21 november 2010

100 jaar Pacton – Van smederij tot wagenfabriek

Categorie: Jubilea.    6.276 keer gelezen.

Honderd jaar geleden begon H.P. van der Ploeg in Rotterdam een bedrijf, die om precies te zijn op 1 oktober 2010 een eeuw bestond. Van der Ploeg achtte het eind 1910 de tijd rijp om voor zichzelf te beginnen.

 Foto: Ben Wösten
De smederij waar het allemaal begon. De grof-hoef-en wagensmederij in Rotterdam.

In de smederij van zijn werkgever was hij inmiddels opgeklommen tot meesterknecht. Op zich een behoorlijke baan maar hij wilde meer. Hij startte daarom zelfstandig een grof-hoef-en wagensmederij. Na een aantal jaren begint van der Ploeg zijn bedrijf uit te bouwen met stalen sleperswagens. Hiermee kon men in die tijd het wegtransport verzorgen in de stad en in de havens.

De afnemers van deze sleperswagens zijn inmiddels uitgegroeid tot grote nationale en internationale transportbedrijven. Een groot deel van deze bedrijven werken nog steeds met opleggers en aanhangwagens van het huidige Pacton. Na de 1e wereldoorlog wordt de smederij verschillende keren uitgebreid en wordt er ook een aparte wagenmakerij gesticht.

In de jaren dertig van de vorige eeuw komt het bedrijf in grote moeilijkheden. Dit is enerzijds het gevolg van de economische crisis van die tijd en anderzijds van de toename van het gemotoriseerde wegvervoer.Het bedrijf van Van der Ploeg had zich te veel ingesteld op het vervoer met paard en wagen. Maar dan komt grote omwenteling. In 1934 komt zoon A.Q.P. van der Ploeg op 14-jarige leeftijd in het bedrijf van zijn vader te werken als smidsjongen.

 Foto: Ben Wösten
De grondleggers van de Pacton, H.P. van der Ploeg en echtgenote M.Th.G. van de Burg.

Later zal blijken, dat hij de stuwende kracht wordt achter de Pacton-bedrijven. In 1936 worden de eerste opleggers afgeleverd. Het bedrijf gaat zich ook steeds meer richten op de automobielbranche.
Men gaat ook reparaties aan o.a chassis en veren verrichten. Dit gebeurt onder het motto; “Gebroken veren, bij van der Ploeg repareren”. Teneinde deze reparaties te verrichten wordt het eerste elektrische lasapparaat aangeschaft.En ook het ombouwen van wagens gaat tot de werkzaamheden behoren. Vanwege de grote vraag start men in 1938 met de fabricage van zand-en grindtrechters met een inhoud van 10 tot 150 ton.

De volgende crisis dient zich alweer aan. In 1940 breekt de 2e wereldoorlog uit. In het begin van de oorlog draait het bedrijf nog wel redelijk vooral door het produceren van handkippers waarmee het puin van het grote bombardement op de stad Rotterdam kon worden geruimd.De Duitser stelen echter het meeste gereedschap uit het bedrijf waardoor de normale productie bijna wordt lamgelegd. Men begint dan wederom weer met het beslaan van paarden en het maken van noodkachels. Maar dan slaat het noodlot nog heftiger toe. Bij een bombardement in 1943 wordt het woonhuis en het kantoor volledig verwoest.

De van der Ploegs gaan echter niet bij de pakken neerzitten. Na de oorlog gaat men beginnen met het verlengen van automobielchassis. Hiermee komt een ongekende hoeveelheid werk los. Ook gaan ze dumptrucks uit de geallieerde dumps geschikt maken voor de eisen van het wegvervoer. Door de toenemende werkzaamheden wordt uiteindelijk het bedrijf verplaatst van Rotterdam naar Nieuwerkerk aan de IJssel. De productie van allerhande zaken worden ter hand genoemd. Er worden stalen laadbakken op de trucks gebouwd en grotere zand en grindtrechters. In deze eerste 40 jaar van het bestaan is er door de geweldige inzet van directie en personeel heel veel bereikt. Bij dit 40-jarig bestaan in 1950 introduceert men een nieuwe naam voor het bedrijf nl, ‘PACTON”; Ploeg Aanhangwagens-Chassis-Trechters-Opleggers-Nieuwerkerk.

   Foto”s: Ben Wösten
Links: Dit bord werd door het personeel van Pacton aangeboden tijdens de viering van het 50-jarig bestaan van Pacton Ommen.De foto laat het oude en het nieuwe logo zien.

Midden: Twee belangrijke personen voor het bedrijf waren, links Hendrik Brooshooft, tekenaar en ontwerper van heel veel opleggers en aanhangwagens. Hij werkte zowel in Rotterdam als in Ommen voor de Pacton.Daarnaast Leo van der Ploeg, 2e zoon van de grondlegger, werkte als bedrijfsdirecteur in Ommen.

Rechts: Bij de uitgifte van het boekje 50 jaar Pacton Ommen waren uiteraard de mensen van het eerste uur in Ommen aanwezig. Sommigen hebben van leerling tot hun pensioen voor Pacton gewerkt. Op deze foto een aantal belangrijkste voormannen van Pacton, L.v.d.Ploeg, Herman Wissink, Ment Mulder, Henk Lammerink, Herman Jansen en Henk Hallink.

In 1954 wordt Ommen gekozen als nieuwe vestigingplaats van de Pacton. Het bedrijf komt aan de haven van het Ommerkanaal die toen nog volop dienst deed. Hier wordt een groot deel van de productie voortgezet. Bij het openingsfeest wordt de naam gewijzigd in; Ploeg’s Aanhangers-Chassis-Trechters-Ommen-Nieuwerkerk.

De Pacton heeft veel ups en downs gekend in haar honderdjarige geschiedenis. Een aantal keren ging het bedrijf failliet. Zo ook in 2009 met de laatste grote economische crisis. Veel werknemers verloren hun baan.Maar ook nu weer klom het bedrijf uit het moeras en kon er uiteindelijk een doorstart plaatsvinden.

Bron: Ben Wösten (eveneens auteur van 50-jaar Pacton Ommen) – 21 november 2010

Redactie OudOmmen.nl: zie ook de pagina Pacton.

3 Reacties »

• • •

3 reacties »