1815

1815 – Ingekomen stukken

Categorie: Archief Jan Lucas / Peter Vosselman†, Ingekomen stukken.    2.077 keer gelezen.

Ommen telt

  • 3050 zielen.
  • 439 woonhuizen (w.o. buitenplaatsen).
  • De voornaamste buitenplaatsen zijn: Eerde, Archem, Vilsteren, het Laar en Arendshorst.
  • Er zijn twee gereformeerde kerken één in Ommen en één te Avereest, zijnde een buurtschap van de gemeente Ommen 2 ½ uur van de hoofdplaats gelegen en één R.C. kerk in de buurtschap Vilsteren gelegen op 1 uur van Ommen.
  • 126 grote boeren, of wel die een complete boerderij hebben.
  • 91 kleine boeren.
  • 50 keuters.
  • 70 arbeiders en ambagtslieden.
  • 102 kooplieden, ambtenaren en buitenplaatsen.
  • De gemeente beschikt over een stal waar zonodig 25 paarden kunnen worden gestald.
  • Ook is er een locaal dat is ingericht voor het opsluiten van enige arrestanten.

Vanuit Ommen varen visa versa naar Zwolle 3 markt- of vragtschuiten.
Een van Ommen, een van de buurtschap Beerze en een van Gietem varende wekelijks des donderdags af en retourneren des zaterdags, ladende gewoonlijk des zomers 2 ½ lasten en des winters 5 lasten, zijnde Platboomde vaartuigen of zompen voerende een vierkant sprietzijl.

Er zijn te Ommen:
2 jeneverstokerijen en met een debiet van +_ 60 hoofden.
Een pel- en olijmolen, die voor particulieren maalt*,
5 linnen weverijen en 3000 ellen,
2 Ververijen die uitsluitend voor particulieren werken.
Knoopmakerijen worden hier ook veel uitgeoefend door gemeenelieden.
Er zijn te Ommen slechts drie werkbazen die hierin handeldrijven hun debiet kan worden gesteld op 900 gros.

Verder zijn te Ommen
9 timmermansbazen
3 metselaarsbazen
3 smeden
7 bakkers
8 kledermakers

* verder zijn er
vijf windkorenmolens
één korenwatermolen
één olijmolen (in 1815 nieuw getimmert).
6 schoenmakersbazen
3 kladschilders- en glazenmakers en
1 horlogiemaker.

Het grootste gedeelte der gronden der gemeente Ommen bestaat uit veen, heide of dorre zandgrond ter totale oppervlakte van +_ 18.300 morgens.
Zaailanden +- 1200 morgens bouwland en 3000 morgens grasland. De helft hiervan bestaat uit wilde weigrond, 1/4 uit wild hooiland en slegts 1/4 goedgemaakt weide- en hooiland. De bosgrond is +- 212 morgens.
De voornaamste verbouw der granen in de gemeente Ommen is rogge en boekweit, ook een gedeelte haver, garst en olijzaad, alsmede vlas.
Rogge 5/8 van het geheel; boekweit 4/16; haver 1/16; olijzaad 1/32 en vlas 1/32.
De voornaamste soort van houtgewas is eiken akkermaalshout waarin de meeste handel is – ook denne, en minder eiken stambomen, voorts enig weekhout als wilgen, ypen, essen, beuken, populieren, elzen.
Turf wordt gestoken, geschat wordt jaarlijks 500 pramen lange turf en +- 4.000.000 span turven van goede kwaliteit. Gemiddeld per jaar is de rogge-opbrengst 6750 mudde (5/8 der bebouwde landen).
Boekweit 5380 mudden per jaar (4/16 van de bebouwde landen in de veenen). Haver 120 mudden (1/16 van de bebouwde landen en in de veenen). Garst wordt in geringe kwantiteit in de gaardens der boeren voor eigen gebruik verbouwd, de overige grond dient voor aardappelen. Het vlas wordt merendeels in gescheurd grasland verbouwd,
Aan hooi wordt jaarlijks 1674 voer gewonnen of 2.511.000 pond.
De verbindingswegen met Raalte, Hardenberg, Zwolle, Hellendoorn, den Ham, Zuidwolde en Meppel zijn alle +- 25 voeten breed.
De verbinding te water wordt over de Vegt naar Zwolle, Hasselt met platboomde vaartuigen of zompen onderhouden, ladende 2 1/2 last in de zomer en 5 lasten ’s winters.
De bruggen hebben een doorvaartbreedte van 18 voeten.
Het verkeer over de Nieuwe Vaart vindt plaats met allerlei vaartuigen en op alle streken met schepen tot 18 voeten breed van 25 last of meer.

Bron: Archief Jan Lucas – Map001-005/006

Reageren »

• • •

Geen reacties »

Nog geen reacties.

Voeg een reactie toe

*
Voer het hiernaast afgebeelde woord in. Klik op de afbeelding om het woord af te luisteren.
Anti-spam image

U kunt afbeeldingen aan de reactie toevoegen door hier te klikken.