16 november 2017

CCO viert 20 jaar bestaan met oude verhalen, gebak en zuute plassies

Categorie: CCO (Cultuurhistorisch Centrum Ommen), Harry Woertink, Jubilea.    109 keer gelezen.

OMMEN – Het optreden van Thea Kroese voor de jubilerende historische vereniging CCO in Ommen was goed voor een volle zaal in het gebouw De Kern in Ommen.


Foto: Hans Steen
Zie voor meer foto’s het album “20-jarig jubileum”.

Zo’n 160 belangstellenden genoten van boeiende verhalen over de gewoontes, geschiedenis en feiten van de streek door Thea Kroese uit Vroomshoop. Zij is een groot pleitbezorgster van de streektaal: “Het Nederlands brengt de boodschap tot aan de voordeur. Maar met onze streektaal kom je bij de mensen in huis”, aldus Kroese. Ze stelde dat er nog steeds een groot onbegrip is voor het Nedersaksisch dialect: alsof die boers of oubollig zou zijn. “De Nederlandse taal is jong. Streektaal is veel ouder”. Het verschil tussen “magie”, “deerne” of “wiechie” als het gaat om meisjes werd uitgelegd en tal van gebruiken en tradities kwamen langs. Waarom 13 een ongeluksgetal is en de oude gebruiken bij overlijden. Zo kwamen de noabers bij overlijden naar het sterfhuis. Ze verdeelden daar de taken en deden wat nodig was. De klok werd stilgezet, want de overledene was “uut de tied”, De spiegel werd omgekeerd of bedekt, zodat de dode, als hij als geest zou terugkeren, zich niet meer kon herkennen, wist Kroese haar aandachtig gehoor te vertellen.

Lees meer »

Reageren »

7 november 2017

Lezing in- en over Vilsteren op 21 november

Categorie: Harry Woertink.    223 keer gelezen.

OMMEN – Het Streekmuseum Ommen zet de reeks lezingen voort op dinsdag 21 november.

 Enkele compilaties uit de tv-documentaire ‘De trein stopt niet in Vilsteren’.
Afbeeldingen: Harry Woertink

De lezing is dit keer niet in het Ommer museum maar op de plek waar het over gaat: in Vilsteren. Thema van de bijeenkomst is ‘Het volgend station is Vilsteren’. In het landgoedcentrum (Erve Borrink) van Landgoed Vilsteren aan de Vilsterse Allee 1 wordt aandacht besteed aan de ontstaansgeschiedenis van Vilsteren en fraaie filmbeelden getoond.

Verder is de KRO tv documentaire uit 1972 uit het stof gehaald met de titel “De trein stopt niet in Vilsteren”. Deze gaat over het leven in Vilsteren met als middelpunt de jachtopziener en de dorpspastoor.

De lezing begint om 20.00 uur. De entree is vier euro per persoon inclusief koffie in de pauze. Om de thema-avond te bezoeken is opgave vooraf nodig. Reserveringen via het Streekmuseum in Ommen: email: info@museum-ommen.nl of telefonisch: 0529-453487. Vervoer naar Vilsteren vanaf Ommen kan eventueel geregeld worden; geef dit dan wel even aan bij de aanmelding.

Bron: Harry Woertink – 7 november 2017

Reageren »

5 november 2017

Dubbelrol marechaussee tijdens oorlog beschreven in nieuwste uitgave De Darde Klokke

Categorie: CCO (Cultuurhistorisch Centrum Ommen), De Darde Klokke, Harry Woertink.    188 keer gelezen.

OMMEN – Het Ommer historisch tijdschrift De Darde Klokke heeft in het jongste nummer (185) een bijzonder verhaal van de hand van een van de kinderen van Jacob van Zanten.

 De jongste uitgave van het Ommer historisch tijdschrift De Darde Klokke (185).

