Met de klas ….. ruimte maken voor de Vecht, een Vecht gerelateerd lesprogramma om leerlingen bewust te maken van de verschillende functies en het belang van de Vecht, vroeger en nu.

Foto: OudOmmen.nl bewerkt door het Historisch Centrum Overijssel
De uit 1806 daterende molen Konijnenbelt in Ommen op een detail van een foto uit 1915. Linksvoor de eigenaren G. en J. Konijnenbelt, met tussen hun in molenaarsknecht J.H. Nijhuis.

Waarom wordt Bentheimer zandsteen ook wel ‘Bentheimer Gold’ genoemd en wat heeft die steen betekend voor de ontwikkeling van de stad Zwolle?
Hoe komt het dat er zoveel molens langs de Vecht hebben gestaan?
Welke rol speelde de Vecht in de legendarische Slag bij Ane?
Waar zouden de voorouders van een Amsterdammer met de achternaam Kijk in de Vegte vandaan komen?

Op deze en andere vragen kunnen basisschoolleerlingen uit de gemeentes Hardenberg, Ommen, Dalfsen en Zwolle vanaf komend schooljaar antwoord geven via het lesprogramma in het kader van het programma ‘Ruimte voor de Vecht’.

Andere onderwerpen in nummer 4 van het historisch tijdschrift van Overijssel:
- Klederdracht en mode
- Van Ambon naar Rouveen
- The Buffoons
- Herman Brood ….. en meer

Bron: Mijn Stad Mijn Dorp – 3 september 2010

Reageren »

Op zondagmiddag 7 februari geeft Elsbeth Etty in het Historisch Centrum Overijssel om 14.00 uur een Waanders-lezing onder de titel ‘Een koninkrijk voor een biografie’ (naar een beroemde frase uit Shakespeares Richard III: ‘A horse, a horse, my Kingdon for a horse’.)

Foto: Historisch Centrum Overijssel
Elsbeth Etty

Een koninklijk drama
Tijdens de lezing gaat zij in op de stelling: ‘Iedere goede biografie is een koningsdrama’. Koningen & koninginnen lenen zich voor drama, maar dat wordt alleen goed drama als het is gebaseerd op biografische feiten.

Annie M.G. Schmidt en Bernard
Elsbeth Etty brengt in haar lezing vele, vaak pikante vergelijkingen over bekende biografieën naar voren. Ze gaat ook in op het verschil, volgens haar een kwaliteitsverschil, tussen de tv-serie over Annie M.G. Schmidt, gebaseerd op de biografie van Annejet van der Zijl en die over Prins Bernhard, gebaseerd op werk van de thrillerschrijver Tomas Ross. Binnenkort promoveert Annejet van der Zijl op een biografie van Bernard. Elsbeth Etty heeft de biografie gelezen en tilt mogelijk tijdens haar lezing al een tipje van de sluier op.

Zij stelt ook de vraag waarom het zo lastig is in Nederland een biografie te schrijven over Koninklijke figuren. Wat is het historische belang en de lol van biografieën over de Oranjes? Het antwoord op dergelijke vragen vond ze bijvoorbeeld in het boek van Fasseur over Juliana & Bernard. Etty heeft overigens de wens om na haar biografie over de ‘Nederlandse koningin van het socialisme’ (Henriette Roland Holst – 1996) een biografie van koningin Juliana te schrijven. Kortom, een lezing vol koninklijk drama en het genre van de biografie!

Elsbeth Etty
Elsbeth Etty (1951) is redacteur van NRC Handelsblad en hoogleraar literaire kritiek aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Zij was onder andere redacteur van het communistische dagblad De Waarheid en werkzaam voor de VPRO en VARA-radio, Vrij Nederland en De Groene Amsterdammer. Voor diverse literaire prijzen was zij jurylid. In 1996 promoveerde zij aan de Universiteit Utrecht op een proefschrift over het leven van Henriette Roland Holst. Haar dissertatie verscheen ook in boekvorm, werd bekroond met de Gouden Uil en de Busken Huetprijs en genomineerd voor de AKO Literatuurprijs. Lees meer »

Reageren »

Bij elke oorlog en bij elk conflict is er sprake van daders, slachtoffers en omstanders. Een strenge afbakening van die rollen is niet altijd mogelijk. Soms lopen ze door elkaar. Uiteraard geldt dit ook voor de Tweede Wereldoorlog.

