10 december 2017

Driedubbele vreugde voor Ommer molens

Categorie: Harry Woertink, Molens.    36 keer gelezen.

OMMEN – Voor de Ommer molens was er afgelopen dagen alle aanleiding feest te vieren. Behalve erkenning van het molenaarsambacht door Unesco werd er een Ommer molen gerenoveerd en is een van de molenaars in opleiding toegelaten tot het landelijk examen.

 De Besthmenermolen in de sneeuw met de wieken in de vreugdstand.
Foto: Harry Woertink

Zoals bekend is het molenaarsambacht toegevoegd aan de lijst van immaterieel cultureel erfgoed van Unesco. Dat is donderdag bekendgemaakt in Zuid-Korea tijdens de vergadering van het Comité van het Unesco-verdrag over immaterieel erfgoed. Voor het eerst is Nederlands immaterieel erfgoed opgenomen op deze lijst. De erkenning is vooral te danken aan de inspanningen van Het Gilde van Vrijwillige Molenaars, Vereniging De Hollandsche Molen, Het Ambachtelijk Korenmolenaarsgilde en het Gild Fryske Mounders. Sinds de negentiende eeuw zijn veel molens tot stilstand gekomen, daarmee ging veel kennis verloren. Het ambacht van de molenaar dreigde uit te sterven. Zo’n vijftig beroepsmolenaars en honderden vrijwilligers helpen de molens in Nederland echter draaiende te houden.

Volgens de Nederlandse Molendatabase telt Nederland ruim twaalfhonderd werkende molens. Plaatsing op de internationale Unescolijst levert ook extra aandacht op. En misschien wel meer bezoekers en toeristen op de molens. Het molenaarsambacht wordt er figuurlijk door in het zonnetje gezet. Het geeft de molenaars een steun in de rug voor het vele werk dat zij verrichten en verhoogt het bewustzijn dat een molen niet kan zonder molenaar. Vanwege dit heugelijk nieuws stonden alle molens in Nederland tot en met zondag in de vreugdstand. Met de wieken van de molen weet de molenaar via zogeheten molentaal boodschappen over te brengen. Staan de wieken als je voor de molen staat op vijf over zeven, dan is sprake van vreugde.

Renovatie en opleiding molenaar
Ook de Ommer molens stonden afgelopen dagen in de vreugdestand. De Stichting Ommer molens is samen met alle molenaars erg blij met de waardering van het molenaarsambacht. Daarbij komt dat de afgelopen dagen hard gewerkt is aan renovatie van molen de Lelie in Ommen. Halsbrekende toeren waren er te zien van de medewerkers van een molenonderhoudsbedrijf uit het Friese Tzummarum. Het riet is weer in oude glorie hersteld, maar ook enkele houtdelen uit de kop van de molen zijn vervangen. Volgens molenaar Anton Wolters was deze renovatie werkzaamheden noodzakelijk om de molen in de komende jaren in volle glorie boven Ommen uit te laten torenen. Daarnaast kwam het bericht dat molenaar in opleiding Bastiaan Woertink uit Ommen is geslaagd voor zijn toelatingsexamen tot molenaar, zodat hij het komend voorjaar het landelijk examen mag afleggen.

Bron: Harry Woertink – 10 december 2017

Reageren »

4 december 2017

Ommen en 23 buurtschappen

Categorie: Harry Woertink, Oude gebruiken & tradities.    165 keer gelezen.

De buurtschappen van Ommen zijn ontstaan vanuit de vroegere Marken. Ondanks dat Ommen 14 van deze Marken telde is het aantal buurtschappen rond Ommen veel groter.

 De klok met vermelding van de Ommer buurtschappen aangeboden in 1956 door de gemeenteraad ter gelegenheid van de officiële ingebruikstelling van het gemeentehuis aan de Markt.
Foto: Harry Woertink

In 1923 telde Ommen er 23 in totaal. Na samenvoeging van de gemeenten Ambt-Ommen en Stad-Ommen op 23 mei 1923 tot één gemeente werd overgegaan tot nummering van woningen en andere gebouwen door middel van bordjes met letters en cijfers. Op één na werden alle letters van het alfabet hiervoor gebruikt. De letters correspondeerden met de secties van het Kadaster en de nummers met de volgorde van de gebouwen in de desbetreffende buurtschappen. Voor Ommen (De Kom) werd de letter A gebruikt en voor de volgende 23 buurtschappen was de letter B voor Vilsteren. Verder ging het met de C: Giethmen; D: Lemele; E: Lemelerveld; F: Archem; G: Besthmen; H: Eerde; I: Junne; J: Zeesse; K: Beerze; L: Beerzerveld; M: Stegeren; N: Arriën; O: Varsen; P: Vinkenbuurt; R: Ommerschans; S: Ommerveld; T: Witharen; U: Emsland; V: Ommerbos/Rotbrink; W: Laarakkers/Dante; X: Arriërveld; IJ: Stegerveld en tot slot de Z: Dalmsholte.