In 1943 kwam deze Jacob van Zanten naar Ommen om groepscommandant van de Marechaussee te worden. Welke rol speelde hij in de Tweede Wereldoorlog? De praktijk leert dat hij behalve opperwachtmeester ook een spion was voor het verzet. Zo kon het gebeuren dat een verzetsgroep door de Duitsers werd opgepakt die geweren hadden die alleen bij de marechaussee in gebruik waren. De verzetsgroep zelf wist niet hoe ze aan geweren waren gekomen. Van Zanten kon op dat moment niets voor ze doen. Dat leverde hem een onsympathieke houding op ten opzichte van de Ommer bevolking, maar dat juist maakte hem voor het verzet sterker. Na de bevrijding werd Van Zanten vervolgd. Het was echter de Ommer verzetsleider Romme Bosma die de verdediging voerde om Van Zanten te rehabiliteren.

Ook aandacht in De Darde Klokke voor boerenzoon Gerrit Dirk aan het Rot die naast een boerenbedrijf ook een aannemersbedrijf bestierde bij Nieuwebrug aan de Regge. Bij de meeste boeren, die trouw en vaste klant waren, was de aannemer beter bekend als ‘Struuvink Gait Derk’. Het bedrijf werd gestart in 1924 en kon toen een gedeelte van het koetshuis van Huize Klein Archem als timmermanswerkplaats ingebruik nemen. In de nieuwste uitgave verder een artikel over de Voorbrug, de voorstad van Ommen en een vervolgverhaal over de naaischool van Chris en Geertie. Verder worden oude Ommerstraatjes uitgelegd zoals de Achterstraat, de Poffert, de Walstraat en Achter de Geuren en krijgt de aloude Vechtzomp aandacht. Abonnees krijgen het in samenwerking met het Cultuurhistorisch Centrum Ommen uitgegeven kwartaalblad automatisch toegestuurd. Losse nummers van De Darde Klokke zijn te koop bij ABCombi aan de Bermerstraat 16 in Ommen.

Bron: Harry Woertink – 5 november 2017

Reageren »

3 november 2017

Doopvont RK Kerk Ommen eeuwenoud religieus erfgoed

Categorie: Harry Woertink, Oude gebruiken & tradities.    328 keer gelezen.

“Pastoor J. Bosch, 1826” staat er gebeiteld in het doopvont dat zich bevindt in de Rooms Katholieke kerk van Ommen. Het is de naam van Joannes Bosch (1794-1842). Het doopvont zelf dateert van ruim zevenhonderd jaar geleden. Het heeft eerst gestaan in een kerk in Schokland en eeuwen daarvoor in een kerk van een in de Zuiderzee verdronken dorp.

Geboren in Raalte, begon Johannes Bosch zijn opleiding in 1812 in ‘s-Heerenberg en werd acht jaar later in Munster gewijd. Hij was pastoor op Schokland. Eerst van 1821 tot 1833 om vervolgens ‘tot zijn verbetering’ geplaatst te worden in het kruisheren-klooster in St. Agatha. Op Schokland werd Bosch in 1838 voor de tweede maal pastoor en stierf er op 14 mei 1842.

 “Pastoor J. Bosch, 1826” staat er gebeiteld in het doopvont dat zich bevindt in de Rooms Katholieke kerk van Ommen.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “R.K. kerk

Oud voor nieuw
Het achthoekige doopvont is gemaakt van Bentheimer zandsteen en afkomstig uit de RK kerk op Schokland die in 1859 hield op te bestaan. In 1860 is het Schokker kerkje gesloopt en zijn de materialen die hergebruikt konden worden overgebracht naar Ommen, waaronder het doopvont die gemaakt kan zijn in de twaalfde- of dertiende eeuw. Met de bakstenen uit Schokland werd in Ommen de kerk weer heropgebouwd zij het met enkele kleine veranderingen. Het weer nieuw opgebouwde Schokker kerkje goed voor 140 zitplaatsen werd ingewijd op 15 september 1861, toen ook een parochiebestuur in Ommen werd geïnstalleerd. Vanwege de groeiende Ommer parochie werd de ‘Schokker kerk’ in Ommen in 1938 vervangen voor een nieuwe kerk, de huidige kerk. In juni 1939 werd de kerk gewijd door de aartsbisschop van Utrecht. De kerk werd toegewijd aan de Heilige Brigitta. Deze uit Ierland afkomstige heilige is ook de patrones van de gemeente Ommen. Haar beeltenis staat naast de preekstoel.