Afb.: Historisch Centrum Overijssel
Daders, slachtoffers, omstanders. Erfgoed en erfenis van de Tweede Wereldoorlog.

Net als elders moesten nadien ook in Nederland daders, slachtoffers en omstanders verder met elkaar én met hun erfenis van de oorlog. In kleine dorpsgemeenschappen was dat vaak nog het lastigst, omdat mensen daar meestal heel direct op elkaar waren aangewezen. Maar ook op andere plaatsen in Nederland bleek het moeilijk om te vergeten en te vergeven. Mensen die ‘fout’ waren geweest in de oorlog, en ook hun kinderen, werden door velen gemeden; niet alleen door slachtoffers, ook door omstanders. Dat leverde veel spanningen op, tussen mensen onderling, maar ook in de samenleving in bredere zin. Die erfenis van de oorlog is nog steeds niet helemaal verdwenen.

Het leek Cogis en het Historisch Centrum Overijssel (HCO), die in april 2005 ook het symposium ‘Herdenken en verwerken’ organiseerden, zinvol om in het herdenkingsjaar 2010 een vervolg te geven aan deze geslaagde bijeenkomst. Zij vonden elkaar opnieuw en nu in het thema ‘Daders. Slachtoffers. Omstanders’. Beide instellingen willen op dit symposium stilstaan bij de vraag: wie waren die daders, slachtoffers en omstanders? Wat bewoog hen? Wat deden zij? Wat lieten zij na? En, hoe verhielden ze zich tijdens de Tweede Wereldoorlog tot elkaar en nadrukkelijk ook: hoe ontwikkelden de onderlinge verhoudingen zich nadien?

Het thema is helaas nog steeds actueel. Ook tegenwoordig doen zich overal ter wereld allerlei gewelddadige conflicten voor waarbij er sprake is van daders, slachtoffers en omstanders. En in onze gecompliceerde multiculturele samenleving worden mensen voortdurend uitgedaagd om persoonlijke keuzes te maken ten aanzien van allerlei onrecht waar ze tegenaan lopen. Het vraagt moed om je daartegen, alleen of samen met anderen, te verzetten. Als er gekeken wordt naar individuele verhalen van betrokkenen, laten zich hier eveneens sporen van trouw, liefde, hoop en moed, maar ook van lafheid, geweld, wanhoop en verraad zien. Mensen worden gedwongen daarin keuzes te maken. Dat gold, in verdichte vorm, ten tijde van de Tweede Wereldoorlog en dat geldt in onze tijd. Lees meer »

Reageren »

Op zondagmiddag 10 januari geeft James Kennedy om 14.00 uur een Waanders-lezing bij het Historisch Centrum Overijssel. In zijn lezing vertelt Kennedy over zijn nieuwste boek ‘Orthodoxisme in Nederland’.

Foto: Historisch Centrum Overijssel
James Kennedy: “Het is mijn persoonlijke overtuiging dat God de geschiedenis leidt”

James Kennedy
James Kennedy (1963) is een Amerikaans historicus, met Schots-Ierse en Nederlandse wortels. In 1995 promoveerde hij aan de Universiteit van Iowa op een proefschrift, dat in het Nederlands werd vertaald onder de titel Nieuw Babylon in aanbouw: Nederland in de jaren zestig. Van 2003 tot 2007 was hij hoogleraar contemporaine geschiedenis aan de Vrije Universiteit Amsterdam, waarna hij hoogleraar Nederlandse geschiedenis werd aan de Universiteit van Amsterdam. In de Nederlandse geschiedenis interesseert hem met name de naoorlogse periode, in het bijzonder die van de jaren zestig. Kennedy is een christen en als gevolg daarvan ook een christen-historicus.