In 1928 zijn vervolgens in de kom van Ommen de straatnamen ingevoerd. Daardoor kwam de A-nummering voor Ommen te vervallen. Bepaalde adressen, met name voor mensen van buiten, waren vanaf toen beter te vinden en voorkwam dat Ommen een doolhof werd. In de buurtschappen bleef de letter-cijfermethode gehandhaafd tot augustus 1961. Toen kwamen daar ook de bekende straatnaambordjes met namen van de weg of straat. Hiervoor werden dikwijls namen gebruikt met een knipoog naar het verleden of zomaar een bedenksel gezogen uit de grote bekende duim.
De grens van de kom van Ommen is in de loop der jaren steeds naar buiten verlegd en heeft inmiddels de buurtschappen Dante en de Rotbrink opgeslokt. Verreweg de meeste buurtschapsnamen van 1923 tot 1961 bleven bestaan door er een weg naar te vernoemen. Het Ommerveld en Stegerveld zijn echter helaas in het vergeetboek geraakt. Het Ommer deel van Lemelerveld werd in 1996 bij Dalfsen gevoegd. Door het Kadaster wordt nog steeds onderscheid gemaakt tussen Ambt- en Stad-Ommen. Wie geboren is vóór 23 mei 1923 kan de plaats Ambt- of Stad-Ommen terugvinden in het uittreksel van het bevolkingsregister.

Buurtschappenklok
De namen van alle buurtschappen, inclusief die van de gemeente Ommen, komen voor op een klok in het gemeentehuis van Ommen. Toen op 31 mei 1956 het verbouwde gemeentehuis aan de Markt 1 officieel in gebruik werd genomen bood de gemeenteraad een klok aan met daarop de namen van alle buurtschappen. Destijds mocht de burgemeester uitmaken waar deze klok zou komen te hangen. Volgens burgemeester C.P. van Reeuwijk was de commissiekamer hiervoor de beste plek. In de raadszaal had hij als burgemeester de leiding en wist de welsprekendheid van sommige raadsleden wel te beteugelen, maar in de commissiekamer hadden anderen de leiding.

Lees meer »

Reageren »

3 december 2017

Ommen: van Marke naar stad

Categorie: Harry Woertink, Oude gebruiken & tradities.    266 keer gelezen.

In wat nu de gemeente Ommen is was vroeger sprake van verschillende Marken. Totaal werd de gemeente Ommen gevormd door 14 Marken.

 Afbeelding van (een deel van) Overijssel met de Marken.

Vier ten noorden van de Vecht: Varsen, Arriën, Stegeren en Ommen. Tien ten zuiden van de Vecht: Vilsteren, Giethmen, Besthmen, Zeesse, Archem, Junne, Beerze, Eerde, Lemele en Dalmsholte.

In het oosten van het land ontstonden deze Marken in de elfde- en twaalfde eeuw en hebben eeuwen lang gefunctioneerd. Ze kunnen gezien worden als gemeenschap van eigenaren van landerijen met rechten op de aangrenzende onverdeelde en onbebouwde gronden. Zeg maar een soort van mini-boerenrepubliek. De bewoners van de Marke stelden voor hun eigen Marke zogeheten Marke-regelingen op. Daarin werden het gebruik van de Mars- en Broekgronden, de essen en het woeste land geregeld. Ook koos elke Marke op de jaarlijkse samenkomsten op de buurtbrink – “Holtings” – de bestuurders van de Marke, de Markerichter en de controleurs, of zoals ze genoemd werden de “schutters” of ‘gezworenen”. De Marken in Ommen waren tussen de twee- en drieduizend hectare groot. Sommigen waren geheel eigenaar van de grond en anderen hadden eigendom van de adel of van kloosterorden in gebruik. De pachters werden aangeduid als “Meijers”. De administratie van de Marken werd bijgehouden in geschreven Markeboeken. Met aangrenzende Marken werden de scheidslijnen vastgesteld, beschreven en ter plaatste gemarkeerd met grote veldkeien, sloten, wallen stouwen, palen en aanwezige bomen of grote zandkuilen. Uit oude kaarten blijkt dat die grenzen bijna altijd recht waren.