Schokland
Het leven op Schokland was niet gemakkelijk. Eeuwenlang leverden de Schokkers een moeizame strijd tegen het water. Het was in de strenge winter van 1840-1841 dat pastoor Bosch in een noodbrief aan de regering schreef dat een grote schare van zijn geloofsgenoten op het punt stond om van honger en ellende om te komen. Al eerder was vastgesteld dat Schokland een ramp stond te wachten als geen maatregelen werden genomen. “Drassig land, meer voor eenden en ganzen dan voor mensen bewoonbaar”, zo luidde de conclusie. De Zuiderzee kende geen genade voor het eiland Schokland. Ondanks dijken en palen moest het eiland steeds meer prijs geven aan de golven van de zee.

Lees meer »

Reageren »

22 oktober 2017

Den Hof een bisschoppelijke boerenplaats in Ommen (2)

Categorie: Gebouwen, Harry Woertink.    458 keer gelezen.

Den Hof, een grote boerenplaats, even buiten de bebouwde kom in de nabijheid van de Vecht behoorde toe aan de Bisschop van Utrecht.

 Kadastrale kaart van Stad Ommen ca. 1820.
Afb.: Collectie Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, objectnummer MIN04041B02 (zie link voor vergroting).

Het was een gebouwencomplex, bestaande uit een groot huis, een schuur en twee schaapskooien. Tijdens de eerste Munsterse oorlog in 1665 genoot Ommen de twijfelachtige eer om de bisschop van Munster van 25 september tot begin oktober 1665 onderdak te verlenen. Hij resideerde op Den Hof.

Den Hof was een van de leengoederen die waarschijnlijk in de 11de-14de eeuw door de bisschop van Utrecht uitgegeven zijn aan tot hem in een onderhorigheids- of horigheidsverhouding staande dienstmannen. Velen van deze dienstmannen hadden – evenzeer waarschijnlijk – oorspronkelijk horig goed bezeten, dat omgezet was in leengoed. De leenheer gaf de lenen uit aan de leenman. Oorspronkelijk verleende de leenman aan de leenheer bepaalde diensten, bijvoorbeeld militaire hulp. Bovendien was de belening tijdelijk. Na overlijden van de leenman verviel het leen weer aan de leenheer. Geleidelijk aan – zeker na de middeleeuwen – werden de lenen erfelijk in de familie van de leenman, die ze zelfs kon verkopen. Toch bleef er een door het leenrecht geregelde verhouding tussen leenman en leenheer. Dit leenrecht bepaalde onder andere op welke wijze lenen van de ene op de andere leenman konden worden overgedragen; hetzij door vererving hetzij door verkoop.

Mans voor vrouwen zullen het leen behouden
Bij het leenstelsel gold: ‘De oudste op straat, naasten in graat, mans voor vrouwen zullen het leen behouden’. Enige vorm van kadastrale vastlegging van ligging, omvang en aard van de leengoederen en tiendrechten bestond in het algemeen niet, wat in de praktijk goede voorwaarden inhield voor het in vergetelheid raken van de leenplicht en voor verduistering van leengoederen. Daarbij speelde onder andere de veel voorkomende verandering van naam van leengoederen of gedeelten daarvan een rol. We kunnen er dan ook op rekenen, dat langs dergelijke wegen vele leengoederen en -rechten uit het zicht zijn verdwenen. Lees meer »

Reageren »

18 oktober 2017

Lezing in- en over Vilsteren op 21 november

Categorie: Harry Woertink, Streekmuseum Ommen.    276 keer gelezen.

 Het Streekmuseum Ommen zet de reeks lezingen voort op dinsdag 21 november. ‘Het volgend station is Vilsteren’ is het eerstvolgende thema.

Eén van de oudste afbeeldingen van Uitspanning Vilsteren (De Klomp).
Afb.: OudOmmen
Zie voor meer afbeeldingen het album “Vilsteren

De lezing is dit keer niet in het Ommer museum maar op de plek waar het over gaat: in Vilsteren. Op het landgoedcentrum van Landgoed Vilsteren wordt een film vertoond uit het begin van de zeventiger jaren. Ook wordt aandacht besteed aan de ontstaansgeschiedenis van Vilsteren.

