mooie gelegenheid geven voor ontmoetingen met elkaar en te praten over herinneringen en verhalen uit vroeger tijden. Geïnteresseerden in hun eigen stamboom kunnen deze tijdens de avonden opvragen en laten afdrukken; dit wel voor zover de voorouders in de gemeente Ommen woonden. Belangstellenden voor de kijk- en luisteravonden kunnen zich uiterlijk tot en met zaterdag 4 februari 2017 opgeven bij Aldien Pasman tel. 0529-453446 of e-mail egbert.pasman@hetnet.nl.

Bron: Harry Woertink – 20 januari 2017

Reageren »

4 januari 2017

Historie van een verdwenen bakkerij in Ommen

Categorie: Harry Woertink.    1.978 keer gelezen.

Op donderdag 6 januari 1842 trouwen in Zwolle, Cornelis Verheijen (kleermaker), geboren te Zwolle op 15 februari 1812 en Helena Fikkert (dienstmeid), geboren te Stad-Ommen op 11 december 1820, respectievelijk zoon van Hendrik Verheijen en Catharina Vrijdag en dochter van Joannes Fikkert (tapper) en Gerhardina Berends.

 1940: Bouwstraat 3.
Afbeelding: Harry Woertink
Zie voor meer afbeeldingen bij dit artikel.

In 1850 bewoont het echtpaar Cornelis Verheijen en Helena Fikkert het pand Bouwstraat 3 in Ommen. Hij is dan nog steeds kleermaker. In 1862 krijgt Verheijen een vergunning voor het oprichten van een bakkerij. Deze komt in wat later de Karnemelkstraat wordt genoemd en bedoeld met name voor de dan 20-jarige zoon Hendrikus Gerhardus Verheijen, geboren op 13 oktober 1842. Deze trouwt op 9 mei 1867 met Johanna van den Berg. Het pand aan de Bouwstraat, ook aangeduid als gelegen nabij de Schapenmarkt (Vrijthof) is dan reeds een herberg, winkel en bakkerij.

De jonge H.G. Verheijen is de eerste bakker in Ommen van katholieke huize. Een uitdagende onderneming, niet alleen omdat er al veel bakker zijn in Ommen, maar ook omdat Ommenaren gewend zijn hun boodschappen te doen bij lidmaten van hun eigen kerk. En de hervormden en gereformeerden zijn in Ommen ruim in de meerderheid waarvan er ook tal van bakker zijn. De katholieke kerk begint in 1861 in Ommen met een eigen kerkje die overgekomen is van het ontruimde eiland Schokland. Het aantal parochianen neemt in de jaren daarna toe. In 1929 kan er dan ook een eigen katholieke school opgericht worden op de Voormars. Al die jaren weet de bakkerij zich te handhaven, het is en blijft wel kleinschalig. De toenmalige eigenaar van Bouwstraat 3 zet in 1868 het bewoonde pand in de verkoop. Het gezin Verheijen kan blijven wonen omdat ze het geld weten op te brengen wat de verkoper er voor wil vangen. Lees meer »

Reageren »