Dat de Marke Stad-Ommen zich krachtig wist te ontwikkelen is te danken aan haar centrale ligging. Zodoende kwamen in Ommen veel meer mensen te wonen dan in de omliggende buurtschappen. Hieronder waren er die niet bij de landbouw waren betrokken maar zich vestigden als “Neringdoenden”. Zij zorgden er voor dat Ommen een verzorgingskern voor het omliggende land werd. Zo werd er bijvoorbeeld al vroeg een kerk gebouwd. Door het verkrijgen van Stadsrechten in 1248 werd de Marke Ommen steeds meer gedwongen een heel andere weg te bewandelen dan de overige Marken. Lees meer »

Reageren »

1 december 2017

Boerderijen en hun erven in Nieuwleusen

Categorie: Ni’jluusn van vrogger.    116 keer gelezen.

voorkantpalthehofb6.jpgOver het onderwerp “Boerderijen en hun erven in Nieuwleusen” organiseert de Historische vereniging Ni’jluusn van Vrogger een bijeenkomst voor leden en belangstellenden.

De bijeenkomst wordt gehouden op maandagavond 11 december van 19.30 tot 22.00 uur in de zaal van de Ontmoetingskerk, Burg. Backxlaan 269 in Nieuwleusen. Niet-leden betalen €5, – entree.

In het landschap van Nieuwleusen zorgen opvallend veel boerderijen met een traditionele gevelindeling en rietgedekte daken voor een karakteristieke streekeigen omgeving.

Robert Kemper, voorzitter van de Stichting Sallands Erfgoed, heeft veel kennis van verschillende boerderijtypen. Hij laat aan de hand van foto-impressies zien hoe waardevol deze boerenerven zijn en welke mogelijkheden er zijn om de boerderijen en hun erven te bewaren en te onderhouden voor de toekomst.

Bron: Historische Vereniging Ni’jluusn van vrogger – 1 december 2017

Reageren »

29 november 2017

Kerken, kroegen en bordelen in de Bibliotheek Ommen

Categorie: Bibliotheek Ommen, Ccoba (Cult.comm.bibliotheek).    174 keer gelezen.

Over burgerlijke en geringe onderwerpen in de Nederlandse schilderkunst in de 17e eeuw wordt weinig gesproken. Kunstkenner Han van Hagen heeft juist oog voor dergelijke trivialiteiten.

 Olieverf schilderij uit 1625 van de Nederlandse kunstschilder Gerard van Honthorst.
Afb.: Bibliotheek Ommen

Op amusante en doorwrochte wijze maakt hij ons deelgenoot van het dagelijkse leven van de schilders. Zo komen we in aanraking met rijke stinkerds, volkse types als Malle Babbe, kloosterlingen, strojonkers en rommelpotten. In de 17e eeuw werd er op de Walletjes in Amsterdam al flink verdiend, was comazuipen algemeen ingeburgerd en stortten kansspelen mensen in het ongeluk. Gelukkig waren er de kerken, een toevluchtsoord voor wie het verloederde leven achter zich wilde laten. Was de Gouden Eeuw werkelijk zo decadent? Deze decemberaflevering van Ccoba, de Culturele Commissie Bibliotheek Activiteiten geeft wellicht het antwoord op die prangende vraag. En zoals de traditie wil, horen bij de decemberbijeenkomst van Ccoba zeker ook een hapje en een drankje in kerstsfeer.

De avond is op 12 december en begint om 20.00 uur, locatie de Bibliotheek Ommen. De entree bedraagt € 7,00, Vrienden van Ccoba betalen € 3,00, bibliotheekleden € 5,00. Dat is inclusief een kopje koffie of thee. Kaarten zijn tijdens de openingsuren verkrijgbaar bij de klantenservice van de bibliotheek of kunnen worden gereserveerd via de website www.bibliotheekommen.nl. Ook op de avond zelf is er kaartverkoop. De openingstijden van de klantenservice zijn: maandag, woensdag en vrijdag 14.00 – 20.00 uur, dinsdag en donderdag 14.00 – 18.00 uur en zaterdag 10.00 – 12.00 uur.

Bron: Bibliotheek Ommen – 29 november 2017

Reageren »

24 november 2017

Ambacht molenaar: UNESCO Immaterieel erfgoed

Categorie: Harry Woertink, Molens, Oude gebruiken & tradities.    199 keer gelezen.

Op 6 of 7 december 2017 wordt bekend of het ambacht van molenaar UNESCO Immaterieel erfgoed is.