Waanders-Lezingen
Wegens het succes van de Waanders-lezingen ‘08/’09 hebben het Historisch Centrum Overijssel en Waanders boekverkopers en uitgeverij Waanders besloten met een nieuwe reeks Waanders-lezingen van start te gaan. In totaal zullen er 6 gerenommeerde sprekers een lezing houden. Voor meer informatie kijk op www.historischcentrumoverijssel.nl. Lees meer »

Reageren »

Op zondagmiddag 1 november geeft Luuk van Middelaar om 14.00 uur een Waanders-lezing bij het Historisch Centrum Overijssel. In zijn lezing gaat Luuk van Middelaar in op de wordingsgeschiedenis van het nieuwe Europa, zoals dat in 1950 ontstond.

Foto: Historisch Centrum Overijssel
Luuk van Middelaar

Van Middelaar (1973) is filosoof en historicus. Hij studeerde in Groningen en Parijs. Sinds zijn debuut Politicide (1999), bekroond met de Prix de Paris, verwierf hij als politiek filosoof een invloedrijke stem in het publieke debat. Hij is een veelgevraagd spreker en columnist voor NRC Handelsblad en Knack. De afgelopen tien jaar leerde hij als politiek adviseur de Brusselse en Haagse politiek van binnenuit kennen.

Zijn nieuwste boek, De passage naar Europa. Geschiedenis van een begin, waarop hij in 2009 promoveerde, handelt over de geboorte van het politieke Europa. In dit ‘zeldzaam plezierig leesbare proefschrift’ analyseert Van Middelaar op beeldende wijze een aantal overgangen, ‘passages’, en brengt hij de recente geschiedenis tot leven.

Waanders-Lezingen
Wegens het succes van de Waanders-lezingen ‘08/’09 hebben het Historisch Centrum Overijssel en Waanders boekverkopers en uitgeverij Waanders besloten met een nieuwe reeks Waanders-lezingen van start te gaan. In totaal zullen er 6 gerenommeerde sprekers een lezing houden. Voor meer informatie kijk op www.historischcentrumoverijssel.nl.    Lees meer »

Reageren »

Op zaterdag 19 september vindt in Deventer de Dag voor de regionale geschiedenis en streekcultuur plaats. Deze manifestatie is een initiatief van de Vereeniging voor Overijsselsch Regt en Geschiedenis en het Historisch Centrum Overijssel. Zij vindt plaats in de Grote of Lebuïnuskerk en de aangrenzende Mariakerk aan het Grote Kerkhof in Deventer.

De manifestatie is een vervolg op de expositie ter gelegenheid van de viering van het 150-jarig bestaan van de VORG op 20 september 2008. Daar kon slechts een beperkt aantal historische verenigingen acte de présence geven. Op 19 september zullen zo’n dertig organisaties en verenigingen op het gebied van regionale historie en streekcultuur uit de hele provincie zich presenteren. Een en ander wordt omlijst met voordrachten en muziek. De toegang is gratis.

Historisch Kippenvel
Aan de presentatie is een verhalenwedstrijd verbonden onder de titel ’Historisch kippenvel’. Daarbij ging het erom om een historisch thema in woorden of beelden te vangen. De wedstrijd heeft meer dan 80 inzendingen opgeleverd. De dagbladen De Stentor en Tubantia zullen in de week van 12 t/m 19 september de bijdragen van zes genomineerden publiceren waarna de lezers via internet kunnen stemmen voor de publieksprijs. De winnaars van de drie juryprijzen en van de publieksprijs zullen op 19 september bekend worden gemaakt.

De jury bestaat uit:
- oud-politicus Jan Terlouw
- Dick Buursink, gedeputeerde Cultuur van de provincie Overijssel Lees meer »

Reageren »

Open Monumentendag op 13 september heeft het aansprekende thema ‘Sporen’. Het Historisch Centrum Overijssel haakt samen met de werkgroep Spoorhazen uit Assendorp op dit thema in met de tentoonstelling ‘Sporen in Zwolle’.

Foto: HCO
De eerste trein die na de duitse inval uit Zwolle vertrekt gaat naar Herfte waar deze kinderen op de Buitenschool worden ondergebracht. De halte Herfte-Veldhoek lag toen aan het lijntje naar Dalfsen bij de tweede spoorwegovergang in de Herfterweg.