De lezing begint om 20.00 uur. De entree is vier euro per persoon inclusief koffie in de pauze. Om de thema-avond te bezoeken is opgave vooraf nodig. Reserveringen via het Streekmuseum in Ommen: email: info@museum-ommen.nl of telefonisch: 0529-453487. Vervoer naar Vilsteren vanaf Ommen kan eventueel geregeld worden; geef dit dan wel even aan bij de aanmelding.

Bron: Harry Woertink – 2017

Reageren »

8 oktober 2017

Den Hof een bisschoppelijke boerenplaats in Ommen (1)

Categorie: Gebouwen, Harry Woertink.    641 keer gelezen.

Eerder bekend als “Huis ten Hage” en ook “Huijs den Hagen” en later als “Erve Den Hof’ bezat Ommen in vroegere eeuwen een bisschoppelijk hof.

 Kadastrale kaart van Stad Ommen in 1822 met de grote boerenplaats erve “Den Hof” (rode cirkel). Het stond ongeveer op de plek van het huidige Zorgcentrum Oldenhaghen.
Afb.: Collectie Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, objectnummer MIN04041VK1 (zie link voor vergroting).

Deze grote boerenplaats, even buiten de bebouwde kom in de nabijheid van de Vecht behoorde toe aan de Bisschop van Utrecht. Het was een gebouwencomplex, bestaande uit een groot huis, een schuur en twee schaapskooien. Verhalen uit de overlevering vertellen dat de deel van het huis zo groot was dat een met twee paarden bespannen wagen op de deel kon omkeren. In 1665 genoot Bisschop van Munster er zelfs onderdak.

Oversticht
Overijssel maakte tot 1528 deel uit van het bisdom Utrecht en het noordelijke gebied van het land genaamd Oversticht. De bisschop had zowel geestelijk als wereldlijk de macht. Na 1528 kwam de soevereiniteit over Overijssel aan de vorsten uit het Habsburgse Huis, eerst Karel V en later Philips II. Na de Opstand in de Nederlanden (1566-1576) kwam die soevereiniteit tenslotte aan de Staten van Overijssel. Toen de Marken werden ingevoerd betekende dat ook de Bisschop aandelen verkreeg in de Marken, zogeheten ‘hoven’. Bekend is dat in de Marken van Ommen, Stegeren, Arriën, Varsen, Vilsteren en Archem dergelijke hoven bestonden. De hofbewoners moesten de Bisschop bijstaan met “hof- en krijgsdiensten. Ze moesten dan ook in het bezit zijn van paard, harnas, speer of wapen. Bij het verminderen van de macht van de Bisschop werkte de hofbewoners zich steeds meer op. Hun huizen werden later havezaten. De geschiedenis van het bisschoppelijk hof is even oud als de geschiedenis van Ommen zelf. In het Oversticht, later de provincie Overijssel, waren meerdere soortgelijke bezittingen met een eigen rechtsgebied en wijze van rechtspraak.

Burgerschap
Voor het beheer van “Den Hof” was een Hofmeijer aangesteld die er ook woonde. De Hofmeijer was een geziene persoon als het ging om bestuurszaken. Met zijn mening in kwesties werd danig rekening gehouden. De personen verbonden aan een bisschoppelijk hof waren niet vrij. In oude stadsstukken werden ze Hovelieden genoemd. Om het burgerschap (of borgerschap) van de stad te krijgen moest de stad een gunst verlenen of moest de Hofheer zich vrijkopen. Lees meer »

Reageren »

5 oktober 2017

Midwinterhoornblazen in Streekmuseum Ommen

Categorie: Harry Woertink, Oude gebruiken & tradities.    450 keer gelezen.

OMMEN – Het Streekmuseum in Ommen organiseert dinsdag 17 oktober een lezing over het midwinterhoornblazen.

 Jan Mensink uit Junne bezig met het maken van een midwinterhoorn.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Midwinterhoornblazen”.