 Voorbeeld van Ommer molens in rouwstand (in verband met overlijden oud molenaar Lex Hollak in 2016).
Foto: Harry Woertink

Vorig jaar maart is het ambacht van molenaar op wind- en watermolens voorgedragen voor de Representatieve Lijst van het UNESCO inzake de bescherming van Immaterieel Cultureel Erfgoed. Het is de eerste voordracht door Nederland. Op deze lijst staan bijna vierhonderd verschillende elementen van Immaterieel Erfgoed ingeschreven, uit alle delen van de wereld. Het doel is het belang en de betekenis van Immaterieel Erfgoed te onderstrepen. De lijst maakt zichtbaar wat gemeenschappen, groepen en individuen belangrijk vinden. Het Gilde van Vrijwillige Molenaars, het Gild Fryske Mounders, het Ambachtelijk Korenmolenaarsgilde, Vereniging De Hollandsche Molen, de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed en het Kenniscentrum voor Immaterieel Erfgoed Nederland hebben gezamenlijk deze voordracht voorbereid.

Op 6 en 7 december is het Intergouvernementele Comité van het UNESCO-verdrag bijeen in Zuid-Korea, waar het besluit wordt genomen om het ambacht in te schrijven op de immaterieel erfgoed lijst. Op uitnodiging van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen (OCW) is Bas de Deugd namens het Molenaarsgilde samen met drie molenaars van de andere organisaties hierbij aanwezig. In Nederland organiseert het ministerie van OCW op die dag een persconferentie in de krijtmolen D’Admiraal in Amsterdam. De vier molenorganisaties maken van deze gelegenheid gebruik om dit moment feestelijk te omkleden. Iedereen is daarbij welkom.

Het ambacht van wind- en watermolenaar is ons immaterieel erfgoed
Met immaterieel erfgoed hebben wij allemaal in ons dagelijks leven te maken. Het is levend erfgoed, omdat het in de harten, hoofden en handen van mensen leeft. Lees meer »

Reageren »

16 november 2017

CCO viert 20 jaar bestaan met oude verhalen, gebak en zuute plassies

Categorie: CCO (Cultuurhistorisch Centrum Ommen), Harry Woertink, Jubilea.    285 keer gelezen.

OMMEN – Het optreden van Thea Kroese voor de jubilerende historische vereniging CCO in Ommen was goed voor een volle zaal in het gebouw De Kern in Ommen.


Foto: Hans Steen
Zie voor meer foto’s het album “20-jarig jubileum”.

Zo’n 160 belangstellenden genoten van boeiende verhalen over de gewoontes, geschiedenis en feiten van de streek door Thea Kroese uit Vroomshoop. Zij is een groot pleitbezorgster van de streektaal: “Het Nederlands brengt de boodschap tot aan de voordeur. Maar met onze streektaal kom je bij de mensen in huis”, aldus Kroese. Ze stelde dat er nog steeds een groot onbegrip is voor het Nedersaksisch dialect: alsof die boers of oubollig zou zijn. “De Nederlandse taal is jong. Streektaal is veel ouder”. Het verschil tussen “magie”, “deerne” of “wiechie” als het gaat om meisjes werd uitgelegd en tal van gebruiken en tradities kwamen langs. Waarom 13 een ongeluksgetal is en de oude gebruiken bij overlijden. Zo kwamen de noabers bij overlijden naar het sterfhuis. Ze verdeelden daar de taken en deden wat nodig was. De klok werd stilgezet, want de overledene was “uut de tied”, De spiegel werd omgekeerd of bedekt, zodat de dode, als hij als geest zou terugkeren, zich niet meer kon herkennen, wist Kroese haar aandachtig gehoor te vertellen.

Lees meer »

Reageren »

7 november 2017

Thea Kroese met lokale verhalen te gast bij jubilerende CCO in Ommen

Categorie: CCO (Cultuurhistorisch Centrum Ommen).    258 keer gelezen.

 OMMEN – Bij de historische vereniging CCO in Ommen is woensdag 15 november Thea Kroese te gast.

Zij zal in De Kern aan de Bouwstraat vanaf 19.30 uur een avondvullend programma verzorgen over de gewoontes, geschiedenis en feiten van de streek.

De oud-lerares Frans uit Daarlerveen is onder meer bekend van haar verhalen in het dialect en kookprogramma bij RTV Oost en was betrokken bij een streektaalorganisatie. Thea Kroese weet haar verhalen zo te brengen alsof het lijkt dat je er zelf bij bent.