U maakt kennis met de ‘persoonlijke’ geschiedenis van het spoor in al haar facetten via foto’s, via de film ‘Sporen in de tijd’ en via persoonlijke relieken van oud-N.S. medewerkers. De Wijk Assendorp in Zwolle staat algemeen bekend als dé spoorwijk van Zwolle. Een groot deel van de huizen is gebouwd voor medewerkers van de N.S. Er is een tijd geweest dat één kwart van de Zwolse bevolking werkzaam was bij het spoor. Maar de snel veranderende tijden en situaties hebben ertoe bijgedragen dat alles omtrent het spoor en haar medewerkers totaal veranderd is. De rijke geschiedenis van het spoor blijft echter bijzonder interessant.

Foto: HCO
File voor het passeren van een trein bij de spoorwegovergang bij de Veerallee, Kamperlijntje, spoorlijn Zwolle – Kampen, rechts het PTTgebouw aan de Westerlaan, ca. 1966.

In 2005 heeft de Werkgroep Ouderen Assendorp besloten de geschiedenis van deze zo kenmerkende periode vast te leggen. Besloten werd om de spoorverhalen van oud-spoormedewerkers op te schrijven en veilig te stellen. De Werkgroep Spoorhazen ging van start ondersteund door het Historisch Centrum Overijssel en de Stichting Welzijn Ouderen-Zwolle. Twee keer per jaar werd door de werkgroep een spoormiddag voor en door Spoorenthousiastelingen georganiseerd. Deze bijeenkomsten bleken een schot in de roos. Ze waren dé gelegenheid om juist die ene oude collega weer tegen te komen. Veel herinneringen kwamen spontaan boven. Alsof het slechts gisteren was dat ze met elkaar werkten en tijdens het middaguur gezamenlijk de warme hap aten, die hun vrouwen trouw iedere dag naar de werkplaats kwamen brengen. Lees meer »

5 Reacties »

Het Historisch Centrum Overijssel heeft onlangs een uniek Zwols middeleeuws handschrift kunnen aankopen met steun van de Gemeente Zwolle en Waanders; uitgevers, drukkers en boekverkopers.

Foto: HCO
Gehistoriseerd initiaal met koning David uit het psalter

Het handschrift is een psalter, dat rond 1470 in Zwolle gemaakt moet zijn. De verluchtingen en de tekstuele eigenschappen maken duidelijk dat het handschrift tot de zogenaamde Sarijs-groep behoort. Van de ongeveer 80 nog bekende Sarijs-handschriften is dit het enige psalter. De overige Sarijs-handschriften zijn getijdenboeken. Het psalter bevat een proloog met de betekenis van de psalmteksten, de psalmteksten zelf in de Middelnederlandse vertaling van Johannes Scutken en een aantal cantica (gezangen) en de heiligenlitanie. Het handschrift is zaterdag 23 augustus van 13:00 – 17:00 uur voor het publiek te zien bij het Historisch Centrum Overijssel. Ook de andere 3 handschriften zijn dan te bekijken.

Achtergrondinformatie over het psalter en de andere Sarijshandschriften die het HCO in haar bezit heeft:
De Sarijs-handschriften is een groep teksten die tussen 1475 en 1500 naar alle waarschijnlijkheid in Zwolle gemaakt zijn, of in elk geval door schilders die aan het Fraterhuis in Zwolle verbonden waren, verlucht zijn. Waarschijnlijk hebben leerlingen van de Latijnse school die naast het Fraterhuis gehuisvest waren, de handschriften afgeschreven. De Sarijs-handschriften bevatten uitsluitend religieuze teksten. Vrijwel allemaal zijn ze gemaakt in opdracht van leken. Deze particulieren gebruikten de handschriften als steun en wegwijzer bij hun devote oefeningen. Ze zijn geschreven in de volkstaal, het Middelnederlands. Verreweg de meeste Sarijs-handschriften zijn getijdenboeken, al dan niet gecombineerd met één of meer losse gebeden. Van de ca. 80 – 90 handschriften die nu nog van de Sarijs-groep bekend zijn, is het psalter, dat nu door het HCO verworven is, de enige. Alle andere handschriften zijn getijdenboeken, of gebedenboeken. Lees meer »

Reageren »

Zondag 25 mei houdt Wim Huijsmans in het Historisch Centrum Overijssel een lezing over onder andere Krishnamurti. Het HCO heeft filmbeelden van Krishnamurti in Ommen welke die middag vertoond zullen worden.