Het blazen op midwinterhoorns is een traditie voor in de wintermaanden met een groeiend aantal aanhangers. Hoe maak je een hoorn, wanneer wordt er geblazen en waarom. Kortom, alles komt aan bod over dit houten blaasinstrument. Ook enkele midwinterhoornblazers zullen van de partij zijn om op de hoorn te demonstreren. De traditie van het midwinterhoornblazen is het best bewaard gebleven in Twente en de Achterhoek. Ook in Ommen zijn enkele midwinterhoornblazers actief, maar er bestaat nog geen club. Wellicht dat Ommen volgt in het rijtje van plaatsen van actieve midwinterhoornblazers. Als het aan sommige enthousiastelingen ligt worden in Ommen kerstvieringen, kerstmarkten en kerstnachtvieringen, zowel binnen als buiten de kerk opgeluisterd door eigen midwinterhoornblazers.

Boze geesten
Een midwinterhoorn lijkt veel op een alpenhoorn. Het is een licht gebogen hoorn van berken- elzen- of wilgenhout, op ambachtelijke manier gemaakt met een mondstuk, de happe, van vlier of een andere houtsoort, waarop een eenvoudige melodie wordt geblazen. Het blazen heeft iets mysterieus als het gaat om de bijbehorende spannende verhalen over het verdrijven van boze geesten. In de regel wordt geblazen als het schemert en op verschillende locaties vanaf de eerste zondag van Advent (Anbloazen”) tot Driekoningen (“Afbloazen”) op 6 januari. De lezing begint om 20.00 uur. Het Streekmuseum is gevestigd aan Den Oordt 7 in Ommen. De entree is gratis; wel wordt een kleine bijdrage gevraagd die aangewend wordt voor de op te richten club van blazers. Om de thema-avond te bezoeken is opgave vooraf nodig. Reserveringen via email: info@museum-ommen.nl of telefonisch: 0529-453487.

Bron: Harry Woertink – 5 oktober 2017

Reageren »

2 oktober 2017

Omgekomen Ommer Joodse medeburgers herdacht met stille tocht

Categorie: Harry Woertink, Oorlog en Bevrijding.    388 keer gelezen.

OMMEN – In Ommen is maandagmorgen 2 oktober 2017 een stille tocht gehouden om de 27 Joodse medeburgers te herdenken die in de Tweede Wereldoorlog in vernietigingskampen zijn omgekomen.

 Stille tocht, vooraf aan de Auschwitzreis, om de 27 Joodse medeburgers te herdenken die in de Tweede Wereldoorlog in vernietigingskampen zijn omgekomen.
Foto: Harry Woertink
Zie voor meer foto’s het album “Herdenkingsreis Auschwitz 2017

Het is deze week 75 jaar geleden dat in Ommen de eerste Joden uit hun huizen werden gehaald en naar kamp Westerbork werden gebracht. De deelnemers van de tocht bestond behalve uit de 68 passagiers die een 5 dagen durende herdenkingsreis naar Auswitsch maken ook uit burgemeester Bas Verkerk en andere belangstellenden. De tocht door het centrum van Ommen ging langs de acht huizen waar de families Van Gelder, Vomberg, Bierman, De Levie, Cohen, Van der Hoek en De Lange woonden. De namen van de slachtoffers werden opgelezen met hun geboortedatum en wanneer ze waren vermoord. Op deze locaties werden enkele jaren geleden al de zogeheten Stolpersteinen geplaatst met hun namen om de Joodse medeburgers niet te vergeten. In de tocht was ook de Joodse begraafplaats opgenomen.

Een mens is pas vergeten als zijn naam vergeten is
“Een mens is pas vergeten als zijn naam vergeten is”, aldus Kest Jelsma, voorzitter van de organiserende stichting Herdenking Joods Ommen aan het begin van de tocht, daarmee het doel van de tocht en busreis aan te geven. Ook werd aan de hand van een gedicht van stadsdichter Jannes Kuik stilgestaan bij het lot wat de Joden tijdens 1940-1945 is overkomen en dat de Duitse bezetter slechts als doel voor ogen had om de hele Joodse gemeenschap te vernietigen. Na de plechtigheden vertrok de bus met de deelnemers aan de Auschwitzreis. Eerste stop was Zwolle bij het Joods monument aan de Veerallee, waar vandaan de Joden naar Westerbork werden gedeporteerd. Daarna ging de bus naar Sint Johannesga in Friesland waar Joodse mannen uit Ommen in een werkkamp hebben gezeten. Deze mannen zijn net als de andere Joodse Ommenaren naar Kamp Westerbork gedirigeerd. De volgende stop was dan ook Kamp Westerbork. Daarna gaat het gezelschap de grens over naar Dresden voor een eerste hotelovernachting. Woensdag staat een excursie naar de voormalige concentratiekampen Auschwitz I en II op het programma. Auschwitz was vanaf 1942 een van de grootste vernietigingskampen voor Europese Joden. De terugreis is op vrijdag 6 oktober. Dan worden de deelnemers om half twaalf avonds weer in Ommen terugverwacht. Voor de deelnemers is een speciaal informatieboekje samengesteld. Zie hiervoor deze link.