Omdat het 20 jaar geleden is dat de historische vereniging CCO (voorheen HKO) werd opgericht heeft deze avond ook een feestelijk tintje. Bij de koffie is dan ook iets meer dan het gebruikelijke koekje. Aan het eind van de avond bestaat de gelegenheid om nog even na te praten bij een hapje en een drankje.

Bron: Harry Woertink – 7 november 2017

Reageren »

7 november 2017

Lezing in- en over Vilsteren op 21 november

Categorie: Harry Woertink.    340 keer gelezen.

OMMEN – Het Streekmuseum Ommen zet de reeks lezingen voort op dinsdag 21 november.

 Enkele compilaties uit de tv-documentaire ‘De trein stopt niet in Vilsteren’.
Afbeeldingen: Harry Woertink

De lezing is dit keer niet in het Ommer museum maar op de plek waar het over gaat: in Vilsteren. Thema van de bijeenkomst is ‘Het volgend station is Vilsteren’. In het landgoedcentrum (Erve Borrink) van Landgoed Vilsteren aan de Vilsterse Allee 1 wordt aandacht besteed aan de ontstaansgeschiedenis van Vilsteren en fraaie filmbeelden getoond.

Verder is de KRO tv documentaire uit 1972 uit het stof gehaald met de titel “De trein stopt niet in Vilsteren”. Deze gaat over het leven in Vilsteren met als middelpunt de jachtopziener en de dorpspastoor.

De lezing begint om 20.00 uur. De entree is vier euro per persoon inclusief koffie in de pauze. Om de thema-avond te bezoeken is opgave vooraf nodig. Reserveringen via het Streekmuseum in Ommen: email: info@museum-ommen.nl of telefonisch: 0529-453487. Vervoer naar Vilsteren vanaf Ommen kan eventueel geregeld worden; geef dit dan wel even aan bij de aanmelding.

Bron: Harry Woertink – 7 november 2017

Reageren »

5 november 2017

Dubbelrol marechaussee tijdens oorlog beschreven in nieuwste uitgave De Darde Klokke

Categorie: CCO (Cultuurhistorisch Centrum Ommen), De Darde Klokke, Harry Woertink.    309 keer gelezen.

OMMEN – Het Ommer historisch tijdschrift De Darde Klokke heeft in het jongste nummer (185) een bijzonder verhaal van de hand van een van de kinderen van Jacob van Zanten.

 De jongste uitgave van het Ommer historisch tijdschrift De Darde Klokke (185).

In 1943 kwam deze Jacob van Zanten naar Ommen om groepscommandant van de Marechaussee te worden. Welke rol speelde hij in de Tweede Wereldoorlog? De praktijk leert dat hij behalve opperwachtmeester ook een spion was voor het verzet. Zo kon het gebeuren dat een verzetsgroep door de Duitsers werd opgepakt die geweren hadden die alleen bij de marechaussee in gebruik waren. De verzetsgroep zelf wist niet hoe ze aan geweren waren gekomen. Van Zanten kon op dat moment niets voor ze doen. Dat leverde hem een onsympathieke houding op ten opzichte van de Ommer bevolking, maar dat juist maakte hem voor het verzet sterker. Na de bevrijding werd Van Zanten vervolgd. Het was echter de Ommer verzetsleider Romme Bosma die de verdediging voerde om Van Zanten te rehabiliteren.

Ook aandacht in De Darde Klokke voor boerenzoon Gerrit Dirk aan het Rot die naast een boerenbedrijf ook een aannemersbedrijf bestierde bij Nieuwebrug aan de Regge. Bij de meeste boeren, die trouw en vaste klant waren, was de aannemer beter bekend als ‘Struuvink Gait Derk’. Het bedrijf werd gestart in 1924 en kon toen een gedeelte van het koetshuis van Huize Klein Archem als timmermanswerkplaats ingebruik nemen. In de nieuwste uitgave verder een artikel over de Voorbrug, de voorstad van Ommen en een vervolgverhaal over de naaischool van Chris en Geertie. Verder worden oude Ommerstraatjes uitgelegd zoals de Achterstraat, de Poffert, de Walstraat en Achter de Geuren en krijgt de aloude Vechtzomp aandacht. Abonnees krijgen het in samenwerking met het Cultuurhistorisch Centrum Ommen uitgegeven kwartaalblad automatisch toegestuurd. Losse nummers van De Darde Klokke zijn te koop bij ABCombi aan de Bermerstraat 16 in Ommen.

Bron: Harry Woertink – 5 november 2017

Reageren »

Pagina 1 van 22412345...102030...Laatste »