Foto’s: Historisch Centrum Overijssel
Beeldend kunstenares Marri de Wilde liet zich o.a. inspireren door een bijzonder verhaal over de goeroe Krishnamurti.

Daarnaast zal Wim Huijsmans een (deel van) de historische Overijsselse achtergrond van de goeroe vertellen.

Marri de Wilde is aanwezig om dieper in te gaan op haar schilderijen.

De andere onderwerpen die zondag 25 mei aan bod komen, zijn:

• de wilde deerne van Kranenburg (Zwolle 1717)
• het zijden draadje van Gernsheim (Vollenhove 1730)

De lezing begint om 14:00 en de toegang is gratis.

Dramatische geschiedenis van Overijssel inspireert kunstenares.
Twaalf belangrijke momenten uit de geschiedenis van Overijssel staan van 23 mei tot en met 31 augustus tentoongesteld in het Historisch Centrum Overijssel. Beeldend kunstenares Marri de Wilde raakte geïnspireerd door de schatten die de archieven van Overijssel bewaren. Van 12 historische verhalen maakte ze een schilderij. Deze 12 schilderijen, de verhalen erachter en de archiefstukken zijn gedurende de zomermaanden te zien in het Historisch Centrum Overijssel. Lees meer »

Reageren »

Vanaf 15 maart tot en met 4 mei 2008 is er voor het eerst een educatieve tentoonstelling te zien in het Historisch Centrum Overijssel: En toen waren er nog maar negen.

Foto: Historisch Centrum Overijssel

Foto van Klaus Seckel. Klaus Seckel is één van de negen kinderen die achterbleven op Eerde. Hij hield tijdens zijn verblijf op Eerde een dagboek bij. Hierin staan bijvoorbeeld verhalen over de uitstapjes die de leerlingen maakten, maar ook bijvoorbeeld over zijn gevoelens, dat hij zich in de steek gelaten voelde door zijn Nederlandse vriend op het moment dat de Joodse leerlingen van de andere leerlingen gescheiden werken in 1941. Het dagboek zelf is niet te zien op de tentoonstelling, wel een uitgave ervan uit het begin van de jaren ’60.

Deze tentoonstelling is gemaakt door leerlingen voor leerlingen en gaat over leerlingen die in de jaren voorafgaand aan en tijdens de Tweede Wereldoorlog in Overijssel probeerden zo normaal mogelijk hun leven te leiden. Maar was het leven toen wel zo normaal?

Kind in oorlogstijd
Ursula, Ernst, Hermann, Bernd, Walter, Rosemarie, Ernst, Walter en Klaus. Tieners waren ze, de joodse jongeren die in de jaren dertig een veilig onderkomen dachten te vinden op de Quakerschool in kasteel Eerde te Ommen. Hun dromen werden wreed verstoord door de Duitse inval. Hun leven eindigde in de concentratiekampen.

Zeventig jaar later deden twee HAVO 3-klassen van het Vechtdalcollege uit Ommen onderzoek naar het leven van deze joodse scholieren. Zij maakten samen met Herinneringscentrum Kamp Westerbork, Historisch Centrum Overijssel en Kunst & Cultuur Overijssel een tentoonstelling en twee korte films over de leerlingen van kasteel Eerde. Het resultaat was een professionele tentoonstelling, die een goed beeld geeft van het leven van een kind in oorlogstijd. Na Ommen, Vught en het Verzetsmuseum in Leeuwarden is de tentoonstelling nu bij het Historisch Centrum Overijssel in Zwolle te zien. Lees meer »

3 Reacties »