De 27 Ommer Joodse slachtoffers van de Holocaust:

Lees meer »

Reageren »

28 september 2017

Herdenkingsreis Auschwitz brengt 75 jaar geschiedenis naar boven van Ommer Joodse slachtoffers

Categorie: Harry Woertink, Oorlog en Bevrijding.    594 keer gelezen.

OMMEN – Maandagmorgen 2 oktober vertrekt uit Ommen een bus met 68 deelnemers voor een vijf dagen durende Auschwitzreis.

Oorlogsmonumenten 012(1000)wr.jpgAls herinnering aan de Joodse samenleving in Ommen. Een gedenksteen met hun namen en een Davidster op de Joodse begraafplaats.
Foto: Harry Woertink
Zie ook het album “Herdenkingsreis Auschwitz 2017”.

Ze brengen een bezoek aan de voormalige vernietigingskampen in Polen. Organisator van deze herdenkingsreis is de stichting Herdenking Joods Ommen. Auschwitz is een van de meest beruchte concentratiekampen uit de Tweede Wereldoorlog. Naar schatting zijn hier anderhalf miljoen mensen vermoord, daarvan waren 1,1 miljoen Joden. Vanuit Nederland werden meer dan 60.000 Joden, 245 Sinti en Roma, enkele tientallen verzetsstrijders en Jehova getuigen naar Auschwitz gedeporteerd. Minder dan 900 van deze mensen overleefden Auschwitz-Birkenau. 75 jaar geleden, 3 oktober 1942, begon de deportatie ook voor de 27 Ommer Joodse stadgenoten. Die dag werden er eveneens 96 Joodse mannen uit werkkamp Arriën op de trein gezet.

Zolang de herinnering van de Ommer joden blijft, leeft hun naam voort
De Auschwitsreis is er om de Ommer Joodse slachtoffers te herdenken. Voordat de bus de reis begint is er een bezinningsmoment in De Kern in Ommen. De route wordt gevolgd die ook zij gingen. Er is eerst om 8 uur een stille tocht door de Ommer straten, waar de Joden woonden. Op een achttal locaties worden 27 namen op Stolpersteinen genoemd. Deze namen worden tijdens de tocht opgenoemd. Na de voettocht gaat de touringcar naar Zwolle door de Veerallee langs het Joods monument bij de school waar het gymnastieklokaal dienst deed als centrale plek, waar vandaan de Joden naar Westerbork werden gedeporteerd. Daarna gaat de bus naar Sint Johannesga in Friesland waar Joodse mannen uit Ommen in een werkkamp hebben gezeten. Dit is Wite Peal onder Heerenveen. Deze mannen zijn net als de andere Joodse Ommenaren naar Kamp Westerbork gedirigeerd. De tweede stop is dan ook in Westerbork. Daarna gaat het gezelschap de grens over naar Dresden voor een eerste hotelovernachting. De volgende dag wordt de reis voortgezet richting Krakau in Polen. Aan het eind van de middag volgt een bezoek aan de wereldberoemde zoutmijnen van het nabijgelegen Wielickza. Op de derde dag van de reis is er een excursie naar de voormalige concentratiekampen Auschwitz I en II. Auschwitz was vanaf 1942 een van de grootste vernietigingskampen voor Europese Joden. De volgende dag staat een excursie in het oude centrum van Krakau op het programma. De terugreis is op vrijdag 6 oktober. Dan worden de deelnemers om half twaalf avonds weer in Ommen terugverwacht.

Wie zijn ogen opent voor het verleden, begrijpt het heden en de toekomst Lees meer »

7 Reacties »

Pagina 1 van 5712345...102030...Laatste »